Δυστυχώς, όπως εξελίσσονται οι καιρικές συνθήκες, που αφορούν την επάρκεια νερού για την ύδρευση του Ηρακλείου, δημιουργείται κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος. Οι λύσεις, που σχεδόν καθημερινά προτείνονται από ειδικούς και μη συμπολίτες μας θα ήταν ενδεχομένως αποτελεσματικές εφόσον είχαν προβλεφθεί και υλοποιηθεί εγκαίρως. Σήμερα, δεν μπορούν να συνεισφέρουν στην έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Σύμφωνα με τα κρατούντα, η προτεινόμενη λύση για αφαλάτωση ανατολικά του Ηρακλείου είναι η ορθότερη λύση για άμεση αντιμετώπιση του οξύτατου προβλήματος, παρά το ότι η αφαλάτωση θαλασσινού νερού είναι υψηλότερου κόστους από ότι του υφάλμυρου και κυρίως είναι αμφίβολη η κατασκευή των μονάδων στον ελάχιστο διαθέσιμο χρόνο που απομένει μέχρι τη θερινή περίοδο.
Με δεδομένα τα παραπάνω και με βάση τη διεθνή εμπειρία και πράξη, μια άμεση λύση και πολύ χαμηλότερου κόστους θα ήταν η παραγωγή πόσιμου νερού υψηλής ποιότητας και με κόστος μικρότερο από 0,10 €/m3 από το ήδη παραγόμενο υψηλής ποιότητας αρδευτικό νερό των 40.000 m3 / ημερησίως επεξεργασμένων εκροών αστικών υγρών αποβλήτων που παράγονται στη Φοινικιά. Σε όλο τον κόσμο, κυρίως τον αναπτυγμένο κόσμο, λειτουργούν πρότυπα έργα επαναχρησιμοποίησης αστικών υγρών αποβλήτων για ύδρευση από το 1968 (Angelakis et al., 2018). Δυστυχώς η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μείνει πίσω. Ως πρώην Πρόεδρος της EurEau (Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εθνικών Ενώσεων Υπηρεσιών Ύδατος) στις Βρυξέλλες είχα διαπιστώσει ότι η λήψη αποφάσεων από τις υπηρεσίες διαχείρισης υδατικών πόρων σε επίπεδο ΕΕ γίνεται κυρίως από τις κεντρικές και βόρειες χώρες, που προφανώς δεν αντιμετωπίζουν θέματα έλλειψης νερού, με αποτέλεσμα να υπολείπονται του υπόλοιπου αναπτυγμένου κόσμου.
Έτσι, από ολόκληρη την ΕΕ μόνο το Βέλγιο πρωτοπορεί και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της προηγμένης επαναχρησιμοποίησης νερού, πέραν των παραδοσιακών γεωργικών εφαρμογών, με έργα υψηλής τεχνολογίας άμεσης επαναχρησιμοποίησης για πόσιμο χρήση νερού (ΑΕΝ). Αυτές οι εγκαταστάσεις, ιδίως στην περιοχή της Φλάνδρας, χρησιμοποιούν συστήματα επεξεργασίας πολλαπλών φραγμών, που περιλαμβάνουν μεμβράνες διήθησης, αντίστροφης ώσμωσης και απολύμανση με υπεριώδη ακτινοβολία, για να πληρούν αυστηρά τα πρότυπα ασφαλείας και υγιεινής.
Στην ΕΕ και φυσικά και στην Ελλάδα, εφαρμόζεται έμμεση επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων εκροών αστικών υγρών αποβλήτων για πόσιμη χρήση (ΕΕΝ). Η ΕΕΝ εφαρμόζεται στην ΕΕ και στην κεντρική και βόρεια Ελλάδα, όπου ανάντι ποταμών διατίθενται επεξεργασμένες εκροές αστικών υγρών αποβλήτων και κατάντι από τον ίδιο ποταμό αντλείται νερό, που στην συνέχεια επεξεργάζεται και χρησιμοποιείται ακόμη και για πόσιμη χρήση (Angelakis et al., 2018).
Συμπερασματικά νομίζω ότι θα μπορούσε η ΔΕΥΑ Ηρακλείου να πρωτοτυπήσει και να φροντίσει άμεσα να διασφαλίσει τις συμπληρωματικές υδρευτικές ανάγκες της από το νέο πρότυπο αρδευτικό έργο της Φοινικιάς.
Ένα τέτοιο έργο θα ήταν διδακτικό για ολόκληρη την ΕΕ και ιδιαίτερα για την Ελλάδα.
Βιβλιογραφία
Angelakis, A. N., Asano, T., Bahri, A., Jimenez, B. E., and G. Tchobanoglous, G. (2018). Water Reuse: From ancient to the modern times and future. Front.
Environ. Sci. 6 (26): 1-17, doi: 10.3389/fenvs.2018.00026
