22 °C Rethymno, GR
28/09/2021

Η ΚΡΗΤΙΚΗ ΓΗ ΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΑΓΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟ ΜΟΥΣΟΥΡΓΟ

Στα αγαπημένα του χώματα αναπαύεται ο Μίκης Θεοδωράκης

 

 

Στα αγαπημένα του χώματα,στην πατρογονική του γή,αναπαύεται πλέον ο Μίκης Θεοδωράκης.Αγκαλιασμένος από τα Λευκά όρη και το Κρητικό Πέλαγος,τον Φάρο των Χανιών και τις στράτες του Ομαλού,από τα φαράγγια και τα σπηλιάρια των Σφακιών και τις πολεμίστρες του Αποκόρωνα,από τα βιγλιά της Γραμβούσας και τα κάστρα του Σελίνου.Κάτω από τις φτερούγες του Ψηλορείτη και του φρουρίου της Φορτέτζας του Ρεθύμνου,του Κούλε του Ηρακλείου και του κάστρου του Μιραμπέλου στο Λασήθι.

Ο Μίκης ο μεγάλος έλληνας,ο παγκόσμιος μουσικοσυνθέτης,,επέστρεψε στον Γαλατά όπως επιθυμούσε για να περάσει στην αιωνιότητα ασφαλής και ήρεμος,,έχοντας δίπλα του τους γονείς του,τον Γιώργη και την Ασπασία Θεοδωράκη,μα και τον αγαπημένο του αδερφό τον Γιάννη Θεοδωράκη.

Χιλιάδες πολίτες απ’όλη την Κρήτη αλλά και την υπόλοιπη Ελλάδα,τραγουδώντας τραγούδια του μεγάλου μουσικοσυνθέτη υποκλίθηκαν στον Μίκη Θεοδωράκη.Πλημμύρισαν από το πλήθος κόσμου οι δρόμοι της δικής του «όμορφης πόλης»,το μικρό του χωριό γέμισε ασφυκτικά με κόσμο.Κι όταν οι ριζίτες είπαν «Τον αντριωμένο μην τον κλαις»,το τραγούδι έσμιξε στον αέρα με τις φωνές του πλήθους κι έφτασε ως τον ουρανό.

Κι ύστερα,όλοι μαζί χειροκροτώντας και φωνάζοντας «αθάνατος» έγραψαν την τελευταία πράξη τοποθετώντας τον στην αιωνιότητα.

Ατέλειωτο ποτάμι οι άνθρωποι που θέλησαν να αποτίσουν φόρο τιμής στον σπουδαίο μουσουργό από την ώρα που ανέτειλε ο ήλιος κι έφτασε η σορός του από το λιμάνι της Σούδας στον Μητροπολιτικό Ναό Χανίων συνοδευόμενη από 96 βρακοφόρους,όσα και τα χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και όταν αναχώρισε για τον Γαλατά και μέχρι να ολοκληρωθεί η τελετή της ταφής του.

Στον ιερό ναό του Αγίου Νικολάου, βρέθηκαν δίπλα στην οικογένεια του,η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρόεδρος της Βουλής Κωνσταντίνος Τασούλας, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, ο γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Τάκης Θεοδωρικάκος, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, βουλευτές, δήμαρχοι, εκπρόσωποι των αρχών αλλά και πολλοί καλλιτέχνες που ταξίδεψαν από την Αθήνα.

Επικήδειους λόγους εκφώνησαν ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη και ο δήμαρχος Χανίων, ενώ ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή του μουσικού αποχαιρετισμού του Μίκη από την κόρη του Μαργαρίτα, που απέδωσε την σύνθεση «κλαίνε» του μεγάλου Έλληνα μουσουργού, τραγούδησε το «παλικάρι», που είχε αποδώσει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ενώ κατέληξε λέγοντας στον πατέρα της:«Θα είσαι πάντα ζωντανός στις καρδιές όλων των ανθρώπων μα περισσότερο στη δική μου καρδιά».

Συγκινητικός και ο αποχαιρετισμός στο κοιμητήριο του Γαλατά όπου από την Λαϊκή Ορχήστρα Μίκης Θεοδωράκης ακούστηκαν τα τραγούδια «Μάνα μου και Παναγιά» και το «Περιγιάλι το Κρυφό» αλλά και οι μελωδίες του «Ζορμπά».

«Η Κρήτη υποδέχεται σήμερα στο τελευταίο του ταξίδι τον μεγάλο οικουμενικό Έλληνα της Ρωμιοσύνης. Ο Μίκης Θεοδωράκης έζησε μια ζωή γεμάτη πάθος και ένταση. Μετέτρεψε την μουσική από ατομική εμπειρία σε πρόταγμα για συλλογική δράση. Υπηρέτησε με συνέπεια και πάθος τις αξίες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, αλλά προπάντων της ενότητας των Ελλήνων.

Αποχαιρετούμε σήμερα όπως του αξίζει, τον τελευταίο μεγάλο Έλληνα του 20ού αιώνα. Τα τραγούδια του θα τα σιγοψιθυρίζουμε και θα τα τραγουδάμε εμείς, τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας, σε ανάμνηση αυτού του μεγάλου, του σπουδαίου, του μοναδικού Έλληνα της Ρωμιοσύνης», δήλωσε μετά την νεκρώσιμη ακολουθία ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Δημόσια δέσμευση στον επικήδειο λόγο του οτι το πατρικό σπίτι του Μίκη Θεοδωράκη θα στεγάσει το μουσείο «Μίκη και Γιάννη Θεοδωράκη», που θα αποτελέσουν ένα κέντρο μελέτης και προώθησης του έργου του, μια κιβωτό πολιτισμού, με ψηφιακή και σύγχρονη υποδομή,έκανε ο δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης.

«Θα σε θυμόμαστε ως μουσικό και επαναστάτη και ως επαναστάτη και μουσικό».

Στον επικήδειο λόγο του,αποχαιρετώντας τον Μίκη Θεοδωράκης εκ μέρους όλων των Χανιωτών και όλης της Κρήτης,ο δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης ανέφερε:

«Αγαπημένε Μίκη,

Τα Χανιά σήμερα σε υποδέχονται με βαθιά συγκίνηση για τελευταία φορά. Σε μια ιστορική στιγμή, αποχαιρετούμε σήμερα τον μεγάλο Κρητικό, τον Έλληνα και Οικουμενικό Άνθρωπο.

Με μεγάλη συγκίνηση και λίγα λόγια μετρημένα εκφράζοντας όλες τις Χανιώτισσες και όλους τους Χανιώτες, υποκλίνομαι μπροστά σου, γιατί εσύ έγινες με την ζωή σου η «ζωντανή συνείδηση της Ρωμιοσύνης», που σφράγισε την σύγχρονη ταυτότητα του ελληνικού πολιτισμού.

Βρισκόμαστε εδώ, στον Γαλατά, στο χωριό του παππού σου του Μιχάλη και του πατέρα σου του Γιώργου, που όπως ο ίδιος είχες πει, «φυτέψανε βαθιά μέσα στην καρδιά σου τις δυο μεγάλες ιδέες που καθόρισαν τη ζωή σου: την Ελλάδα και την Κρήτη». Δύο σύμβολα που ταυτίστηκαν με την ελευθερία και τον αγώνα και οδήγησαν τα βήματά σου.

Δεν έχουν περάσει, παρά λίγες μόλις ώρες από την στιγμή που σε καλωσορίσαμε στο λιμάνι της Σούδα. Στην συνέχεια χιλιάδες συμπολίτες μας, έτρεξαν να σου απευθύνουν το ύστατο χαίρε στη Μητρόπολη των Χανίων. Προηγουμένως, πέρασες για τελευταία φορά από την Αγορά και μπροστά από το Βενιζέλειο Ωδείο, όπου λίγα χρόνια μετά τον πόλεμο, άσημος ακόμα αλλά φέρελπις νέος μουσικός, είχες δώσει τις πρώτες σου συναυλίες.

Στα Χανιά, στα χώματα των Βενιζέλων, στην πόλη που είχες πάντα στην καρδιά σου. Στο λιμάνι, στους δρόμους και στα σοκάκια, στην «Όμορφη Πόλη» που με τον αγαπημένο σου αδελφό, τον ποιητή Γιάννη κάνατε κάποτε τραγούδι.

Λίγα χιλιόμετρα πιο έξω από την πόλη, στον Σταυρό, ο Ζορμπάς στροβιλίζεται ακόμη στους ρυθμούς της δικής σου μουσικής. Της μουσικής που σμίλεψε με χρυσά γράμματα την ταυτότητα της σύγχρονης Ελλάδας και αγαπήθηκε στα πέρατα της Οικουμένης.

Σε υποδεχόμαστε λοιπόν, εδώ στον Γαλατά, στο μέρος που αποτέλεσε για εσένα την συναισθηματική σου πρωτεύουσα και τον τόπο της ύστατης επιστροφής.

Είχες να διηγείσαι από εδώ τις ξέγνοιαστες στιγμές με την οικογένειά σου, τον πατέρα σου, τη Μικρασιάτισσα μάνα σου Ασπασία, τον αδερφό σου Γιάννη.

Ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν και είναι ένας Κρητικός Έλληνας ή ένας Έλληνας Κρητικός μ΄ όλο το αξιακό βάρος της γενιάς του, που το γονιμοποίησε, το μπόλιασε, το έκανε βιοθεωρία, πράξη και κορυφαία Τέχνη. Κουβάλησε τους προγόνους του, βάδισε με συνέπεια στην ιστορία τους κι εμπνεύσθηκε από τη λύρα, τους κρητικούς χορούς, από τα δυνατά πατήματα, από τα αναντρανιστά κορμιά των περήφανων Κρητικών μαχητών της ελευθερίας.

Έτσι ο Μίκης έγινε η σύγχρονη Ελλάδα. Κατάφερε να γίνει ένα κομμάτι όλων μας, ένα στοιχείο της καθημερινότητάς μας, σημάδεψε τις ζωές μας, μας καθόρισε, μας ενέπνευσε, μας προσέφερε διεξόδους και οράματα, ψυχική ανάταση και ελπίδα σε δύσκολες συγκυρίες. Το πολυδιάστατο μουσικό του έργο ήταν ελληνικό αλλά έγινε παγκόσμιο.

Ποιος άραγε δεν θυμάται την πρώτη φορά που άκουσε από το στόμα του ανυπέρβλητου Γρηγόρη Μπιθικώτση, τους στίχους «Της Αγάπης Αίματα». Και ποιος άραγε μετά το άκουσμα αυτό, δεν μπήκε αυθόρμητα στην διαδικασία της εξερεύνησης των νοημάτων της υψηλής ποίησης. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Τις γλώσσες που τραγουδήθηκε. Τις σπουδαίες ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου που επένδυσε μουσικά. Την αποθέωση που γνώριζε στις μεγάλες περιοδείες του με πάνω από 1.000 συναυλίες ανά την υφήλιο.

Ήταν αυτός που αποτέλεσε την γέφυρα της υψηλής ποίησης με τον λαό, έφερε στα χείλη μας και έβαλε για πάντα στην ψυχή μας τους μεγάλους ποιητές. Γενιές Ελλήνων έγιναν κοινωνοί του Σεφέρη, του Ελύτη, του Ρίτσου, του Βάρναλη, του Λειβαδίτη, του Αναγνωστάκη, του Γκάτσου, του Χριστοδούλου, του Νερούδα και τόσων άλλων.

Σε εποχές δύσκολες, πυρακτωμένες, στην εθνική αντίσταση αλλά και στα σκληρά χρόνια του εμφυλίου, στη μετεμφυλιακή Ελλάδα, στη μεταπολίτευση, ο Μίκης δεν οξειδώθηκε ποτέ μεσ’ την φωτιά των ανθρώπων και παρέμενε πάντοτε συγχρονισμένος με το ρολόι της ιστορίας.

Αφουγκράστηκε τη Ρωμιοσύνη, την εξέφρασε, την τραγούδησε, την εξύψωσε. Αρνήθηκε τη σιωπή, τον φόβο και την υποταγή.

Γιατί ήταν ένας άνθρωπος του χρέους και της ευθύνης, που «δεν συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις». Και αυτό το πλήρωσε με σκληρούς διωγμούς, φυλακίσεις, βασανιστήρια, εξορίες. Με τραύματα που έφερε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Όλη του η Ύπαρξη, όλο του το έργο είναι μια οικουμενική πρόσκληση ελευθερίας. Αυτή είναι η παρακαταθήκη του, αυτή η Ανάσα Ελευθερίας για όλους τους ανθρώπους σε όλη τη γη.

Ένα είναι βέβαιο: ο Μίκης ερωτεύτηκε παράφορα τη ζωή, έζησε μια ζωή περιπετειώδη και συγκλονιστική, 100 ζωές σε μία.

Εμείς εδώ, στον Δήμο Χανίων, έχουμε απόλυτη συναίσθηση του μεγάλου μας χρέους απέναντι στον Μίκη. Είναι άλλωστε αυτός που κράτησε στα χέρια του το χρυσό κλειδί της πόλης, ο κορυφαίος Επίτιμος Δημότης των Χανίων. Είναι αυτός που με το όνομα του κοσμεί τον κορυφαίο χώρο πολιτισμού στο Ενετικό Λιμάνι, το Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης».

Το πατρικό του σπίτι εδώ στον Γαλατά, έχει αποκατασταθεί και ολοκληρώνεται σταδιακά ώστε να στεγάσει το μουσείο «Μίκη και Γιάννη Θεοδωράκη», που θα αποτελέσουν ένα κέντρο μελέτης και προώθησης του έργου του, μια κιβωτό πολιτισμού, με ψηφιακή και σύγχρονη υποδομή.

Γιατί σήμερα περισσότερο από ποτέ αξίζει να ανακαλύπτουμε διαρκώς το έργο του, την προσφορά του, τις παρακαταθήκες του, κάθε πτυχή αυτής της τεράστιας προσωπικότητας. Όχι για να μην ξεχαστεί το έργο του και ο ίδιος, ο Μίκης είναι παντοτινός. Αλλά για να υπερασπιστούμε τους ίδιους μας τους εαυτούς, την ίδια μας την ύπαρξη, την πολιτισμική μας ταυτότητα.

Αγαπημένε Μίκη, Ουρανομίκη όπως σε είχε αποκαλέσει κάποτε ο μεγάλος μας ιεράρχης Ειρηναίος Γαλανάκης, θα σε θυμόμαστε πάντα έτσι όπως εσύ ήθελες: Ως μουσικό και επαναστάτη και ως επαναστάτη και μουσικό.

Καλό σου ταξίδι, Αρχάγγελε της Ρωμιοσύνης».

Άφιξη της σορού του Μίκη Θεοδωράκη στα Χανιά, Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου 2021.
(EUROKINISSI/ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΡΑΠΑΝΗΣ)