Την ανοσολογική θωράκιση που προσφέρει η ενισχυτική δόση των εμβολίων αναδεικνύουν τα δεδομένα που οδήγησαν τον FDA να εγκρίνει τα mRNA εμβόλια των εταιρειών Pfizer και Moderna. Σε κείμενό τους, οι καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Πάνος Μαλανδράκης, Γιάννης Ντάνασης και ο πρύτανης του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος συνοψίζουν τις σχετικές ανακοινώσεις.
Η έγκριση της ενισχυτικής δόσης έχει ως στόχο την παροχή συνεχόμενης και καλύτερης προστασίας από τη σοβαρή νόσο, ειδικά όσο η ανοσία φθίνει με την πάροδο του χρόνου έξι μήνες μετά τον εμβολιασμό των ατόμων με τα εμβόλια Pfizer ή Moderna, ή δύο μήνες μετά τον εμβολιασμό με το εμβόλιο της Johnson.
Η απόφαση για την ενισχυτική δόση για όλους βασίστηκε σε δεδομένα ανοσολογικής απάντησης που επιφέρουν τα εμβόλια. Στην περίπτωση της Moderna συγκρίθηκαν οι 149 συμμετέχοντες που έλαβαν την επιπλέον δόση στους 6 μήνες στην εγκριτική κλινική μελέτη, σε σχέση με τους 1.055 που απλά ολοκλήρωσαν το σχήμα εμβολιασμού, οι οποίοι ένα μήνα μετά τη δόση ενίσχυσης αύξησαν τον τίτλο των αντισωμάτων. Αντίστοιχα όσο αφορά τη Pfizer αναλύθηκαν τα δεδομένα από 200 άτομα που έλαβαν την τρίτη δόση και είχαν καλύτερη αντισωματική απάντηση.
Παρουσιάστηκαν δεδομένα από προοπτική τυχαιοποιημένη μελέτη της εταιρείας Pfizer στην οποία 10.000 εθελοντές που είχαν λάβει και τη δεύτερη δόση του εμβολίου τυχαιοποιήθηκαν οι μισοί να λάβουν μία τρίτη δόση και οι άλλοι μισοί να λάβουν αδρανές έκδοχο (placebo). Νόσηση (χωρίς όμως την ανάγκη νοσηλείας) διαπιστώθηκε σε έξι άτομα από τα 5.000 άτομα που έλαβαν την τρίτη δόση του εμβολίου σε σχέση με 123 άτομα από τα 5.000 άτομα που έλαβαν placebo (δηλαδή δεν έλαβαν τρίτη δόση εμβολίου). Επομένως, η χορήγηση ενισχυτικής δόσης του εμβολίου ήταν κατά 95% αποτελεσματική στην πρόληψη της νόσησης.
Όσον αφορά τα περιστατικά περικαρδίτιδας/μυοκαρδίτιδας που έχουν περιγραφεί μετά τη χορήγηση εμβολίων mRNA, νεότερα δεδομένα αναφέρουν ότι πρόκειται για δύο περιπτώσεις ανά 1 εκατομμύριο δόσεις εμβολίων. Οι συνήθεις ανεπιθύμητες ενέργειες μετά τη δόση ενίσχυσης ήταν πόνος, ερυθρότητα και οίδημα στο σημείο του εμβολίου, πυρετός, κεφαλαλγία, μυαλγίες, αρθραλγίες και συχνότερα από τις αρχικές δόσεις μασχαλιαία λεμφαδενοπάθεια σύστοιχα με το σημείο του εμβολιασμού.
Η σύσταση του CDC είναι ότι ενήλικες άνω των 18 ετών έχουν τη δυνατότητα να λάβουν την ενισχυτική δόση έξι μήνες μετά τη δεύτερη δόση, ενώ για ενήλικες 50 ετών και άνω υπάρχει ισχυρή σύσταση να χορηγηθεί η ενισχυτική δόση.
Το συντομότερο δυνατόν
Αναφερόμενος στα ίδια στοιχεία κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στον ΣΚΑΙ, ο κ. Δημόπουλος εξήγησε περαιτέρω. «Για όσους έκαναν τρίτη δόση δεν διαπιστώθηκε κανένας θάνατος και μειώθηκε η πιθανότητα μόλυνσης κατά 95%. Δηλαδή μόλις έξι άτομα στα 5.000 που έκαναν το εμβόλιο μολύνθηκαν και νόσησαν ελαφρά».
«Η σύσταση», συνέχισε ο ίδιος «είναι η 3η δόση να γίνει το συντομότερο δυνατό μετά το άνοιγμα της πλατφόρμας» ενώ πρόσθεσε ότι η ανοσολογική απόκριση απέναντι στον ιό μετά την 3η δόση είναι πολύ μεγαλύτερη σε αναλογία με την προστασία που προσφέρουν οι δύο δόσεις.
Προειδοποίηση για 5ο κύμα
Η χορήγηση της τρίτης δόσης θεωρείται κρίσιμη για την ανάσχεση του τρίτου κύματος, και ενώ πληθαίνουν οι ενδείξεις για κίνδυνο πέμπτου κύματος της πανδημίας «αν δεν αυξηθούν γρήγορα τα ποσοστά εμβολιασμού και δεν περιοριστούν οι επαφές», σύμφωνα με όσα ανέφερε χθες ο επικεφαλής του Ινστιτούτου «Ρόμπερτ Κοχ», Λόταρ Βίλερ.
Σύμφωνα με τα μοντέλα που εξετάζει το Ινστιτούτο, «αν δεν τηρηθούν με συνέπεια οι περιορισμοί και δεν αυξηθούν οι εμβολιασμοί, θα έχουμε και πέμπτο κύμα», δήλωσε ο κ. Βίλερ στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa) και χαρακτήρισε «πικρό» το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν αποφασίσει περισσότεροι άνθρωποι «να κάνουν αυτό το εύκολο βήμα και να εμβολιαστούν». Η περαιτέρω εξέλιξη του χειμώνα «εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αυτό που συμβαίνει τώρα», πρόσθεσε και επανέλαβε ότι πρέπει να ακυρωθούν μεγάλες εκδηλώσεις σε κλειστούς αλλά και ανοιχτούς χώρους.
Ο επικεφαλής του επιστημονικού Ινστιτούτου τάχθηκε ακόμη υπέρ της προληπτικής δράσης, ακόμη και στα κρατίδια στα οποία δεν σημειώνεται έξαρση της πανδημίας. «Εκεί έχουμε την ευκαιρία να διατηρήσουμε χαμηλά τον αριθμό των κρουσμάτων. Όπου οι αριθμοί είναι πολύ μεγάλοι, στην πραγματικότητα είναι πλέον πάρα πολύ αργά», τόνισε και διευκρίνισε ότι ο εμβολιασμός δεν επηρεάζει τον αριθμό των κρουσμάτων τόσο γρήγορα όσο ο περιορισμός των επαφών.
Παρόλα αυτά, «το εμβόλιο είναι η διέξοδος από την πανδημία και προσφέρει πολύ υψηλό επίπεδο προστασίας», συνέχισε, για να καταλήξει: «Πολλοί δεν αντιλαμβάνονται πλήρως ότι δεν υπάρχει 100% προστασία και ότι η προστασία από τη μόλυνση δεν είναι τόσο υψηλή όσο η προστασία από τη σοβαρή νόσηση.