Κατευόδιο, κυρία Μαρία. Έζησες μια πλήρη ζωή, τιμημένη από την οικογένειά σου και από την κοινωνία του Ρεθύμνου, την οποία μελέτησες και της οποίας τις αξίες ανέδειξες, με την ανυπέρβλητη τριλογία των βιβλίων σου γι’ αυτήν.
Θα σε θυμόμαστε για το θάρρος σου να σπουδάσεις την εποχή εκείνη, σε Αθήνα και Αμερική. Θα σε θυμόμαστε ως πρότυπο σεμνότητας και δεν θα ξεχάσουμε την ψυχική δύναμη και την αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετώπισες τον χαμό του προικισμένου μοναχογιού σου και των γαμπρών σου.
Θα σε θυμόμαστε για το θάρρος σου να φτάσεις στη Μικρασία σε προχωρημένη ηλικία, χωρίς διασυνδέσεις, για να βρεις και να μελετήσεις τους απογόνους των συμπολιτών μας μουσουλμάνων, που έφυγαν με την Ανταλλαγή.
Θα σε θυμόμαστε για την ευθύτητα του χαρακτήρα σου και για την πνευματικότητά σου, αλλά και την προσπάθειά σου να ανεβάσεις τη δική μας, ανοίγοντας το βιβλιοπωλείο «Αναζητήσεις», απ’ όπου και η φωτογραφία, που είχα τραβήξει χωρίς να σου ζητήσω την άδεια.
Πορεύσου εν ειρήνη, κυρία Μαρία, για να συναντήσεις τους γονέους σου, τον Μανωλάκη σου, τον Λεωνίδα και τον Ματθαίο σου και τόσους άλλους. Σε αποχαιρετούμε με ένα αγαπημένο σου απόσπασμα του βάρδου του Ρεθύμνου Παντελή Πρεβελάκη: «Οι νεκροί επιζούν μέσα μας και μας ευλογούν».
Θα μας λείψεις πολύ, κυρία Μαρία…
Χάρης Στρατιδάκης