16 °C Rethymno, GR
27/11/2020

ΑΠΟ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Με επιτυχία διεξήχθη η επιστημονική Ημερίδα για την Κρητική διάλεκτο

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Κυριακής 6 Σεπτεμβρίου στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο η αναβληθείσα από τις 15 Μαρτίου Ημερίδα «Η Κρητική διάλεκτος. Ιστορικότητα, εκφραστικό βάθος, διδακτικοί προβληματισμοί». Τα μέτρα ασφαλείας ήταν αυστηρά, και περιλάμβαναν πενήντα συνολικά συμμετέχοντες, όλους καθήμενους, σε απόσταση μεταξύ τους, στην αυλή του Μουσείου και με υποχρεωτική τη χρήση μάσκας. Ακόμη και οι εισηγητές φορούσαν τη μάσκα τους και την αποχωρίστηκαν μόνο κατά το δεκάλεπτο των εισηγήσεών τους.

Όπως τόνισαν οι συντονιστές Χάρης Στρατιδάκης και Κατερίνα Τσακάλη, η Ημερίδα αποτελεί μια προσπάθεια υπέρβασης της σιγής που έχει επιβάλλει στα πνευματικά πράγματα του Ρεθύμνου η επιδημία του κορωνοϊού. Πιστό στους καταστατικούς του σκοπούς και ανταποκρινόμενο στα κελεύσματα των καιρών, το Μουσείο είχε καταρτίσει το πρόγραμμά της με ομιλητές εκλεκτούς ερευνητές της κρητικής διαλέκτου. Επιδίωξή του ήταν οι εισηγήσεις που πραγματοποιήθηκαν να προσθέσουν γνώση, να απαντήσουν σε ερωτήματα και να προσθέσουν νέα.

Το κοινό της Ημερίδας ήταν από ενδιαφερόμενους πολίτες από ολόκληρη την Κρήτη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν και ο δήμαρχος της μακρινής Σητείας.

Στην αρχή διαβάστηκε από την υπεύθυνη λειτουργίας του Μουσείου Αναστασία Πλατυρράχου το μήνυμα της προέδρου Φαλής Βογιατζάκη, η οποία λόγω των περιστάσεων δεν μπόρεσε να παρευρεθεί. Ακολούθησε ο χαιρετισμός του Γιώργου Μαρινάκη εκ μέρους του Δήμου Ρεθύμνης, που είχε θέσει υπό την αιγίδα του την Ημερίδα, όπως το είχε πράξει και το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Ακολούθησε η εισήγηση του τέως δημάρχου Ρεθύμνου και δεινού φιλολόγου Δημήτρη Αρχοντάκη, με θέμα «Το ιστορικό βάθος της Κρητικής διαλέκτου».

Το μικρόφωνο πήρε στη συνέχεια ο συνταξιούχος καθηγητής φιλόλογος – θεολόγος Κωστής Ηλία Παπαδάκης, που μίλησε με θέμα «Η Κρητική διάλεκτος πολύτιμο εργαλείο παραγωγής γνήσιου κρητικού λόγου και πολιτισμού. Η περίπτωση της Ευγ. Ζαμπετάκη με τις ‘Παλαιινές Κρητικές Κουβέντες’».

Σειρά είχε ο ερευνητής και συγγραφέας Γιώργος Σταματάκης που συνάρπασε τους συμμετέχοντες με την εισήγηση «Τα ‘Γράμματα από τα Καπετανιανά’ και η απήχησή τους».

Ακολούθησε ο δρ Παιδαγωγικής και γραμματέας του Μουσείου Χάρης Στρατιδάκης, που ανέπτυξε το θέμα «Απόπειρες διδασκαλίας της Κρητικής διαλέκτου στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση».

Το πρώτο μέρος της Ημερίδας έκλεισε η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης και εκλεκτή γλωσσολόγος Μαρίνα Τζακώστα, που εισηγήθηκε το θέμα «Πώς οι διάλεκτοι μπορούν να γίνουν αναπόσπαστο κομμάτι της γλωσσικής διδασκαλίας σε όλες της βαθμίδες της εκπαίδευσης: η περίπτωση της Κρητικής».

Το δεύτερο μέρος της εκδήλωσης ήταν αφιερωμένο στην τίμηση ενός επιφανούς εκπροσώπου των ανθρωπιστικών επιστημών της Κρήτης και της διαλέκτου της, του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Χριστόφορου Χαραλαμπάκη. Τον προσφώνησε αντί της Φαλής Βογιατζάκη ο Χάρης Στρατιδάκης. Στο βιογραφικό του τιμώμενου περιλαμβάνονται δεκάδες ακαδημαϊκοί τίτλοι, μεταξύ των οποίων του επίτιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου, του επίτιμου διδάκτορα του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και του επισκέπτη καθηγητή στα Πανεπιστήμια Μünster Γερμανίας, Κύπρου, Θράκης, Γρανάδας και Frederick University. Η κρητική διάλεκτος τον έχει απασχολήσει σε πολλές εργασίες του, μερικές από τις οποίες έχει συγκεντρώσει στο βιβλίο «Κρητολογικά μελετήματα: Γλώσσα, Λογοτεχνία Πολιτισμός», που εκδόθηκε στο Ηράκλειο το 2001 από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Έχει μελετήσει τη γλώσσα και το ύφος του Ερωτόκριτου, του Νίκου Καζαντζάκη και του Παντελή Πρεβελάκη. Ιδιαίτερη μελέτη αφιέρωσε στη γλώσσα της κρητικής μαντινάδας.

Ακολούθησε η απονομή τιμητικής πλακέτας, την οποία του επέδωσε η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαίρη Λιονή. Με τη σειρά του ο τιμώμενος αντιφώνησε, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη δεκαετία που έζησε στο Ρέθυμνο ως πανεπιστημιακός καθηγητής και στη συνεργασία του με την ιδρύτρια του Μουσείου και με τον τότε δήμαρχο Δ. Αρχοντάκη.

Η Ημερίδα της Κυριακής επιδιώκεται να είναι η πρώτη μιας σειράς αφιερωμένων στην Κρητική διάλεκτο, που θα έχουν ως στόχο τη διάσωση και διάδοσή της. Οι ενδιαφερόμενοι που δεν μπόρεσαν να παρακολουθήσουν για οποιονδήποτε λόγο τις εργασίες της, είχαν την ευκαιρία να το κάνουν μέσω της διαδικτυακής πύλης των «Ημερών Ρεθύμνου 2020» https://www.facebook.com/rethymnodays, σε μαγνητοσκόπηση του αντιδημάρχου Θωμά Κρεβετζάκη. Στον ιστότοπο αυτό αναρτήθηκαν στη συνέχεια μόνιμα, ενώ υπάρχει η δυνατότητα απόκτησης και των Πρακτικών της Ημερίδας, κάθε μέρα από τη Γραμματεία του Μουσείου. Το εξώφυλλο των Πρακτικών προσέφερε ο εκλεκτός σκιτσογράφος Δημήτρης Χαντζόπουλος και τη σελιδοποίηση η Αγγελική Βλαχοπούλου.

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης θεωρεί την ασφαλή διεξαγωγή της Ημερίδας για την Κρητική διάλεκτο ως πρόκριμα για την πραγματοποίηση και άλλων εκδηλώσεων, μεταξύ των οποίων εκείνων για την 200ετηρίδα από τη Μεγάλη Ελληνική Επανάσταση. Σ’ αυτές περιλαμβάνεται η επιστημονική Ημερίδα «Το 1821 και το Ρέθυμνο», που θα διεξαχθεί τον Ιούλιο του 2021. Στους εισηγητές της περιλαμβάνονται ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου Ευγένιος Αντωνόπουλος, ο δικηγόρος και ιστορικός ερευνητής Στέργιος Μανουράς, ο πρώην Διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης Γιάννης Παπιομύτογλου και ο ιστορικός ερευνητής δρ Χάρης Στρατιδάκης. Στο δεύτερο μέρος της Ημερίδας το Μουσείο θα τιμήσει τον ιστορικό ερευνητή δρ Γιάννη Γρυντάκη, για την προσφορά του στην αρχειακή έρευνα της ιστορίας του Ρεθύμνου, των περιόδων της Βενετοκρατίας και της Οθωμανικής Κυριαρχίας. Παράλληλα το Μουσείο θα προσφέρει στους ενδιαφερόμενους την ξενάγηση του Χάρη Στρατιδάκη «Μου ξανάρχονται ένα ένα: ιστορικός περίπατος στο Ρέθυμνο του 1821».

 

Υ.Γ. Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από τον Μανόλη Κυδωνάκη. Η ταυτόχρονη αναμετάδοση των εργασιών της Ημερίδας μέσω διαδικτύου έγινε από τον Θωμά Κρεβετζάκη των Ημερών Ρεθύμνου. Τους ευχαριστούμε θερμά.

 

Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης