«Πιστεύουμε ότι το μέλλον της Κρήτης θα πρέπει να στηριχτεί στη φύση της, τον πολιτισμό και τη φιλοξενία της», τονίζει στα «Ρ.Ν.» ο Χριστόφορος Μπαλαδήμας, πρόεδρος Σωματείου Συνοδών Βουνού Κρήτης
Οι υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής όπως οι πεζοπορίες ή οι ορειβασίες έχουν αρχίσει να αποτελούν ολοένα και περισσότερο ισχυρό κίνητρο επίσκεψης στο Ρέθυμνο για τους ταξιδιώτες, ξένους και εγχώριους. Χρόνο με τον χρόνο, περισσότεροι είναι εκείνοι που καταφτάνουν στον νομό για να εξερευνήσουν την ενδοχώρα του, να πεζοπορήσουν στις διαδρομές που έχουν χαρτογραφηθεί για αυτόν τον σκοπό, ανακαλύπτοντας παράλληλα και όλες τις υπόλοιπες ομορφιές του Ρεθύμνου. Από τους αρχαιολογικούς χώρους, τα ιστορικά τοπόσημα, μέχρι τους παραδοσιακούς οικισμούς του Ψηλορείτη, την πλούσια γαστρονομία, τα οινοποιεία, τα παραδοσιακά καφενεία, με επιλογές που κυμαίνονται από οργανωμένες εκδρομές μέχρι απλή περιήγηση στο πλαίσιο εξερεύνησης ενός τόπου. Μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Χριστόφορος Μπαλαδήμας, πρόεδρος Σωματείου Συνοδών Βουνού Κρήτης, εξήγησε πως αυτό το είδος τουρισμού είναι το κατάλληλο αν θέλουμε να μιλήσουμε για «τουριστική ανάπτυξη της ενδοχώρας», καθώς το πεδίο, όπως λέει χαρακτηριστικά, υπάρχει ατόφιο, καθαρό, πράγμα που δίνει επιπλέον αξία στα μάτια των ταξιδιωτών και οι παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν έχουν μονάχα να κάνουν με τη διατήρηση και φροντίδα των μονοπατιών και του περιβάλλοντος αλλά και την προβολή, στοχευμένη και οργανωμένη προώθηση των θησαυρών που κρύβονται στα σπλάχνα της ενδοχώρας.
«Σαν συνοδοί βουνού ουσιαστικά πιστεύουμε ότι το μέλλον της Κρήτης θα πρέπει να στηριχτεί στη φύση της, τον πολιτισμό και τη φιλοξενία της. Δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι παραπάνω. Το να επενδύσουμε σε ένα τέτοιο μοντέλο τουρισμού δεν απαιτεί μεγάλες «επενδύσεις». Το πεδίο το έχουμε. Αν αρχίζουμε να προσέχουμε λίγο τα μονοπάτια μας, να τα καθαρίζουμε, να τα αναδείξουμε λίγο και γενικά να υπάρχει μια εξωστρέφεια του προορισμού, αυτό θα δώσει πολλές ευκαιρίες και στις τοπικές κοινωνίες. Να υπάρχει πραγματικά η ανάπτυξη της ενδοχώρας χωρίς φαραωνικά πλάνα και σχέδια», σχολιάζει σχετικά ο κ. Μπαλαδήμας, ενώ τονίζει πως αυτό το μοντέλο τουρισμού είναι ικανό να δώσει κίνητρο και στους νέους της ενδοχώρας του Ρεθύμνου ώστε να παραμείνουν στον τόπο τους και να επενδύσουν το μέλλον τους σε αυτόν. Από το να ασχοληθούν με τη συνοδεία βουνού, μέχρι να ανοίξουν επιχειρήσεις, ή να ασχοληθούν με άλλα επαγγέλματα που επωφελούνται από τέτοιου είδους τουρισμό. «Σίγουρα είναι ένα μοντέλο τουρισμού που ενισχύει και άλλους κλάδους και μπορεί γιατί όχι να δώσει έναυσμα σε νέους ανθρώπους να ασχοληθούν. Όχι απαραίτητα με τη συνοδεία βουνού, αλλά, και με άλλους κύκλους εργασιών. Από τη μεταφορά, την εστίαση, τα καταλύματα, το εμπόριο. Είναι μια αλυσίδα πραγμάτων που μπορεί να δώσει διεξόδους στην ενδοχώρα».
Κατά τον ίδιο η ενδοχώρα του Ρεθύμνου παρέχει ένα πλούσιο πεδίο για δραστηριότητες βουνού, με τον Ψηλορείτη, όπως λέει χαρακτηριστικά, να πρωτοστατεί. Τα φαράγγια, οι διαδρομές στους πρόποδες του βουνού, τα μονοπάτια δίπλα στα ποτάμια, οι παραδοσιακοί οικισμοί, είναι μερικές μόνο ομορφιές που μπορεί να δει κάποιος λάτρης της πεζοπορίας αλλά και απλός κόσμος που θέλει να ζήσει μια περιπέτεια στη φύση. Ειδικά με την ύπαρξη του Γεωπάρκου του Ψηλορείτη το οποίο έχει αναγνωριστεί και ως UNESCO περιοχή, το τοπίο εδώ αποκτά ιδιαίτερη αξία και ενδιαφέρον για να ανακαλυφθεί. Το σημαντικό για τον κ. Μπαλαδήμα πάντως είναι πως αυτό το μοντέλο τουρισμού δεν απευθύνεται μόνο σε ξένους ταξιδιώτες. Είναι προσιτό και για τον εγχώριο τουρισμό. «Αυτό το είδος τουρισμού δείχνει μια αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια, εμπειρικά μιλώντας. Και σίγουρα μιλάμε για υποδομές οι οποίες δεν απευθύνονται μόνο σε αφοσιωμένους πεζοπόρους ή ορειβάτες. Δηλαδή η ανάπτυξη πεζοπορικών διαδρομών διαφόρων επιπέδων δυσκολίας και ενδιαφέροντος απευθύνεται και σε άλλους επισκέπτες που απλά θέλουν να κάνουν μια ήπια πεζοπορία, να εμπλουτίσουν τις διακοπές τους. Αλλά το πιο σημαντικό για εμάς είναι ότι είναι μια υποδομή που δεν προσφέρεται μόνο για τους τουρίστες. Δηλαδή τα μονοπάτια θα μείνουν εδώ, είναι και στη διάθεση του ντόπιου πληθυσμού και των κοινωνιών. Το βλέπουμε ότι όλο και πιο πολλοί άνθρωποι ψάχνουν διεξόδους στη φύση, οι κάτοικοι εννοώ, οπότε αυτομάτως είναι μια υποδομή για την οποία δημιουργούμε συνθήκες και για εμάς τους ντόπιους να ξεφύγουμε λίγο από την καθημερινότητα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Σωματείου Συνοδών Βουνού Κρήτης, τονίζοντας πως μάλιστα όλο και αυξάνονται οι άνθρωποι που έρχονται στο νησί για φυσιολατρικό τουρισμό. «Έχουμε μια αυξητική τάση για ανθρώπους που έρχονται μόνο για αυτό, ισχύει».
Οι προκλήσεις
Όπως επεσήμανε ο κ. Μπαλαδήμας οι κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη αυτού του βιώσιμου μοντέλου τουρισμού στην ενδοχώρα δεν απαιτούν επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, απλώς διάσωση και φροντίδα του υφιστάμενου πεδίου. Σε αυτό έρχεται να προστεθεί ο προβληματισμός σχετικά με τα σχέδια που γίνονται για την ενδοχώρα του Ρεθύμνου και του νησιού γενικότερα και αφορούν στα αιολικά πάρκα και τις γραμμές υψηλής τάσης. Αναπτυξιακά πλάνα που όμως για πολλούς εμφανίζουν προβλήματα ανάμεσά τους και τη διατάραξη του φυσικού περιβάλλοντος της ενδοχώρας, την απειλή της πανίδας, την καταστροφή του (ακόμη) παρθένου τοπίου που υπάρχει στην Κρήτη.
Ο κ. Μπαλαδήμας αναφέρει: «Ένας προβληματισμός που έχουμε σαν επαγγελματίες σε τοπικό επίπεδο, αφορά κάποια σχέδια για ανάπτυξη αιολικών πάρκων και γραμμών υψηλής τάσης κατά μήκος των ορεινών όγκων της ενδοχώρας ουσιαστικά του νησιού που αυτό αμέσως αμέσως αν δεν αφανίζει, μεταβάλλει σίγουρα τον χώρο εργασίας μας. Μεταβάλλει το τοπίο, τη χρήση γης, οπότε σίγουρα μειώνει και την αξία του μοντέλου αυτού τουρισμού, καθώς σίγουρα κανείς πεζοπόρος δεν θέλει να κάνει πεζοπορία κάτω από έναν πυλώνα. Οπότε αυτό είναι ένα σημαντικό ζήτημα για εμάς και εάν πραγματοποιηθούν όλα αυτά τα πλάνα δεν θα υπάρχει χώρος εργασίας για εμάς ή ανάπτυξης τουλάχιστον».
Από την άλλη, σε εθνικό επίπεδο οι συνοδοί βουνού αντιμετωπίζουν και το σοβαρό ζήτημα της ασφάλειας. Δηλαδή ζητάνε την εφαρμογή του νόμου του Εθνικού Μηχανισμού Εναέριας Διάσωσης και Αεροδιακομιδών «Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος», ο οποίος θεσπίστηκε το 2022 αλλά δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη μέχρι σήμερα. Αυτός ο νόμος είναι καίριος για την ανάπτυξη αυτού του μοντέλου τουρισμού καθώς διασφαλίζει την ύπαρξη εναέριων, ιατρικών, ειδικών μέσων τα οποία θα βρίσκονται σε επιφυλακή εφόσον χρειαστεί κάποια διάσωση στο βουνό ή άλλο δύσβατο σημείο. Όπως τονίζει ο κ. Μπαλαδήμας το γεγονός ότι δεν έχουμε σαν χώρα τέτοιο οργανωμένο μηχανισμό αυτή τη στιγμή, κάνει πολλούς μεγάλους tour operator διστακτικούς για την προώθηση αυτών των δραστηριοτήτων. Το ζήτημα για τον ίδιο, δεν είναι να μηδενιστεί ο κίνδυνος καθώς μιλώντας για υπαίθριες δραστηριότητες, αυτό είναι αδύνατο. Όμως η ύπαρξη αυτών των μέσων θα δώσει μια σιγουριά και στον επαγγελματία συνοδό βουνού και σε όλους τους εμπλεκόμενους πως η διαχείριση ενός περιστατικού θα είναι καλύτερη.
«Ένας άλλος προβληματισμός που αφορά όλη τη χώρα, και σίγουρα δεν αφορά τον τουρισμό μόνο αλλά και εμάς σαν κατοίκους, και πολίτες, είναι η έλλειψη οργανωμένου σχεδιασμού εναέριας διάσωσης στην Ελλάδα, καθώς δεν έχουμε κατάλληλα εργαλεία όπως επικρατεί στην Ευρώπη ή τα διεθνή πρότυπα όπου ένα πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί πολύ γρήγορα με ένα κατάλληλο ελικόπτερο, για παράδειγμα. Και αυτό δημιουργεί ανησυχία πολλές φορές και σε μεγάλους tour operator αλλά και σε εμάς σαν εργαζόμενους της υπαίθριας δραστηριότητας», αναφέρει ο πρόεδρος του Σωματείου Συνοδών Βουνού Κρήτης, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Ένα πρόβλημα σε απομακρυσμένο περιβάλλον, η πρώτη ώρα είναι η λεπτή γραμμή μεταξύ ζωής και τραγωδίας, οπότε αυτό μας προβληματίζει πάρα πολύ και προσπαθούμε επιτέλους να «πάρει μπροστά» ο νόμος που έχει ψηφιστεί το 2022 «Θεοφάνης Ερμής Θεοχαρόπουλος», για τη σύσταση αυτού του μηχανισμού και να υλοποιηθεί κάποια στιγμή ούτως ώστε να φροντίσουμε όλοι μας να είμαστε πιο ασφαλείς όπου και να βρισκόμαστε. Και μιλάμε για ιατρικά ελικόπτερα που διαθέτουν κατάλληλο προσωπικό ούτως ώστε να αντιμετωπιστεί κάποιο πρόβλημα άμεσα. Αυτό ισχύει σε όλη την Ευρώπη. Είμαστε από τις τελευταίες χώρες που δεν έχουμε έναν τέτοιο μηχανισμό. Και υπάρχουν περιστατικά τα οποία ενδεχομένως αν υπήρχε το κατάλληλο ελικόπτερο το πρόβλημα δεν θα διαρκούσε 8 και 9 ώρες, θα είχε επιλυθεί στα 45 λεπτά, 1 ώρα», καταλήγει ο κ. Μπαλαδήμας.
