14 °C Rethymno, GR
16/04/2021

Εξαιρετικά μέτρα στήριξης του κορανοϊού που ωφελούν τις περιφέρειες της ΕΕ 1

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΡΚΑΤΑΤΟΥ*

Σε μελέτη της δεξαμενής σκέψης του Κοινοβουλίου διαβάζουμε ότι «Η πανδημία του κορονοϊού επηρεάζει σοβαρά τον ευρωπαϊκό πληθυσμό και την οικονομία. Κατά συνέπεια, ο κοινωνικός και οικονομικός αντίκτυπος της κρίσης γίνεται αισθητός σε όλες τις περιοχές της ΕΕ. Παρόλο που είναι ακόμη πολύ νωρίς για να κάνουμε συγκεκριμένες προβλέψεις σχετικά με τον μακροπρόθεσμο οικονομικό αντίκτυπο, οι κίνδυνοι αυξημένων ανισοτήτων και η αποκάλυψη της προόδου των προηγούμενων ετών είναι πραγματικοί. Επί πλέον; οι συνέπειες της πανδημίας Covid 19 θα μπορούσαν να εμποδίσουν περαιτέρω την κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή της ΕΕ, επιδεινώνοντας τις υφιστάμενες διαιρέσεις μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ.

Οι δράσεις στο πλαίσιο διαφόρων κονδυλίων και μέσων πολιτικής της ΕΕ στρέφονται τώρα προς σκοπούς που σχετίζονται με την υγεία και την αναζωογόνηση της οικονομίας. Σε αυτούς τους κρίσιμους καιρούς, η πολιτική συνοχής χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για να παρέχει βοήθεια έκτακτης ανάγκης και υποστήριξη ρευστότητας στις πληγείσες μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και εταιρείες.

Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πανδημίας, καθώς είναι συχνά υπεύθυνοι για την παροχή μεγάλου μέρους της αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης. Ας ελπίσουμε ότι δε θα μείνουν στα λόγια οι εξαγγελίες για τη συνοχή και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Βιώσιμη Αλιεία

6,1 δισεκατομμύρια ευρώ για βιώσιμη αλιεία και προστασία των αλιευτικών κοινοτήτων, αναφέρει Δελτίο τύπου της 4ης Δεκεμβρίου 2020 2.

Τρεις είναι οι κατευθυντήριες γραμμές για το θέμα αυτό:

  1. Η χρηματοδότηση δεν πρέπει να οδηγήσει σε αύξηση της αλιευτικής ικανότητας.
  2. Προσαρμοσμένη υποστήριξη για παράκτια αλιεία μικρής κλίμακας, νέους ψαράδες και εξόχως απόκεντρες περιοχές.
  3. Καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας.

Οσονούπω θα δούμε που θα μπορούν να δαπανήσουν κονδύλια που διατίθενται για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια για το 2021-2027, τα κράτη μέλη.

Στο ποσό αυτό τα κράτη μέλη θα πρέπει να δαπανήσουν τουλάχιστον το 15% των χρημάτων για αποτελεσματικό έλεγχο και επιβολή της αλιείας, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας. Σύμφωνα με την Πράσινη Συμφωνία, οι δράσεις στο πλαίσιο του ταμείου θα συμβάλουν στον γενικό στόχο του προϋπολογισμού για τη διάθεση του 30% των κονδυλίων στη δράση για το κλίμα. Προβλέπεται ότι οι αλιείς που θα σταματήσουν μόνιμα, μπορούν να υποστηριχθούν για τη διάλυση ή τον παροπλισμό ενός σκάφους.

Μεταξύ άλλων, για τις ειδικές ανάγκες της παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας, σημειώνουμε την απλούστευση των διοικητικών απαιτήσεων. Η πρώτη απόκτηση αλιευτικού σκάφους ή μερικής ιδιοκτησίας (τουλάχιστον 33%) μπορεί να χρηματοδοτηθεί εάν ο ψαράς δεν είναι άνω των 40 ετών και έχει εργαστεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια ως ψαράς ή έχει αποκτήσει τα αντίστοιχα προσόντα. Οι αλιείς μπορούν να αγοράσουν παράκτια σκάφη μικρής κλίμακας (συνολικό μήκος μικρότερο από 12 μέτρα) που έχουν νηολογηθεί για τρία χρόνια ή σκάφη έως και 24 μέτρα που έχουν νηολογηθεί για πέντε χρόνια.

Τα πλοία μικρής κλίμακας μπορεί επίσης να λάβουν υποστήριξη για αντικατάσταση ή εκσυγχρονισμό κινητήρων, εάν ο νέος ή εκσυγχρονισμένος κινητήρας δεν έχει περισσότερη ισχύ σε kW από αυτή του τρέχοντος κινητήρα τους.

Στον τομέα των βασικών μέτρων τονίζεται ότι η εστίαση στις εξόχως απόκεντρες περιοχές θα αποτελέσουν αντικείμενο σχεδίου δράσης για καθεμία από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές τους· προβλέπονται ειδικές πιστώσεις του προϋπολογισμού.

Ο προηγούμενος προϋπολογισμός του ΕΤΘΑ που καλύπτει τα έτη 2014 έως 2020 ανήλθε σε 6,4 δισεκατομμύρια ευρώ, άρα ο νέος που καλύπτει τα έτη 2021 – 2027 είναι μειωμένος κατά € 300 εκ.

Σύμφωνα με δελτίο τύπου του συμβουλίου3 ο βασικός στόχος ήταν η απλοποίηση των διαδικασιών για το ξεκλείδωμα κεφαλαίων, ώστε να βοηθηθούν οι αλιείς και οι παράκτιες κοινότητές μας να συνεχίσουν τη μετάβαση προς σταθερές, κερδοφόρες και φιλικές προς το περιβάλλον αλυσίδες αξίας.

Για την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ συζητήθηκε και η ανάγκη περαιτέρω στήριξης της ευρωπαϊκής υδατοκαλλιέργειας ενθαρρύνοντας επενδύσεις στον τομέα.

Δημόσια ακρόαση: Η γεωργία της ΕΕ μετά το Brexit (7 Δεκεμβρίου)

Η χώρα μας έχει σοβαρά συμφέροντα να αντιμετωπίσει με το Brexit, κυρίως λόγω της προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων πολλών εξαγώγιμων προϊόντων μας, και να μην παρατηρηθούν παρατυπίες που κοστίζουν στους Έλληνες παραγωγούς και εξαγωγείς4.

Η επιτροπή AGRI θα πραγματοποιήσει δημόσια ακρόαση για τη «γεωργία της ΕΕ μετά το Brexit» με απομακρυσμένη συμμετοχή. Η ακρόαση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του αντίκτυπου του Brexit στις ροές γεωργικών συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένης και της προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων. Εμπειρογνώμονες θα παρουσιάσουν τις απόψεις τους για τα θέματα, με έμφαση στους τομείς / κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ασχοληθεί ιδιαίτερα με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης. Οι παρουσιάσεις θα ακολουθήσουν μια συνάντηση ερωτήσεων και απαντήσεων με τα μέλη του AGRI.

Μείωση των απορριμμάτων τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η κατασπατάληση τροφίμων, ή η άκαιρη ρίψη τους στα σκουπίδια ακόμη και μέχρι πέρυσι είναι άγνωστη, σε όλον τον πλανήτη. Έτσι έκθεση του 2019 από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), δεν διαφωτίζει τι συμβαίνει κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, αλλά και το γιατί. Η παραγωγή τροφίμων που δεν καταναλώνονται – είτε επειδή έχει χαθεί στο χωράφι είτε έχουν σπαταληθεί σε ένα πιάτο – όχι μόνο μειώνει την ποσότητα των διαθέσιμων τροφίμων, αλλά συνιστά και σπατάλη οικονομικών και περιβαλλοντικών πόρων, αναφέρει ο FAO. Μόνο στην ΕΕ, το σχετικό κόστος να εκτιμάται σε 143 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχεί σε περίπου 88 εκατομμύρια τόνους απορριμμάτων τροφίμων ετησίως5. Η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών έχει προχωρήσει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε με συνέπεια τη μείωση των απορριμμάτων τροφίμων. Τα κράτη μέλη αναμένεται να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τα εθνικά επίπεδα απορριμμάτων τροφίμων έως τα μέσα του 2022. Τόσο το πλαίσιο δράσης της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αλλά και το ειδικό θέμα που έχουμε παροσυσιάσει αρκετές φορές από τις στήλες της εφημερίδας, μετά το Μάιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Μάιο του 2020 και αφορά τη «στρατηγική από το Αγρόκτημα στο πιάτο» στοχεύουν στο ίδιο σημείο της μείωσης των απωλειών τροφίμων. Ένας από τους στόχους που περιλαμβάνονται στη στρατηγική είναι η «ενίσχυση της καταπολέμησης των αποβλήτων τροφίμων».

Σημειώσεις

  1. https://www.europarl.europa.eu/thinktank/el/document.html?reference=EPRS_BRI(2020)651921
  2. https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20201126IPR92519/6-1-billion-eur-for-sustainable-fisheries-and-safeguarding-fishing-communities
  3. https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2020/12/04/informal-deal-on-european-maritime-and-fisheries-fund-for-the-period-2021-2027/?utm_source=dsms-auto&utm_medium=email&utm_campaign=Informal+deal+on+European+Maritime+and+Fisheries+Fund+for+the+period+2021-2027
  4. https://www.europarl.europa.eu/committees/en/product/product-details/20201201CAN58848
  5. https://www.europarl.europa.eu/thinktank/el/document.html?reference=EPRS_BRI(2020)659376

 

* Ο Γιώργος Μαρκατάτος είναι διευθύνων σύμβουλος