13 °C Rethymno, GR
20/04/2021

ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Πρόταση για τη δημιουργία Μουσείου Τηλεπικοινωνιών στον Κουμπέ

Την παρακάτω επιστολή, με την πρόταση του κ. Νίκου Σταγάκη για την ίδρυση μουσείου τηλεπικοινωνιών στον Κουμπέ, μας έστειλε ο κ. Γεώργιος Περπιράκης, επίτιμος σχολικός σύμβουλος:

«Αξιότιμε κ. Διευθυντή,

Στο φύλλο της έγκριτης εφημερίδας σας, Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2020 δημοσιεύσατε μια επιστολή του συμπολίτη μας Νικολάου Σταγάκη, συνταξιούχου πολιτικού υπομηχανικού ο οποίος έκανε μία πρόταση να ιδρυθεί μουσείο τηλεπικοινωνιών στον Κουμπέ, εκεί όπου λειτουργούσε το αγγλικό τηλεγραφείο της εταιρίας The Eastern Telegraph Company και από όπου ξεκινούσε το υποβρύχιο καλώδιο, το οποίο συνέδεε την Κρήτη με τη υπόλοιπη Ελλάδα.

Συμφωνώ απολύτως με την ενδιαφέρουσα αυτή πρόταση, και πιστεύω ότι κανείς Ρεθεμνιώτης δεν θα έχει λόγο να διαφωνήσει. Τέτοια έργα διασώζουν την τοπική ιστορία, αλλά γίνονται και παράγοντες τοπικής ανάπτυξης.

Με την ευκαιρία αυτή θα ήθελα να παραθέσω κάποια ιστορικά στοιχεία γύρω από την καταστροφή του τηλεγραφείου κατά την κρητική επανάσταση του 1889. Κατά την επανάσταση αυτή, η οποία ξεκίνησε χωρίς την καθολική συμμετοχή όλων των Κρητών, δημιουργήθηκε στην Κρήτη, την περίοδο της άνοιξης του 1889 μία κατάσταση πλήρους ανομίας. Στην περιοχή του Ρεθύμνου ο τουρκικός όχλος, χωρίς καμιά αναστολή, προέβαινε συνεχώς σε πράξεις βίας, σε καταστροφές αγροτικών περιουσιών, σε πυρπολήσεις ναών και οικιών, σε σφαγές και σε φόνους εναντίον κυρίως των χριστιανών. Η διοίκηση, δυστυχώς, αντί να προσπαθεί να επιβάλει την τάξη, αντιθέτως, υπέθαλπε αυτό το κλίμα της βίας και των καταστροφών.

Θύμα αυτής τη βίας έπεσε και το τηλεγραφείο. Ο Υποπρόξενος της Ρωσίας στο Ρέθυμνο με την αναφορά του α/α 32/ Ιούλιος 1889 προς το Ρώσο Γενικό Πρόξενο στα Χανιά μας παρέχει πληροφορίες για το θέμα της καταστροφής του τηλεγραφείου.

Γράφει ο Υποπρόξενος της Ρωσίας στο Ρέθυμνο: «Την νύκταν της 25ης Ιουλίου 1889 εξήλθεν ο τουρκικός όχλος και πυρπόλησεν το έξωθεν της πόλεως ξύλινον παράπειγμα του τηλεγραφείου το οποίον εγένετο παρανάλωμα του πυρός και κατεστράφηκαν τα εκεί τηλεγραφικά μηχανήματα και σύρματα διακοπείσης της τηλεγραφικής συγκοινωνίας…». Το ίδιο βράδυ έφτασε στο Ρέθυμνο με αγγλικό πλοίο ο Άγγλος Γενικός Πρόξενος Μπιλιότι μαζί με το Διευθυντή τη τηλεγραφικής εταιρίας και αποκατέστησαν και πάλι την τηλεγραφική επικοινωνία.

Επειδή όμως η κατάσταση ήταν πολύ ανώμαλη και οι ταραχές δεν είχαν τέλος, ο Διευθυντής του τηλεγραφείου στο Ρέθυμνο μετέβη στον Τούρκο Διοικητή και του ζήτησε να στείλει στρατιωτική δύναμη για την προστασία του τηλεγραφείου. Ο Διοικητής, όμως, αρνήθηκε να δώσει αυτή τη στρατιωτική δύναμη και ισχυρίστηκε ότι η πυρπόληση ήταν έργο των χριστιανών και όχι των Οθωμανών. Την άποψη αυτή και τους ισχυρισμούς του Διοικητή ο Ρώσος Υποπρόξενος θεωρεί τελείως ανυπόστατους και σημειώνει… καθόσον καθ’ όλην εκείνην την ημέραν Τούρκοι εξήρχοντο και εισήρχοντο εις τα πέριξ και ιδίως εις το Ατσιπόπουλο…».