Αυξημένες κατά 15,7 % είναι οι φετινές δηλώσεις για τα ακαθάριστα οικόπεδα στον δήμο Ρεθύμνου σύμφωνα με τα στοιχεία του Τμήματος Πολιτικής Προστασίας. Ειδικότερα φέτος καθαρίστηκαν και δηλώθηκαν συνολικά 3.291 ακίνητα έναντι 2.845 που ήταν πέρυσι. Σίγουρα ο αριθμός αυτός δεν αφορά το σύνολο των ακινήτων που χρήζουν καθαρισμού, ωστόσο είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η ευαισθητοποίηση και η ενεργοποίηση των πολιτών είναι μεγαλύτερη φέτος και παρά τις δυσκολίες – οικονομικές αλλά και εξεύρεσης εργατικών χεριών – δείχνουν να αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα του καθαρισμού στο πλαίσιο της πυροπροστασίας.
Στο εξής με απόφαση του αντιδημάρχου Πολιτικής Προστασίας του δήμου Ρεθύμνης Γεωργίου Σκορδίλη, θα συγκροτηθεί επιτροπή για να γίνει ο έλεγχος στο 5% των δηλωθέντων οικοπέδων όπως προβλέπει η νομοθεσία. Παράλληλα το Πυροσβεστικό Σώμα καλείται να προχωρήσει σε αυτοψία και ελέγχους μετά από καταγγελίες που τυχόν υποβληθούν στην πλατφόρμα για ακαθάριστα οικόπεδα που εγκυμονούν κινδύνους για την εκδήλωση πυρκαγιάς. «Είμαστε ικανοποιημένοι με την έννοια ότι καταγράφεται αύξηση αριθμητική στις δηλώσεις καθαρισμού. Αυτό μας δείχνει ότι ο κόσμος αρχίζει να ανταποκρίνεται.
Από εκεί και μετά τα προβλήματα υπάρχουν, γιατί βλέπουμε ότι είναι πολλά ακίνητα που δεν έχουν δηλωθεί. Εκτίμησή μου είναι ότι είναι τουλάχιστον διπλάσιος ο αριθμός που θα έπρεπε να έχει δηλωθεί» ανάφερε στα «Ρ.Ν.» ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Γ. Σκορδίλης ο οποίος απηύθυνε έκκληση στους ιδιοκτήτες να συνεχίσουν να καθαρίζουν ως το τέλος της αντιπυρικής περιόδου.
«Απευθύνουμε έκκληση στους ιδιοκτήτες να συνεχίσουν να καθαρίζουν, γιατί ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί ένα σοβαρό μέτρο πρόληψης. Ο στόχος είναι να παραμείνουν καθαρά όλα τα οικόπεδα μέχρι τη λήξη της αντιπυρικής περιόδου. Καλύτερα κάποιος να συνεχίσει τώρα να καθαρίσει και να πληρώσει το πρόστιμο των 100 ευρώ παρά να γίνει καταγγελία ότι είναι ακαθάριστο. Αν δεν το κάνει τότε τα πρόστιμα είναι μεγαλύτερα.
Η Πυροσβεστική ελέγχει τις καταγγελίες στο σύστημα, που γίνονται στο εξής και βεβαιώνει το πρόστιμο. Πάντως τις τελευταίες ημέρες αυξήθηκε πολύ ο αριθμός των καθαρισμένων οικοπέδων, γιατί πολλοί είναι της τελευταίας στιγμής.
Από εκεί και μετά το ζητούμενο είναι το μέτρο αυτό λειτουργεί προληπτικά και θα πρέπει να το ενισχύσουμε. Το μεγάλο πρόβλημα που παρατηρήθηκε και πέρυσι, αλλά ειδικότερα και φέτος και κάθε χρόνο θα μεγαλώνει είναι ότι η ζήτηση καθορίζεται από τους κανόνες της αγοράς. Υπάρχει μεγάλη ζήτηση, είναι ακριβά τα συνεργεία και έλλειψη εργατικών χεριών. Είναι ένα μεγάλο πρόβλημα που θα πρέπει η πολιτεία να βοηθήσει τους δήμους με μέσα και με νομοθετικό πλαίσιο και οι δήμοι να μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση της καύσιμης ύλης και στο μάζεμα των κλαδιών από τους ιδιοκτήτες».
Κανονισμός πυροπροστασίας αρχαιολογικών χώρων
Εν τω μεταξύ δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Πολιτισμού και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, για την έκδοση του «Κανονισμού Πυροπροστασίας Αρχαιολογικών Χώρων». Με τον Κανονισμό Πυροπροστασίας θεσπίζεται ένα σύγχρονο και εξειδικευμένο θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, από τον κίνδυνο των πυρκαγιών, μίας από τις σημαντικότερες και ολοένα εντεινόμενες απειλές, ιδίως υπό το πρίσμα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Μετά τη δημοσίευση του Κανονισμού η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η Ελλάδα είναι από τις ελάχιστες χώρες που διαθέτουν Εθνική Στρατηγική για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική κληρονομιά. Σημαντικότατη παράμετρος στη Στρατηγική μας είναι η τυποποίηση των διαδικασιών και των μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης των πυρκαγιών. Οι αρχαιολογικοί χώροι παρουσιάζουν ιδιαίτερες προκλήσεις, καθώς εκτείνονται σε μεγάλες υπαίθριες εκτάσεις. Συνδέονται άμεσα με το φυσικό τοπίο, μέσα στο οποίο αναπτύχθηκαν και διατηρούνται. Φιλοξενούν καθημερινά μεγάλο αριθμό επισκεπτών, ενώ συχνά περιβάλλονται από φυσική βλάστηση. Για τον λόγο αυτό απαιτείται ένα διαφορετικό πρότυπο προστασίας τους, προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητές τους και στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση. Πρόκειται για το επιστέγασμα μιας πολυετούς και, ιδιαίτερα, εποικοδομητικής συνεργασίας, στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας των υπουργείων Πολιτισμού και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μέσα από κοινές δράσεις, συστηματική ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συνεχή επιχειρησιακή συνεργασία. ο Κανονισμός, ο οποίος θεσμοθετείται για πρώτη φορά, καλύπτει ένα θεσμικό κενό, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης του κινδύνου πυρκαγιάς. Η Ελλάδα αποκτά ένα, ειδικά, σχεδιασμένο εργαλείο, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες απαιτήσεις των αρχαιολογικών χώρων, θεσπίζοντας σαφείς προδιαγραφές, κοινές διαδικασίες αξιολόγησης και σύγχρονο πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης του κινδύνου πυρκαγιάς. Για πρώτη φορά, η προστασία των αρχαιολογικών χώρων σχεδιάζεται με συστηματική ενσωμάτωση της παραμέτρου της κλιματικής αλλαγής. Η αξιολόγηση της διακινδύνευσης βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, αξιοποιώντας τα αποτελέσματα του έργου που εκπονήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, για τη σύνταξη της Εθνικής Στρατηγικής Προσαρμογής των Μνημείων στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ώστε ο σχεδιασμός μας να ανταποκρίνεται όχι μόνο στις σημερινές, αλλά και στις μελλοντικές συνθήκες κινδύνου. Ο στόχος μας είναι σαφής: Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, η διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αρχαιολογικών χώρων μας. Η πολιτιστική μας κληρονομιά δεν είναι μόνο η μνήμη του παρελθόντος· είναι ένα πολύτιμο αγαθό το οποίο οφείλουμε να παραδώσουμε ασφαλές και ακέραιο, στις επόμενες γενιές».
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς δήλωσε: «Κανονισμός εισάγει για πρώτη φορά ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο πλαίσιο πυροπροστασίας, με έμφαση στην πρόληψη, στην αξιολόγηση κινδύνου, στην εκπαίδευση του προσωπικού και στην οργανωμένη απομάκρυνση επισκεπτών όταν αυτό απαιτηθεί. Η εφαρμογή του έρχεται να επιβεβαιώσει στην πράξη τη σημασία της πρόληψης και της επιχειρησιακής ετοιμότητας απέναντι στους κινδύνους που δημιουργεί η κλιματική κρίση. Η οργανωμένη απομάκρυνση επισκεπτών από χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς απαιτεί σαφή σχέδια, κοινή επιχειρησιακή αντίληψη και άμεση συνεργασία όλων των αρμόδιων υπηρεσιών. Συνεχίζουμε να επενδύουμε στην πρόληψη, στην εκπαίδευση και στις ασκήσεις πεδίου, ώστε ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας να είναι έτοιμος να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε κάθε έκτακτη ανάγκη».
Ο Κανονισμός οικοδομείται στη βάση ενός σαφούς στρατηγικού σχεδιασμού, ο οποίος θέτει ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής, την προστασία των αρχαιολογικών χώρων και τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος στο οποίο αυτοί εντάσσονται. Εισάγεται για πρώτη φορά μία καινοτόμος και συστηματική προσέγγιση αξιολόγησης της συνολικής διακινδύνευσης, για κάθε αρχαιολογικό χώρο. Η αξιολόγηση ενσωματώνει, πέραν των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών, των υποδομών και της επισκεψιμότητας κάθε χώρου, και την κλιματική διακινδύνευση ως προς τον κίνδυνο πυρκαγιάς, διασφαλίζοντας ότι ο σχεδιασμός της πυροπροστασίας λαμβάνει υπόψη τόσο τις σημερινές όσο και τις προβλεπόμενες μελλοντικές συνθήκες. Η προσέγγιση αυτή αξιοποιεί τα αποτελέσματα του έργου «Σχεδιασμός Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή των Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής», το οποίο εκπονήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Παράλληλα, σε κάθε αρχαιολογικό χώρο αξιολογούνται τα υφιστάμενα μέτρα πυροπροστασίας και προσδιορίζονται τυχόν ελλείψεις. Η συνδυαστική αποτίμηση της συνολικής διακινδύνευσης και της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων μέτρων καθορίζει την ανάγκη λήψης πρόσθετων παρεμβάσεων για την ενίσχυση του επιπέδου πυροπροστασίας. Με τον τρόπο αυτό διαμορφώνεται για κάθε αρχαιολογικό χώρο ένα στοχευμένο πλέγμα μέτρων, προσαρμοσμένο στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και στις προκλήσεις που απορρέουν από τις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες. Τα μέτρα επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στη συστηματική διαχείριση της βλάστησης, στην ενίσχυση των μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας, στην επιχειρησιακή ετοιμότητα του προσωπικού, καθώς και στην κατάρτιση και εφαρμογή σχεδίων οργανωμένης απομάκρυνσης.
Επιπλέον, θεσπίζεται κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των μέτρων μεταξύ των υπηρεσιών των δύο υπουργείων, μέσω επιθεωρήσεων, ελέγχων και διαδικασιών ανατροφοδότησης, με στόχο τη συνεχή βελτίωση του επιπέδου πυροπροστασίας και τον ενισχυμένο συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων. Ο Κανονισμός δεν καλύπτει απλώς ένα σημαντικό θεσμικό κενό. Συγκροτεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και συνεχούς βελτίωσης, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των αρχαιολογικών χώρων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και διασφαλίζοντας την αποτελεσματικότερη προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
