18 °C Rethymno, GR
03/12/2020

Παρανοήσεις και παρετυμολογίες

Ο Κεν Ρόμπινσον στο έργο του «Άλλη Λογική» γράφει: «Ο τρόπος με τον οποίο βλέπομε τον κόσμο επηρεάζεται βαθιά από τα δικά μας πάρε – δώσε με τους άλλους ανθρώπους και πρώτα-πρώτα από τη χρήση κοινών μορφών περιγραφής, που όλοι μαζί έχομε δημιουργήσει, όπως για παράδειγμα οι γλώσσες που μιλάμε». Και ο ανθρωπολόγος Clifford Geertz […]

Μνήμες από τα παλιά: Νάπολη – Πομπηία

Τον Νοέμβριο του 1999 συγκαλέσαμε διεθνές Συνέδριο, με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Ωδείο και με θέμα τη Διάσωση και Ανάδειξη των Ιστορικών Κέντρων των πόλεων. Συμμετείχαν πολλοί ειδικοί τόσο από τη Δυτική Ευρώπη όσο και από την περίμετρο της Μεσογείου. Έτσι το Πρόγραμμά μας για την Παλιά μας Πόλη, το οποίο εισηγήθηκα, έγινε ευρύτερα […]

Νέες τεχνολογίες και παλιά -Κρητικά- μυαλά

Μωρέ συ μούσκαρε! Ξάνοιγε, μωρέ, ομπρός σου και παραίτησέ μας εμάς. Ιδέ, εδαέ θα πάει να κουτουλήσει στου «Βασίλη τσι Χαράκους». Ξάνοιγε, μωρέ, ομπρός σου σου λέω! Αυτό φώναζε με στεντόρεια φωνή ένας χωριανός το 1949 απευθυνόμενος στον πιλότο ενός αεροπλάνου που περνούσε ψηλά στον ουρανό του χωριού. Εκείνη την εποχή, όταν ακουόταν ο βόμβος […]

Αυτοσχέδιοι στιχουργοί

Μέρος Ζ’ Αναρίθμητοι αυτοσχέδιοι μαντιναδολόγοι αναφαίνονται διαρκώς και εμπλουτίζουν το λογοτεχνικό αυτό είδος με τις εμπνεύσεις τους. Μερικά παραδείγματα: Ο γέρο Ριτσάτος από τον Τσεσμέ. Μια φορά πήγαινε με το λεωφορείο στον Πλατανιά, όταν το εισιτήριο ήταν 90 λεπτά. Οι δεκάρες του εισπράκτορα κάποια στιγμή ετελείωσαν και είπε στον τελευταίο επιβάτη ο οποίος του έδωσε […]

Μνήμες από τα παλιά: Αυτοσχέδιοι στιχουργοί

Μέρος ΣΤ’   Η μαντινάδα έχει τεράστια επίδοση στην Κρήτη με διαγωνισμούς, συλλογές, μελέτες κ.λπ., που δεν είναι του παρόντος. Εδώ θα αναφέρω μερικά παραδείγματα, που χαρακτηρίζονται από ετοιμότητα του στιχουργού και πνευματική ευστοχία. Διάσημος στιχουργός ήταν ο παλιός λυράρης Αλέκος Καραβίτης από τα Αχτούντα. Κάποτε γλεντούσαν στην Αγία Γαλήνη με τον γραμματέα της κοινότητας […]

Μνήμες από τα παλιά: Αυτοσχέδιοι στιχουργοί

Μέρος Δ’ Ένας φημισμένος ριμαδόρος, που ο στίχος έρρεε με φυσική άνεση από το στόμα του, ήταν ο Μανουσογιώργης στην Κρύα Βρύση. Έζησε μέχρι το 1930, χαρίζοντας γέλιο και εύθυμη διάθεση με τις σάτιρές του στους χωριανούς και κοντοχωριανούς, ιδίως κάθε φορά που τους ψοφούσε κανένα μεγάλο ζώο. Αλλά κάποτε, παραμονή της Αποκριάς, εψόφησε ο […]

Αυτοσχέδιοι στιχουργοί

Γ’ Μέρος Μια άλλη ρίμα διασώθηκε στο Μοναστηράκι Αμαρίου, είναι του 1960. Έχει ως εξής: Χριστούγεννα πλησίαζαν, χαρούμεν’ ήσαν όλοι μα ψόφησεν ο γάϊδαρος του Αντρικομανώλη Και τσιμουδιά δεν έβγαλε μήτε στον πεθερό του γιατί ελυπηθήκανε όλοι το γάϊδαρό του. Άνοιξενε τον τάφο του στο σπίτι του από κάτω και νύχτα τον εθάψανε να πάει […]

Μνήμες από τα παλιά: Αυτοσχέδιοι στιχουργοί

Β’ Μέρος Η συνέχεια της ρίμας έχει ως εξής: – Ἐτσάκωσά σε ὃμως ἐδά ἀποῦ δέ σ’ ἀφήνω νά κουνήσεις ἂ θες κι ἂ δέ θές, ὄξω νά μοῦ πῆς καί τήν ἀποδέλοιπη ρίμα, γιατί, νά μή σοῦ μνώξω τό Θεό, ὀψές τήν ἄλλη ἀπ’ ἀκούσανε μιάν πατούλια κεινηνά, πού μοῦ ‘πες, ἐκατουρηθῆκαν ἀποῦ τά […]

Αυτοσχέδιοι στιχουργοί-Οι ρίμες

Α’ Μέρος Εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια περίπου μέχρι την εποχή μας επικράτησε στον Ελληνικό χώρο, και όχι μόνο, η τάση να διατυπώνονται σε έμμετρο λόγο κάθε είδους σημαντικά γεγονότα, αλλά και σκέψεις και συναισθήματα και πρακτικές συμβουλές, αναμνήσεις προσώπων, μυθικές αντιλήψεις, αστειότητες, μια συνολική έκφραση της δραστηριότητας, της διανόησης και των συναισθημάτων του ανθρώπου. […]

Μνήμες από τα παλιά: Καταλαχάρικα γεύματα

Στα χρόνια των πολέμων, Γερμανοϊταλικού και Εμφύλιου, και αρκετά χρόνια μετά υπήρχε οξύ πρόβλημα διατροφής, ο αγώνας των ανθρώπων, ακόμη και στα χωριά, ήταν να βάλουν κάτι στο στομάχι τους να κατασιγάσουν τις διαμαρτυρίες του. Ένα καλό φαγητό ήταν περιζήτητη υπόθεση. Είναι γνωστή η περίπτωση του συντέκνου, που πήγε στο σπίτι του συντέκνου του… όλως […]