Το Χρυσό Μετάλλιο του Πανεπιστημίου Κρήτης απονεμήθηκε χθες στον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, σε αναγνώριση της συμβολής της Τράπεζας για την ανάπτυξη της έρευνας στις οικονομικές και κοινωνικές επιστήμες με αφορμή και την συμπλήρωση 90 ετών από την λειτουργία της.
Η απονομή έγινε χθες το μεσημέρι, στην πανεπιστημιούπολη Γάλλου από τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης, Οδυσσέα Ζώρα, κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής στο πλαίσιο του 23ου Διεθνούς Συνεδρίου Μακροοικονομικής Ανάλυσης και Διεθνούς Χρηματοδότησης, που πραγματοποιείται στο Ρέθυμνο από τις 30 Μαΐου ως την 1η Ιουνίου.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας εμφανώς συγκινημένος για την τιμή που του έγινε ανέφερε ότι: «Είναι μεγάλη μου τιμή αυτή η απονομή που μου γίνεται. Στο πρόσωπό μου τιμάται η Τράπεζα της Ελλάδας για την πολύχρονη συμβολή της στην ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα κατά την διάρκεια της πολύχρονης κρίσης. Άρα με αυτό το μετάλλιο και με αυτό τον έπαινο τιμώνται κυρίως τα στελέχη της ΤτΕ, που ήταν στην πρώτη γραμμή στην αντιμετώπιση της κρίσης. Επίσης είναι ιδιαίτερη η τιμή που μου γίνεται στην περιοχή -στον νομό που γεννήθηκε η μητέρα μου, και που μάλιστα γίνεται στα πλαίσια ενός πολύ σημαντικού συνεδρίου- από τα πιο πλούσια συνέδρια σε περιεχόμενο, αφού καλύπτει όλο το φάσμα των οικονομικών επιστημών – μακροοικονομικά, τραπεζικά οικονομικά, νομισματική πολιτική».
Ο. Ζώρας: «Καθοριστική η συμβολή της ΤτΕ στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας»
Στην ομιλία του ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Οδυσσέας Ιωάννης Ζώρας, μίλησε για τον ρόλο της ΤτΕ, αλλά και για τον διοικητή της τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει συμπληρώσει 90 χρόνια λειτουργίας. Από το μακρινό 1928, όταν ιδρύθηκε η Τράπεζα, μέχρι σήμερα η Τράπεζα αντιμετώπισε άλλοτε τρέχοντα προβλήματα κι άλλοτε μείζονες κρίσεις και επαπειλούμενες καταστροφές. Η επιτυχής αντιμετώπιση αυτών από πλευράς της χαρακτηρίζονται από μία σταθερά που διέπει την λειτουργία της: την προσήλωση στην εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος, μέσα από την εξασφάλιση και διασφάλιση της νομισματικής και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ως βασικών πυλώνων για την εξασφάλιση της οικονομικής ανάπτυξης και μεγέθυνσης της Ελληνικής Οικονομίας.
Διαβάζοντας τις ετήσιες εκθέσεις των Διοικητών της στην ιστορική διαδρομή της από το 1928 έως σήμερα φαίνεται σαφώς η ανεξάρτητη κριτική στάση που κατά κανόνα τηρούσε η Τράπεζα, η οποία οφειλόταν και στην ισχυρή προσωπικότητα και το κύρος των κατά καιρούς Διοικητών της, ενώ η συνέχεια των αναλύσεών της επιβεβαιώνει και τη διαχρονικότητα ορισμένων βασικών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας. Η αντιμετώπιση αρκετών από αυτές παραμένει στην ημερήσια διάταξη και σήμερα.
Η πλήρης κατοχύρωση της ανεξαρτησίας του ιδρύματος το 1998, ενόψει της ένταξης στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση αποτέλεσε νέο ορόσημο για τον θεσμικό της ρόλο στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανεξαρτησία των Κεντρικών Τραπεζών παρά τις όποιες επιστημονικές ή πολιτικές αμφισβητήσεις έχει αποδειχθεί ότι όπου υλοποιήθηκε δεν πέτυχε μόνο τον στόχο της σταθερότητας των τιμών αλλά εξασφάλισε και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της οικονομίας και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Στα πλαίσια αυτά η Τράπεζα της Ελλάδος στη διάρκεια της πρόσφατης οικονομικής κρίσης, ανταποκρίθηκε με επιτυχία στο ρόλο της για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Ελληνική οικονομία παραμένοντας ανεξάρτητη από πολιτικές ή επιχειρηματικές παρεμβάσεις.
Ταυτόχρονα όμως η Τράπεζα της Ελλάδος δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στον θεσμικό της ρόλο αλλά παράλληλα μέσω του Κέντρου Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης συμβάλει στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας.
Η λειτουργία και η οργάνωση του Ιστορικού Αρχείου, της Βιβλιοθήκης και του Μουσείου της Τράπεζας, η διαχείριση και ο εμπλουτισμός των συλλογών της Τράπεζας σε νομίσματα, πίνακες, αντικείμενα τέχνης, βιβλία, των περιοδικών εκδόσεων, καθώς και των ηλεκτρονικών πηγών, η εξυπηρέτηση του κοινού και των ερευνητών, η διενέργεια ερευνών που σχετίζονται με την ιστορία της Τράπεζας και τις συλλογές της, οι εκδόσεις και οι επιστημονικές δημοσιεύσεις πρωτότυπου υλικού, η διοργάνωση περιοδικών και μόνιμων εκθέσεων με υλικό από τις συλλογές, η διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, η διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, συνεδρίων και σεμιναρίων, η συμμετοχή σε ελληνικούς και διεθνείς φορείς με συναφή αντικείμενα και η συνεργασία με αυτούς, η οργάνωση, ο εκσυγχρονισμός, η διαχείριση και η εφαρμογή συστημάτων πληροφορικής που υποστηρίζουν το έργο του Κέντρου.
Τέλος, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει συμβάλει με κάθε δυνατό τρόπο στην παραγωγή έρευνας και τη διεθνή προβολή του Πανεπιστημίου Κρήτης μέσω του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών.
Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθώ και στον ρόλο του διοικητή της Τράπεζας. Μια θέση που την λάμπρυναν στο παρελθόν με την παρουσία τους εξέχουσες προσωπικότητες όπως ο Εμμανουήλ Τσουδερός, ο Ξενοφών Ζολώτας ή ο Παναγής Παπαληγούρας για να αναφθούμε μόνο στους πολύ παλαιότερους. Πάντα, ο διοικητής της ΤτΕ ήταν η φωνή της σύνεσης και της λογικής στα δημοσιονομικά πράγματα της χώρας μολονότι η γνώμη του και οι προειδοποιήσεις του δεν ήταν πάντα ευπρόσδεκτες ή αρκούντως βολικές».
Απευθυνόμενος στον κ. Στουρνάρα, ο κ. Ζώρας είπε:
«Σε εσάς προσωπικά κε Διοικητά, έλαχε ο κλήρος να αναλάβετε αυτό τον ρόλο σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο για την χώρα. Φρονώ ότι το κάνατε με την σοβαρότητα, την υπευθυνότητα και την επιστημονική επάρκεια που απαιτείται και παρά το όποιο κόστος, όπως πραγματικά αρμόζει σε δημόσιους λειτουργούς. Με την έννοια αυτή είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που τιμούμε στο δικό σας πρόσωπο την συμβολή της Τράπεζας της Ελλάδος στην σύντομη αυτή τελετή.
Πρέπει βέβαια να τονίσω ότι ως Πανεπιστήμιο Κρήτης είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς που φιλοξενούμε το 23ο Διεθνές Συνέδριο Μακροοικονομικής Ανάλυσης και Διεθνούς Χρηματοδότησης και είναι τιμή μας που η Τράπεζα της Ελλάδος επέλεξε αυτό το γεγονός για να εορτάσει τα ενενήντα χρόνια από την ίδρυσή της. Η σύνθεση των συμμετεχόντων στο Συνέδριο, η πολυμορφία της θεματολογίας αλλά και των προσεγγίσεων είναι μια ελπίδα για το μέλλον. Αν αυτά τα ζητήματα και οι εναλλακτικές (οσοδήποτε αιρετικές, αλλά πάντα επιστημονικά τεκμηριωμένες) δεν συζητούνται σε χώρους πανεπιστημιακούς με το αναγκαίο ακαδημαϊκό ήθος, το υψηλό επίπεδο διαλόγου και με στόχο την προσέγγιση της αλήθειας, που αλλού θα ήταν πιο κατάλληλος τόπος ή πιο κατάλληλο κοινό;
Ο Αθανάσιος Παπαδόπουλος, καθηγητής οικονομικών επιστημών και πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του διεθνούς συνεδρίου, μιλώντας για την συμβολή της Τράπεζας της Ελλάδος στην προώθηση της οικονομικής επιστήμης αλλά και για το πρόσωπο του διοικητή της, ανέφερε: «Όλοι εμείς, όταν ήμασταν νεώτεροι ερευνητές βρίσκαμε τα στοιχεία, τα βιβλία, τις συνεργασίες που θέλαμε μέσα στην Τράπεζα της Ελλάδας και ιδιαίτερα στην Διεύθυνση Μελετών. Πλέον, σαν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, η συνεργασία μας με το τμήμα μελετών της τράπεζας και ιδιαίτερα με τον κ. Δαύλα ήταν αυτή που μας έδινε πάρα πολλές διεξόδους σε προβλήματα που είχαμε να αντιμετωπίσουμε, αφενός μεν στην έρευνά μας και στην συνέχεια στην συμβολή τους για την δημιουργία αυτού του συνεδρίου. Η ΤτΕ ήταν πάντοτε ένας πυρήνας που τα πλέον αξιόλογα στελέχη, οι πλέον αξιόλογοι οικονομολόγοι, βρίσκονται σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια ούτως ώστε η προαγωγή της οικονομικής επιστήμης να επιτυγχάνεται με το μεγαλύτερο αποτέλεσμα.
Η συμβολή του Γιάννη Στουρνάρα στην πρωτότυπη οικονομική ερεύνα είναι τεράστια. Ήταν αυτός που έλαβε την πρωτοβουλία και αναπτύσσεται πρωτότυπη έρευνα πάνω σε αυτά τα θέματα και μάλιστα τυγχάνει διεθνούς αποδοχής. Εμείς οι παλαιότεροι τον θυμόμαστε σαν τον καλό συνάδελφο που έρχονταν από την Αθήνα για να μας βοηθήσει για την στελέχωση του τμήματος οικονομικών επιστημών. Τώρα με την τηλεδιάσκεψη φαίνεται κάτι εύκολο όμως, τότε το να έρχονται συνάδελφοι από την Αθηνά στο πανεπιστήμιο Κρήτης, ώστε να αναδειχτεί ο πρώτος πυρήνας των στελεχών του πανεπιστημίου Κρήτης, ήταν κάτι πολύ δύσκολο και για αυτό τον ευχαριστούμε. Πρέπει να ξέρουμε ότι είναι Κρητικός, κατάγεται από το Ρέθυμνο και συγκεκριμένα από τους Λαμπιώτες και έχει μια ιδιαίτερη αγάπη τόσο για την Κρήτη όσο και για το πανεπιστήμιό μας».
Γ. Στουρνάρας: «Να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος για την ελληνική οικονομία»
Στο περιθώριο της χθεσινής τιμής που του έγινε από το πανεπιστήμιο Κρήτης ο κ. Στουρνάρας ερωτήθηκε για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με τον κ. Γιάννη Στουρνάρα, τα δύσκολα έχουν περάσει για την ελληνική οικονομία, ωστόσο θα πρέπει να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος για να μειωθεί το δημόσιο χρέος, να στηριχθούν οι τράπεζες για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και να μειωθεί η ανεργία.
«Τα δύσκολα έχουν περάσει. Είμαι πιο αισιόδοξος για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Βέβαια η κρίση έχει αφήσει μια βαριά κληρονομιά, που εκφράζεται στο υψηλό δημόσιο χρέος, στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των τραπεζών, που χρειάζονται ειδικό χειρισμό για να μειωθούν. Ίσως χρειάζεται η δημιουργία μιας συστημικής λύσης σαν αυτή που η ΤτΕ έχει προτείνει τον τελευταίο χρόνο. Η ανεργία παραμένει ψηλή παρά το ότι έχει μειωθεί και παρά το γεγονός ότι έχουμε αποκτήσει πάλι θετικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Η κρίση στοίχισε μείωση του ΑΕΠ της τάξεως του 25% με ότι αυτό συνεπάγεται για το επίπεδο ευημερίας του κόσμου. Βέβαια έχουμε πάρει και τα μαθήματά μας, ότι δεν πρέπει ποτέ να επιστρέψουμε στις πολιτικές εκείνες που μας έφεραν στο σημείο αυτό».
Στο διεθνές συνέδριο, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος συμμετείχε χθες το απόγευμα σε συζήτηση με θέμα την ανασκόπηση της νομισματικής πολιτικής κατά τη διάρκεια της πρόσφατης χρηματοπιστωτικής κρίσης. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας της Ελβετίας (SNB) Fritz Zurbrügg, ο καθηγητής Daniel Dăianu, ο οποίος είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας της Ρουμανίας (NBR), και ο καθηγητής Charles Wyplosz από το Graduate Institute of International and Development Studies της Γενεύης.
Σε διεθνές επίπεδο, θα πρέπει να ολοκληρωθεί η οικονομική ενοποίηση της Ε.Ε., έτσι ώστε το ευρώ να λάβει τη θέση που του αξίζει στο διεθνές οικονομικό στερέωμα, δηλαδή να κυριαρχήσει έναντι του δολαρίου στις οικονομικές συναλλαγές, μέσα από ενιαία ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά και αγορά ομολόγων, όπως και ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων. Ειδικότερα, ο διοικητής της ΤτΕ είπε:
«Σαφώς έχουμε ξεπεράσει τις δυσκολίες του 2009-2010, ακόμα όμως έχει προκλήσεις η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική. Δεν μπορούμε να πούμε ακόμα ότι έχουμε επανέλθει σε μια πλήρη κανονικότητα για ορισμένες χώρες μέλη, αλλά γενικά οι προκλήσεις παραμένουν. Στην νομισματική πολιτική, ο πληθωρισμός παραμένει πολύ χαμηλός, κάτω από τον στόχο μας, η οικονομική ανάπτυξη είναι ακόμα αδύναμη. Παρά το ότι το 2018 και το 2017 δεν πήγε άσχημα η Ευρωζώνη, αρχίζει όμως και υπάρχουν σύννεφα στον ορίζοντα, άρα οι νομισματικές αρχές πρέπει να είναι σε επιφυλακή. Το πείραμα της δημιουργίας του κοινού νομίσματος είναι πολύ ενδιαφέρον και χρήσιμο πείραμα. Παρά την κρίση νομίζω ότι απεφεύχθησαν τα χειρότερα. Βέβαια ακόμα η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από το 2010 μέχρι σήμερα παραμένει ατελής, άρα χρειάζονται βήματα ακόμα προς μια μεγαλύτερη ενοποίηση της ευρωζώνης. Στο ερώτημα ας πούμε που πολλοί θέτουν, γιατί κυριαρχεί το δολάριο σε συναλλαγές και το ευρώ δεν έχει κερδίσει το ρόλο που του αξίζει, η απάντηση είναι ακριβώς ότι η ευρωζώνη δεν έχει προχωρήσει ακόμα στα βήματα που χρειάζονται για να αποκτήσει μια ενιαία αγορά ομολόγων, μια ενιαία τραπεζική αγορά. Για παράδειγμα ακόμα δεν έχουμε το περίφημο ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων, κάτι που πρέπει να γίνει άμεσα».