Δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιος θα βρει εγκαταλελειμμένα κουτάβια στην άκρη του δρόμου, παρατημένα σε έναν κάδο, αφημένα στη μοίρα τους. Στο Ρέθυμνο το φαινόμενο αυτό όπως εξηγεί στα «Ρ.Ν.» η Νέλλη Ζησιμοπούλου, πρόεδρος του Φιλοζωικού Συλλόγου «Ζωόφιλοι Ρεθύμνης» δεν είναι τόσο συχνό όσο σε άλλους δήμους ούτε παρατηρούνται αγέλες αδέσποτων όπως για παράδειγμα σε γειτονικούς μας νομούς. Ωστόσο, δυστυχώς η κατάσταση και εδώ είναι μια πραγματικότητα όχι τόσο έντονη όσο αλλού, η οποία επιδέχεται όμως βελτίωση και έχει ένα όνομα: στειρώσεις.
Ο δήμος όπως εξηγεί και ο Γιώργος Παπαδόσηφος, αντιδήμαρχος Πρασίνου, Εθελοντισμού και Εποπτείας των αδέσποτων ζώων, διαθέτει στο Ζουρίδι ένα δημοτικό κτηνιατρείο το οποίο με την εθελοντική εργασία των ανθρώπων των φιλοζωικών συλλόγων και των κτηνιάτρων υλοποιεί μηνιαία δωρεάν στειρώσεις σε αδέσποτα ζώα αλλά και σε δεσποζόμενα ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Για τον τρέχοντα μήνα μάλιστα οι στειρώσεις θα πραγματοποιούνται από τις 17 έως 20 Ιουλίου, ενώ όποιος χρειάζεται περαιτέρω πληροφορίες μπορεί να επικοινωνεί στο 2831057940.
«Στον δήμο Ρεθύμνου μπορεί να μην γίνονται οι στειρώσεις που επιθυμούμε, γίνονται ωστόσο αρκετές χρόνια τώρα, έχοντας και το δημοτικό κτηνιατρείο το οποίο είναι ένα πολύ σπουδαίο επίτευγμα του δήμου και του φιλοζωικού μας συλλόγου, όπου εκεί με τη βοήθεια των Γερμανών κτηνιάτρων μπορούμε να κάνουμε στειρώσεις δωρεάν σε αδέσποτα, γάτες και σκύλους, και επίσης σε δεσποζόμενα ζώα κάποιων ειδικών κοινωνικών ομάδων όπως ορίζει ο νόμος όπως είναι οι κτηνοτρόφοι, άνεργοι, τρίτεκνοι, πολύτεκνοι, χαμηλού εισοδήματος κ.λπ. Οπότε στο Ρέθυμνο δεν υπάρχουν αγέλες σκυλιών όπως υπάρχουν σε άλλες πόλεις, όπως στους γειτονικούς μας νομούς, Ηράκλειο και Χανιά. Εδώ δεν έχουμε αυτό το πρόβλημα, έχουμε το πρόβλημα όμως της εγκατάλειψης και κουταβιών και ενηλίκων ζώων», περιγράφει η κ. Ζησιμοπούλου.
Όπως τονίζει ο κ. Παπαδόσηφος οι στειρώσεις συνιστούν το «κλειδί» για το ζήτημα της διαχείρισης των αδέσποτων ζώων αλλά και του προβλήματος της εγκατάλειψης αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Αν στηριχθούμε στις στειρώσεις και στην υπεύθυνη κηδεμονία θα είναι πολύ καλύτερα τα πράγματα. Εάν στειρωθεί το 30% των δεσποζόμενων ζώων αμέσως αμέσως οι εγκαταλείψεις θα περιοριστούν πάνω από το 30-40% δηλαδή λύνεται το πρόβλημα σχεδόν στο ήμισυ».
«Τι κάνω αν βρω ένα εγκαταλελειμμένο ζώο;»
Όλη η διαχείριση που γίνεται στον δήμο και στους περισσότερους δήμους στη χώρα βασίζεται στο εθελοντικό έργο και το ενδιαφέρον ευαισθητοποιημένων πολιτών, καθώς το κεντρικό κράτος δεν διαθέτει τα μέσα όπως χρηματοδότηση και προσωπικό για να διαχειριστεί η τοπική αυτοδιοίκηση και αυτά τα ζητήματα. Χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδόσηφος αναφέρει: «Δυστυχώς δεν έχουμε τη στήριξη του κράτους γιατί φανταστείτε από τα 270.000€ που είναι φέτος ο προϋπολογισμός για τα αδέσποτα μόνο οι 20.000€ προέρχονται από το κεντρικό κράτος», ενώ όπως περιγράφει η κ. Ζησιμοπούλου: «Δεν υπάρχει γραφείο ειδικό στον δήμο γιατί το κεντρικό κράτος, δεν επιτρέπει να πάρουν προσωπικό για να στελεχωθεί ένα γραφείο αδέσποτων. Οπότε δεν υπάρχει ούτε οδηγός για να υπάρχει ένα αυτοκίνητο που θα μπορούσε να κάνει κάποιες μεταφορές ή κάποιες παγιδεύσεις γατιών. Οπότε ο δήμος δεν έχει αυτή τη δυνατότητα εκ των πραγμάτων επειδή δεν του δίνει το δικαίωμα το κεντρικό κράτος. Γιατί ναι μεν ζητάμε από τον δήμο που είναι υπεύθυνος να αναλάβει κάποια καθήκοντα, αλλά δεν έχει και τα δεδομένα που πρέπει να έχει επειδή δεν του τα παρέχουν».
Πολύς κόσμος συχνά θα βρει εγκαταλελειμμένα ζώα όπου έχουν ανάγκη από φροντίδα και περίθαλψη αλλά δεν ξέρουν πως να το διαχειριστούν αυτό. Ο κ. Παπαδόσηφος επισημαίνει πως σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί ο κόσμος να απευθυνθεί στον δήμο ώστε σε συνεννόηση με τις φιλοζωικούς συλλόγους και το δίκτυο εθελοντών που έχει δημιουργηθεί να βρεθεί ένας τρόπος διαχείρισης της υπόθεσης.
Ωστόσο η κ. Ζησιμοπούλου τονίζει ότι ο ρόλος των φιλοζωικών δεν είναι να παραιτηθεί εκεί το ζώο αλλά να γίνει μια συνεννόηση με τον πολίτη που το βρήκε, να τον καθοδηγήσουν και να φροντιστεί από τον ίδιο μέχρι να βρεθεί μια οικογένεια για υιοθεσία. «Όταν κάποιος βρίσκει ένα εγκαταλελειμμένο ζώο στο Ρέθυμνο μπορεί να έρθει σε επαφή με κάποια φιλοζωική όχι για να το φορτώσει όμως σε αυτές. Θα τον καθοδηγήσουμε για το τι πρέπει να κάνει. Εγώ προσπαθώ για υιοθεσίες όμως αν δεν φύγουν τα προηγούμενα σκυλιά που φιλοξενώ σπίτι μου δεν μπορώ να φιλοξενήσω άλλα. Σε αυτή την περίπτωση ζητάω από αυτόν που βρήκε το σκυλί για παράδειγμα να το φιλοξενήσει για κάποιο χρόνο που χρειάζεται και εγώ θα προσπαθήσω να το αναλάβω για να το δώσω για υιοθεσία. Χωρίς όμως να μπορώ να προσδιορίσω τον χρόνο. Μπορώ να κάνω όμως όλη τη διαδικασία: να πάει το σκυλί για εμβόλιο, για στείρωση, να το φωτογραφίσω, να πάρω στοιχεία του χαρακτήρα του και να προσπαθήσω να βρω οικογένειες. Αυτό όμως απαιτεί ανθρώπους διαθέσιμους να φιλοξενήσουν το ζώο για κάποιο διάστημα. Ο κόσμος δηλαδή πρέπει να συνεργαστεί για να δούμε τι μπορεί να γίνει. Γιατί ας πούμε με πήρανε εμένα την προηγούμενη η εβδομάδα μέσα σε τρεις μέρες για έξι κουτάβια αλλά δεν μπορώ να πάρω έξι κουτάβια σπίτι μου και να έχω 10 κουτάβια συνολικά εκεί. Οι φιλοζωικές δεν είναι οργανισμοί που παίρνουν λεφτά από κάπου, είμαστε εθελοντές, καταθέσουμε το δικό μας χρήμα και κόπο και δεν έχουμε απεριόριστες ικανότητες ούτε να φιλοξενήσουμε όλα τα ζώα κ.λπ. Μπορούμε να βοηθήσουμε τι μπορεί να κάνει ο κόσμος εφόσον θέλει ο ίδιος να σώσει ένα ζωάκι».
Επιπλέον, η ίδια επισημαίνει ότι προβλήματα ανακύπτουν και όταν κάποιος επιθυμεί να αναλάβει τη φροντίδα ενός ζώου (εμβολιασμός, καθαριότητα), αλλά αδυνατεί να το φιλοξενήσει στο διαμέρισμά του. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πρόθεση να παραμείνει το ζώο ελεύθερο στη γειτονιά συχνά προσκρούει στις αντιδράσεις και τα παράπονα των υπόλοιπων κατοίκων.
Το ζήτημα των καταφυγίων
Το ζήτημα των καταφυγίων είναι «hot take» – ένα θέμα δηλαδή αρκετά αμφιλεγόμενο. Μπορεί στη θεωρία να ακούγεται σωστό με την έννοια ότι πρέπει να υπάρχει μια οργανωμένη δομή που φιλοξενεί και περιθάλπει τα ζώα που έχουν ανάγκη, στην πράξη όμως η πραγματικότητα δείχνει ότι δεν είναι υλοποιήσιμο αυτό, σύμφωνα με την κ. Ζησιμοπούλου. «Έχουμε τα παραδείγματα ότι σε όποιες πόλεις υπάρχουν καταφύγια, ξεκινάνε να δέχονται 80-100 ζώα και μέσα σε τρεις μήνες το καταφύγιο θα είναι με 300 ζώα αν δεν υπάρχει μέριμνα να μην τα παίρνουν. Και δεν υπάρχει προσωπικό σε αυτές τις δομές. Δηλαδή ναι μεν πριν τρία χρόνια έδωσε κάποια χρήματα το κράτος για να χτιστούν καταφύγια όμως μέχρι εκεί, δηλαδή έχουμε τα τσιμέντα. Το προσωπικό; 300 σκυλιά δεν μπορεί κανένας να τα διαχειριστεί».
Η ίδια περιγράφει τα καταφύγια ως μέρη εγκλεισμού, όπου με την απουσία προσωπικού και χρηματοδότησης καταλήγουν ως κολαστήρια και μέρη εντελώς ακατάλληλα και μακριά από κάθε έννοια ευζωίας των ζώων. «Δεν είναι υλοποιήσιμα τα καταφύγια. Ναι μεν στα χαρτιά ακούγεται μια χαρά, στην πράξη και δεν γίνεται και έχουμε δει τα αποτελέσματα σε πάρα πολλές περιπτώσεις που τελικά μετατρέπονται σε «Νταχάου». Και στους δήμους που υπάρχουν καταφύγια, ο αριθμός των αδέσποτων είναι πολλαπλάσιος. Γιατί ο καθένας θα πει «έλα μωρέ θα το πάω στον δήμο». Ο εγκλεισμός δημιουργεί τεράστια προβλήματα όπως δημιουργεί και στους ανθρώπους. Ένα σκυλί από καταφύγιο χωρίς να έχει φροντίδα, κοινωνικοποίηση, εκεί μέσα αργοπεθαίνει. Παίρνουμε τα σκυλιά, τα απομονώνουμε από τον κόσμο, τα κλείνουμε σε έναν χώρο ακατάλληλο μαζί με εκατοντάδες άλλα, που τους στερούμε την ευκαιρία να τα δει κάποιος και να τα πάρει γιατί όταν το πάρεις και το φυλακίζεις δεν το βλέπει κανένας, είναι ένας κατάδικος μέχρι να πεθάνει. Σε άθλιες συνθήκες. Αυτό δεν είναι φιλοζωία, αυτό είναι το παίρνω και το ξεφορτώνομαι. Άρα η θέση του Συλλόγου μας όπως και πάρα πολλών άλλων Συλλόγων και η θέση της Ομοσπονδίας μας είναι όχι στα καταφύγια. Δεν αποτελεί λύση το καταφύγιο», τονίζει η κ. Ζησιμοπούλου, ενώ χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδόσηφος αναφέρει ότι «από τους 332 δήμους, οι 20-25 έχουν καταφύγιο διότι υπάρχει πρόβλημα και στη διαχείριση και δεν υπάρχει και προσωπικό. Δεν έχουμε ανθρώπους που μπορούν να υποστηρίξουν μια τέτοια Δομή. Κατανοώ ότι υπάρχουν παράπονα προσπαθούμε και εμείς με τα μέσα που έχουμε να κάνουμε αυτό που μπορούμε».
Εν ολίγοις όπως επισημαίνεται στο Ρέθυμνο ναι μεν έχουμε φαινόμενα εγκατάλειψης ωστόσο η εικόνα του δήμου ως προς αυτό είναι πολύ καλύτερη καθώς «δεν έχουμε καταφύγιο, αλλά έχουμε δημοτικό κτηνιατρείο όπου εκεί υπάρχουν εθελοντές που προσφέρουν την εργασία τους και τα υλικά τους δωρεάν και έχουμε την ευκαιρία σαν δήμος να κάνουμε δωρεάν στειρώσεις, κάτι που δεν το έχουν άλλες πόλεις, οι περισσότερες. Πρέπει ο κόσμος να «εκμεταλλευτεί» αυτό το δώρο που έχουμε που δεν υπάρχει σε άλλους δήμους», τονίζει η πρόεδρος του Φιλοζωικού Συλλόγου «Ζωόφιλοι Ρεθύμνης».
