Την ανάγκη πολλών νέων πτυχιούχων που θέλουν να ξεκινήσουν κάποια επιχειρηματική δραστηριότητα ήρθε να καλύψει το νέο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ, με τίτλο «Ξεκινώ Επιχειρηματικά». Η δράση η οποία ήταν ανοικτή μέχρι και την Τρίτη, 30 Ιουνίου, αφορά την επιδότηση για δαπάνες λειτουργικών εξόδων, εξοπλισμού, ενοικίων, ακόμα και μισθοδοσίας σε κάποιες περιπτώσεις, κ.ά., δίδοντας μια καλή ώθηση σε νέους επιχειρηματίες να ξεκινήσουν το εγχείρημά τους. Η Κρήτη συνιστά μια από τις έντονα δραστήριες Περιφέρειες καθώς όπως μας αναφέρει ο Αριστείδης Φραγκάκης, γενικός διευθυντής της Αναπτυξιακής Κρήτης, οι προτάσεις που υποβλήθηκαν στο νησί αποτελούν το 10% των συνολικών αιτήσεων στη χώρα, ενώ στο Ρέθυμνο υποβλήθηκαν 55 επιχειρηματικά σχέδια. Τα επενδυτικά πλάνα που υποβλήθηκαν έχουν προϋπολογισμό 13.000€ το καθένα, ενώ εκείνα που αιτούνται και τη δαπάνη της μισθοδοσίας φτάνουν τις 28.000€. Η επιδότηση αγγίζει το 100%. «Η αξιολόγηση ετοιμάζεται να ξεκινήσει άμεσα και στόχος είναι τα αποτελέσματα να βγουν το επόμενο δίμηνο», σχολιάζει στα «Ρ.Ν.» ο κ. Φραγκάκης.
«Ο κόσμος έχει ανάγκη την ένταξη σε προγράμματα»
Όπως μας εξηγούν οι άνθρωποι της αγοράς, στο Ρέθυμνο υποβλήθηκαν αρκετές προτάσεις που σχετίζονται με παιδιά, όπως φροντιστήρια, λογοθεραπευτήρια, δημιουργική απασχόληση. Υπάρχουν ακόμη προτάσεις που σχετίζονται με τον κατασκευαστικό κλάδο, όπως μηχανικοί, αρχιτέκτονες κ.ά., αλλά και προτάσεις που έχουν να κάνουν με την ευεξία – υγεία όπως γυμναστήρια, οδοντιατρεία κ.λπ.
Έτσι πολύς νέος κόσμος θα καταφέρει μέσω του προγράμματος να κάνει το πρώτο του επιχειρηματικό βήμα, ενώ όπως εξηγεί χαρακτηριστικά η Μαίρη Αποστολάκη, σύμβουλος επιχειρήσεων στην πόλη, θετικό της δράσης ήταν ότι σε σχέση με άλλες παρόμοιες που είχαν προκηρυχθεί παλαιότερα, αυτή δεν απαιτούσε η υποβαλλόμενη επιχειρηματική δραστηριότητα να έχει συνάφεια με το πτυχίο του δικαιούχου. «Αυτό ήταν πολύ σημαντικό σε σχέση με παλαιότερες δράσεις πτυχιούχων που έπρεπε να υπάρχει συνάφεια και ήταν λόγος να αποκλειστεί κάποιος από το πρόγραμμα. Τώρα μπορείς να είσαι μαθηματικός και να πεις θέλω να ανοίξω μια συμβουλευτική εταιρεία ή να κάνω κάποια μεταποιητική δραστηριότητα, δεν σε περιόριζε. Αρκεί να είναι επιλέξιμη η δραστηριότητα που ήθελες».
Η ίδια μάλιστα τονίζει ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται έντονα, όπως φάνηκε στην καθημερινότητα του γραφείου της, να κάνει κάτι δικό του, για αυτό και τέτοιου είδους προγράμματα είναι απολύτως αναγκαία. «Ο κόσμος έχει ανάγκη την επιχειρηματικότητα, το χρειάζεται, το θέλει, υπάρχουν ιδέες και έχει ανάγκη την ένταξη σε πρόγραμμα», σχολιάζει, μεταξύ άλλων, χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του ο Γιάννης Μαρκάκης, επίσης σύμβουλος επιχειρήσεων στο Ρέθυμνο, επισημαίνει «Καλό είναι να βγαίνουν τέτοιες δράσεις τακτικά γιατί ο πληθυσμός ωριμάζει και κάθε χρόνο προκύπτουν νέοι άνθρωποι που θέλουν να κάνουν νέες επιχειρήσεις. Δηλαδή καλό είναι τέτοιες δράσεις να μην βγαίνουν μια φορά τα πέντε χρόνια. Να υπάρχει μια σταθερή συχνότητα στην προκήρυξη τέτοιων δράσεων που να ξέρει κάποιος ότι σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα που θα έχει ωριμάσει η σκέψη, η εμπειρία, η προϋπηρεσία του, η τεχνογνωσία ή οτιδήποτε άλλο να μπορεί με τη βοήθεια του προγράμματος να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα, υλοποιώντας το επιχειρηματικό του πλάνο». Παράλληλα, ο ίδιος τονίζει πως η αξιολόγηση των προτάσεων στη συγκεκριμένη δράση βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια πράγμα που δεν αφήνει περιθώριο για αμφιβολία στο τελικό αποτέλεσμα, το οποίο κρίνεται ιδιαίτερα θετικά. «Το πρόγραμμα αυτό στηριζόταν αποκλειστικά σε αντικειμενικά βαθμολογούμενα κριτήρια. Αυτό σημαίνει ότι κάθε δικαιούχος βαθμολογούνταν με βάση για παράδειγμα την προϋπηρεσία, το πτυχία, το επίπεδο του πτυχίου του, αν είχε μεταπτυχιακό, διδακτορικό κ.λπ., κάποια γεωγραφικά και κοινωνικά κριτήρια που αυτό καθιστά την αξιολόγηση αρκετά πιο δίκαιη και αξιοκρατική και δεν σηκώνει αμφιβολία, σε σχέση με μια μελέτη που μπορεί να υποβληθεί και να εγείρει αμφιβολίες για το κατά πόσο ο βαθμός που έλαβε κάποιος είναι δίκαιος».
Επιπλέον η κ. Αποστολάκη τονίζει ακόμη πως το πρόγραμμα θα είναι ιδιαίτερα «ευνοϊκό» για τους επενδυτές που θα εγκριθούν καθώς δεν θα απαιτείται πλέον η προσκόμιση τιμολογίων και εξοφλήσεων. «Ήταν πολύ σημαντικό και το ότι προσαρμόστηκε το ΕΣΠΑ με τις εφάπαξ καταβολές γιατί το συγκεκριμένο πρόγραμμα θα τρέξει στην υλοποίησή του χωρίς την προσκόμιση τιμολογίων και εξοφλήσεων όπως σε παλαιότερες δράσεις, που αυτό είναι πολύ θετικό κομμάτι. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις που θα εγκριθούν θα πληρωθούν έπειτα από τα αιτήματα πληρωμής με την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης. Αυτό είναι από τα θετικά μακάρι να τρέξουν και τα επόμενα προγράμματα του ΕΣΠΑ έτσι».
Κάποιες επισημάνσεις
Η διάθεση των νέων επαγγελματιών να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο και να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση, όπως εξηγούν οι σύμβουλοι επιχειρήσεων που μίλησαν στα «Ρ.Ν.» φαίνεται να είναι μεγάλη και αυτό προκύπτει τουλάχιστον βιωματικά στην καθημερινότητα των γραφείων τους. Πολύς κόσμος ήταν εκείνος που ρωτούσε για το πρόγραμμα ωστόσο όπως εξηγούν παρά το αυξημένο ενδιαφέρον δεν έλλειψαν και οι προβληματισμοί σχετικά με τους όρους συμμετοχής, οι οποίοι για κάποιους υποψήφιους επενδυτές ήταν και ο λόγος που δεν προχώρησαν και στην υποβολή της αίτησης. Ειδικότερα, όπως εξηγεί ο κ. Μαρκάκης, το πρόγραμμα απευθυνόταν σε υπό σύσταση επιχειρήσεις (δηλαδή εκείνους που έκαναν ή θα κάνουν έναρξη λειτουργίας μετά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης) και σε νεοσύστατες επιχειρήσεις (δηλαδή σε επαγγελματίες που είχαν κάνει έναρξη από 1/1/2025). Ωστόσο οι όροι και οι προϋποθέσεις της δράσης, φάνηκε να ευνοούν κυρίως τις υπό σύσταση επιχειρήσεις καθώς έβαζε πολλούς περιορισμούς στις υφιστάμενες- νεοσύστατες.
Ένα παράδειγμα είναι ότι επειδή το πρόγραμμα είχε την απαίτηση κάποιος να πληροί τις προϋποθέσεις του από τη μέρα που έκανε έναρξη λειτουργίας, αυτός ο όρος «άφησε» πολύ κόσμο απέξω από τη δράση καθώς για παράδειγμα δεν τους άφηνε να αφαιρέσουν ΚΑΔ που δεν ήταν επιλέξιμοι για τη δράση ή να αλλάξουν έδρα η οποία δεν ήταν επιτρεπτή για το πρόγραμμα (π.χ. συστέγαση).
«Οι περιπτώσεις που είχαμε με νεοσύστατες, δηλαδή επιχειρήσεις που είχαν ήδη ιδρυθεί, ένα 70% των ενδιαφερόμενων ήταν εκτός. Διότι το πρόγραμμα ζητούσε να πληροί τις προϋποθέσεις και τους όρους του από όταν έκανες έναρξη. Και κανείς δεν ήξερε ποιες ήταν αυτές οι προϋποθέσεις, οπότε κάνανε όλοι έναρξη όπως τους βόλευε και τώρα το πρόγραμμα δεν τους επέτρεπε να προσαρμοστούν για να γίνουν επιλέξιμοι. Τι εννοώ; Στο πρόγραμμα δεν επιτρέπεται η συστέγαση για παράδειγμα, οπότε αν ένας πολιτικός μηχανικός έκανε μια συστέγαση με έναν συνάδελφό τους ας πούμε πέρυσι, τώρα το πρόγραμμα δεν του επέτρεπε να φύγει, να κάνει μόνος του την επιχείρηση, δηλαδή να εξελιχθεί γιατί σου λέει έπρεπε να πληροίς τους όρους από όταν έκανες έναρξη. Ένα άλλο παράδειγμα είναι αυτό με τους πτυχιούχους κτηνιάτρους όπου δεν μπορούσαν να ανοίξουν κτηνιατρεία, διότι τα κτηνιατρεία πουλάνε και φάρμακα ή τροφές και το λιανικό εμπόριο δεν ήταν επιλέξιμο για τη δράση. Οπότε δεν μπορούσε ένα κτηνιατρείο να καταθέσει αίτηση», εξηγεί ο κ. Μαρκάκης.
Από την πλευρά της η κ. Αποστολάκη, επισημαίνει: «Ένα άλλο μείον ήταν ότι ήταν μικρό το ποσό που έδινε ως επιδότηση για κάθε πρόταση δηλαδή τα 13.000€ εν έτει 2026 όπου η ακρίβεια στα ενοίκια και σε όλα τα άλλα έξοδα είναι στα ύψη, ήταν πολύ λίγο ποσό. Και σε αυτό είπαν κάποιοι «όχι» του τύπου είναι λίγα τα χρήματα, λίγος ο προϋπολογισμός οπότε άστο θα το δούμε αργότερα σε κάποιο άλλο πρόγραμμα. Και επιπλέον η δράση απαιτούσε να είχες πτυχίο μετά το 2016, πράγμα άδικο. Θα μπορούσαν να δώσουν μεγαλύτερο εύρος σε αυτό. Δηλαδή αν κάποιος κοντά στα 40 επιθυμεί να κάνει μια επαγγελματική δραστηριότητα; Γιατί να τον περιορίζει; Είναι πιο ώριμο να κάνει κάποιος κοντά στα 40 μια νέα επιχειρηματική δραστηριότητα παρά κοντά στα 30. Και αυτό έπαιξε ρόλο ώστε πολλοί να μην μπορέσουν να υποβάλλουν. Η ζήτηση ήταν δηλαδή πολύ μεγάλη αλλά τελικά δεν υπέβαλαν πάρα πολλοί».
Με λίγα λόγια, αυτό που εξηγούν οι σύμβουλοι είναι ότι ενώ το πρόγραμμα ήρθε να απαντήσει σε μια πραγματική ανάγκη του κόσμου, στην πράξη οι όροι του έρχονταν σε ευθεία σύγκρουση με το τι συμβαίνει στην πραγματικότητα στην αγορά.
Βέβαια όπως επισημαίνει ο κ. Μαρκάκης τα προγράμματα εν γένει ποτέ δεν μπορούν να τους καλύψουν όλους. «Υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις, υπάρχουν κάποιοι στόχοι και για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι τίθενται κάποιες προϋποθέσεις. Κάποιους τους στεναχωρεί αυτό και τους αφήνει απέξω. Και δεν είναι εφικτό να ελέγχονται ξεχωριστά οι διάφορες περιπτώσεις, μια προς μια. Οπότε παίρνονται κάποιες οριζόντιες αποφάσεις που ευνοούν ή όχι κάποιους άλλους. Αν το πρόγραμμα είχε βγει εξαρχής μόνο για υπό σύσταση επιχειρήσεις δεν θα δημιουργούνταν αυτή η σύγχυση που δημιουργήθηκε στην αγορά».
