Μόλις 58 επιχειρήσεις έκλεισαν τους πρώτους έξι μήνες του 2026 στο Ρέθυμνο, ενώ άνοιξαν σχεδόν εξαπλάσιες από αυτές το ίδιο χρονικό διάστημα
Σε ανοδική πορεία τουρισμός και κλάδος των υπηρεσιών – Χαμηλότερες «πτήσεις» για εμπόριο και μεταποίηση
Σημαντικός είναι ο ρυθμός ανάπτυξης της τοπικής επιχειρηματικότητας του Ρεθύμνου τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο λόγω της σύστασης νέων επιχειρήσεων, αλλά και του σπάνιου και περιορισμένου τερματισμού της λειτουργίας παλιών. Ο αναπτυξιακός ρυθμός του Ρεθύμνου, όπως αποτυπώνεται από την επιχειρηματική δραστηριότητα, παρά την αύξηση σε απόλυτους αριθμούς, σκιαγραφεί παράλληλα και ένα οικοσύστημα, άμεσα συνδεδεμένο με την εποχικότητα, αποτελούμενο από επιχειρηματικά σχήματα μικρής κλίμακας και έντονης ευελιξίας. Ο τουρισμός και ο κλάδος των υπηρεσιών βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού, ενώ η μεταποίηση και το εμπόριο ακολουθούν, κυρίως όμως με συμπληρωματικό και όχι κυρίαρχο ρόλο. Όλα τα παραπάνω αποτελούν αποδείξεις ενός τόπου με εξάρτηση από το τουριστικό προϊόν, που συνεχίζει να επενδύει με σταθερό ρυθμό, αλλά και με μονοδιάστατη κατεύθυνση. Τα παραπάνω προκύπτουν ως συμπεράσματα σχετικού απολογιστικού δελτίου που παρείχε το Επιμελητήριο Ρεθύμνης στα «Ρ.Ν.» σχετικά με την επιχειρηματική δραστηριότητα στην περιοχή τους πρώτους μήνες του 2026. Συνολικά, έχουν συσταθεί 338 νέες επιχειρήσεις από την αρχή του 2026 μέχρι σήμερα στο Ρέθυμνο, σύμφωνα με στοιχεία του Μητρώου Μελών του Επιμελητηρίου Ρεθύμνης. Συγκεκριμένα και όπως αποτυπώνεται στο δελτίο, πρόκειται για 55 νέες επιχειρήσεις στον τουρισμό, 210 στον τομέα των υπηρεσιών, 47 στον κλάδο του εμπορίου και τέλος 26 μεταποιητικές επιχειρήσεις. Το ίδιο χρονικό διάστημα, από το Μητρώο του Επιμελητηρίου διαγράφηκαν 58 επιχειρήσεις, οι οποίες κατανέμονται κατά επτά στον τομέα του τουρισμού, 30 στον τομέα των υπηρεσιών, 16 στον εμπορικό κλάδο και πέντε σε αυτόν της μεταποίησης. Όπως προκύπτει από τα στατιστικά δείγματα, η αναλογία νέων επιχειρήσεων σε σχέση με εκείνες που κλείνουν είναι ένα σημαντικό πρώτο εύρημα, που δείχνει ότι μέχρι στιγμής το 2026, για κάθε μία επιχείρηση που κλείνει στο Ρέθυμνο, ανοίγουν περίπου έξι. Πρόκειται για μία τάση που εντείνεται ακόμα περισσότερο σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, καθώς σύμφωνα με ανάλυση του Επιμελητηρίου κατά τη σύγκριση των στατιστικών δειγμάτων για τα έτη 2024 και 2025, για κάθε επιχείρηση που έκλεισε πέρυσι, άνοιξαν τέσσερις νέες στη θέση της, άρα πρόκειται ουσιαστικά για ρυθμό ανάπτυξης στα όρια του διπλασιασμού.
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν από την μία πλευρά, την στροφή αρκετών ντόπιων προς την επιχειρηματικότητα, ταυτόχρονα με την ισχυρή δυναμική που εξακολουθεί να διατηρεί ο τόπος, προσελκύοντας και ξένες επενδύσεις. Είναι μία πορεία και μία τάση που αποτυπώνεται εξάλλου και στα στοιχεία του Επιμελητηρίου από τα προηγούμενα έτη, σύμφωνα με τα οποία, κατά το 2025, στο Μητρώο Μελών εγγράφηκαν συνολικά 880 επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι 148 στο εμπόριο, οι 66 στη μεταποίηση, οι 121 στον τουρισμό και οι 545 στον κλάδο των υπηρεσιών. Την ίδια ώρα, το 2025 διαγράφηκαν συνολικά 224 επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι 47 στον κλάδο του εμπορίου, οι 33 στη μεταποίηση, οι 29 στον τουρισμό, και οι 115 στον τομέα των υπηρεσιών. Το 2024 είχαν ενταχθεί στο μητρώο 633 επιχειρήσεις, ενώ καταγράφηκαν μόλις 175 διαγραφές. Από τις νεοσυστημένες επιχειρήσεις, οι 101 ήταν στον εμπορικό κλάδο, οι 75 στη μεταποίηση, οι 112 στον τουρισμό και οι 345 στον τομέα των υπηρεσιών. Από την άλλη πλευρά, οι διαγραφές αφορούν 48 επιχειρήσεις του εμπορίου, 18 της μεταποίησης, 24 του τουρισμού και 85 στον τομέα των υπηρεσιών. Το επιμελητήριο αποδίδει την αυξητική τάση στη δημιουργία επιχειρηματικότητας σε παράγοντες όπως η αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης για επενδύσεις σε εξοπλισμό και υποδομές, στην ευρύτερη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και στις πολύ θετικές τουριστικές σεζόν των τελευταίων ετών. Παράλληλα, το Επιμελητήριο μοιάζει να πέφτει μέσα στις προβλέψεις του για αντίστοιχη αναπτυξιακή πορεία της τοπικής επιχειρηματικότητας το 2026, με τα μέχρι τώρα δεδομένα να αποτελούν απόδειξη της ταχείας σύστασης νέων επιχειρήσεων μέσα στο έτος.
Τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν άλλωστε και μία επιβεβαίωση των ευρημάτων της πρόσφατης μελέτη της MRB Hellas, η οποία παρουσιάστηκε στο συνέδριο του Economist στα Χανιά, σύμφωνα με την οποία, το 61% των Κρητικών δηλώνει ότι θα ήθελε να διαθέτει δική του επιχείρηση, έναντι 41,7% πανελλαδικά. Αντίστοιχα θετικά διακείμενες τάσεις ανάπτυξης επιχειρηματικότητας είχε εντοπίσει και παλαιότερη έρευνα του Εργαστηρίου Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Διοίκησης (LAFIM) του τμήματος Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής του ΕΛΜΕΠΑ, όπου εντοπίστηκε ότι αρκετοί Κρητικοί είναι θετικοί στη δημιουργία επιχείρησης (45,5%), αφού φαίνονται αισιόδοξοι για το μέλλον των επιχειρήσεων στην περιοχή τους, την ώρα που το 52,1% προτιμούν να είναι αυτοπασχολούμενοι και οικονομικά ανεξάρτητοι. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που αποτυπώνεται από τα δεδομένα του Επιμελητηρίου για το 2026 δεν είναι απλώς μια ποσοτική αύξηση επιχειρήσεων, αλλά και μια βαθιά αναδιάρθρωση της τοπικής οικονομίας προς ένα πιο έντονα υπηρεσιοκεντρικό και τουριστικά εξαρτώμενο μοντέλο. Ο κλάδος των υπηρεσιών λειτουργεί πλέον ως πυλώνας της τοπικής επιχειρηματικότητας, επεκτεινόμενος σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που τρέφονται άμεσα ή έμμεσα από τον τουρισμό. Η διαχείριση ακινήτων, οι επίσης ραγδαία αναπτυσσόμενες βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι υποστηρικτικές τουριστικές υπηρεσίες, οι ψηφιακές υπηρεσίες και οι μικρές ευέλικτες επιχειρήσεις αποτελούν τομείς στους οποίους εντοπίζεται το τοπικό επιχειρείν, το οποίο σαφώς ευνοείται από ένα περιβάλλον υψηλής εποχικής ζήτησης όπως το Ρέθυμνο. Ο τουρισμός από την άλλη παρουσιάζει μια σταθερότερη δυναμική, καθώς η αγορά εξακολουθεί να απορροφάει μεγάλων μέρος των διαθέσιμων επενδυτικών ευκαιριών, κινούμενη βέβαια και σε πιο εξειδικευμένης μορφής καταλύματα.
Από την πλευρά του εμπορίου, η σύνδεση με την τουριστική ζήτηση παραμένει ξεκάθαρη, ωστόσο, όπως επιβεβαιώνουν άλλωστε και οι τοπικοί επαγγελματίες, η κατανάλωση στην πόλη επηρεάζεται έντονα από την εποχικότητα. Το άνοιγμα πολλών νέων, μικρών και αμιγώς τουριστικού χαρακτήρα επιχειρήσεων, εκτός του ότι εντείνει την ανταγωνιστικότητα, διαμορφώνει και ένα προφίλ τοπικής αγοράς, με περιορισμένη διάθεση προϊόντων και μονόπλευρη διάσταση. Παράλληλα, το ηλεκτρονικό εμπόριο συνεχίζει να αποτελεί «αγκάθι» για πολλές επιχειρήσεις, προσελκύοντας σε μεγάλο βαθμό το ενδιαφέρον των καταναλωτών. Τέλος, όπως διαφαίνεται στα στοιχεία και επιβεβαιώνεται και από την περσινή ανάλυση του επιμελητηρίου, η μεταποίηση παραμένει ο πιο αδύναμος κρίκος και αυτό δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο αλλά δομικό χαρακτηριστικό του τόπου. Σε ένα νησιωτικό, τουριστικά προσανατολισμένο περιβάλλον, το υψηλό κόστος μεταφοράς, ενέργειας και πρώτων υλών, σε συνδυασμό με τη μικρή τοπική αγορά, περιορίζει τη βιωσιμότητα παραγωγικών μονάδων, την ώρα που τα επενδυτικά και επιχειρηματικά κεφάλαια κατευθύνονται προς δραστηριότητες με ταχύτερη απόδοση, όπως ο τουρισμός και οι υπηρεσίες. Η μεταποίηση έτσι παραμένει κυρίως μικρής κλίμακας και συχνά συνδεδεμένη με τον αγροδιατροφικό τομέα και την τοπική παραγωγή, ενώ εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με τη «χύμα» διάθεση σημαντικών προϊόντων της τοπικής αγοράς, όπως το ελαιόλαδο.
