Υποστελέχωση και έλλειψη υποστήριξης από κεντρικό κράτος και διοίκηση τροχοπέδη στο έργο του Ιατρείου- Μεγάλη ζήτηση από τους ασθενείς και αναπόφευκτο φαινόμενο οι λίστες αναμονής
Εκπαιδευτική, επιστημονική συνάντηση θεραπείας πόνου και παρηγορικής φροντίδας αυτές τις μέρες στο Ρέθυμνο, στο πλαίσιο μνημονίου συνεργασίας του Νοσοκομείου με την Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας Πόνου και Παγηρορικής Φροντίδας – ΠΑΡΗΣΤΑ
Πραγματική ανακούφιση και ανάσα ζωής σε χιλιάδες ασθενείς δίνει κάθε χρόνο το Ιατρείο Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου, το οποίο εξυπηρετεί ασθενείς με μετεγχειρητικό και χρόνιο πόνο, όπως και ογκολογικούς ασθενείς, παρέχοντας μάλιστα σύγχρονες παρεμβατικές τεχνικές διαχείρισης και μείωσης πόνου. Το ιατρείο, το οποίο λειτουργεί αποκλειστικά χάρη στην εθελοντική προσφορά και το «φιλότιμο» των αναισθησιολόγων και του νοσηλευτικού προσωπικού του νοσοκομείου έχει βοηθήσει τον τελευταίο χρόνο τουλάχιστον 2859 ασθενείς, έχοντας παράλληλα πραγματοποιήσει περισσότερες από 80 κατ’ οίκον επισκέψεις σε άτομα με σημαντικές κινητικές δυσκολίες ή και αναπηρία. Οι τρεις αναισθησιολόγοι του νοσοκομείου, με τη βοήθεια των 3-4 νοσηλευτών παρέχουν εξατομικευμένη φροντίδα και θεραπεία σε ασθενείς, οι οποίοι εκτός από τον πόνο που βιώνουν, έχουν επίσης ανάγκες ψυχολογικής υποστήριξης και πνευματικής ανάτασης. Εξάλλου, η ζήτηση για το ιατρείο είναι μεγάλη και η υποστελέχωση του αναισθησιολογικού τμήματος, όπως και το γεγονός ότι το ιατρείο δεν θεωρείται αυτόνομη δομή του νοσοκομείου, του στερεί την δυνατότητα να εξυπηρετήσει ακόμα μεγαλύτερο αριθμό ασθενών. Η λίστα αναμονής μπορεί να φτάνει ακόμα και σε πολλές περιπτώσεις τα 80 άτομα, ωστόσο, μέσα από τις καθημερινές εργασίες του ιατρείου, με συνεπικουρία αναισθησιολόγων και νοσηλευτών από άλλα νοσοκομεία, κέντρα υγείας και με εμβόλιμες επισκέψεις από ιατρικό προσωπικό πέραν του νοσοκομείου, γίνονται καθημερινές προσπάθειες για ανακούφιση ολοένα και περισσότερων ασθενών. Άλλωστε, οι γιατροί που τρέχουν το ιατρείο είναι εθελοντές, καλούμενοι να προσφέρουν ιατρικές υπηρεσίες, πέραν του ωραρίου τους και σαφώς εις βάρος του προσωπικού τους χρόνου, στερούμενοι βοήθειας από το κράτος και την τοπική διοίκηση. Το Γ.Ν.Ρ. έχει υπογράψει μάλιστα μνημόνιο συνεργασίας με την Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας Πόνου και Παγηρορικής Φροντίδας – ΠΑΡΗΣΤΑ, στο πλαίσιο της ανάγκης ενίσχυσης των υπηρεσιών παρηγορικής αγωγής, μέσω εθελοντικής συνεργασίας.
Από χθες και μέχρι το Σάββατο πραγματοποιείται στο Ρέθυμνο εκπαιδευτική, επιστημονική συνάντηση θεραπείας πόνου και παρηγορικής φροντίδας, με κλινικά εργαστήρια εντός του Νοσοκομείου, την οποία διοργανώνουν το Ιατρείο, το τμήμα Ελέγχου Ποιότητας – Έρευνας και Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης του Νοσοκομείου και ο Ιατρικός Σύλλογος Ρεθύμνου. Με καλεσμένους και συμμετέχοντες επιστήμονες – γιατρούς από άλλα νοσοκομεία της χώρας, επιχειρείται η επανεκπαίδευση, η ενημέρωση και η κατάρτιση των γιατρών και των φροντιστών σε θέματα που άπτονται τόσο της θεραπείας, όσο και της φροντίδας. Η συνάντηση ολοκληρώνεται το Σάββατο σε μία ιατροκοινωνική εκδήλωση, με την προβολή της ταινίας «Τελευταία Πνοή» του Κώστα Γαβρά, που θα πραγματοποιηθεί στο Σπίτι του Πολιτισμού στις 17:30 και θα πλαισιωθεί από παρέμβαση της Ιωάννας Σιαφάκα, απερχόμενης προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας, ομότιμης καθηγήτριας Αναισθησιολογίας και μέλους του ΔΣ της ελληνικής αντικαρκινικής εταιρείας. Κατά την ομιλία της και με αφορμή την ταινία που αποτυπώνει τις τελευταίες στιγμές της ζωής ανθρώπων που πάσχουν από χρόνιο πόνο, θα εξεταστούν και θα αναπτυχθούν ζητήματα βιοηθικής.
«Είναι κάτι που μας αρέσει, το αγαπάμε και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε, όσο μας το επιτρέπει το δημόσιο»
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά διοργανώνεται η συγκεκριμένη συνάντηση από το Ιατρείο Πόνου, εστιάζοντας φέτος σε τεχνικές ανακούφισης και αντιμετώπισης πόνου γύρω από το γόνατο, στην κοιλιακή χώρα, στον ώμο και στην χρόνια οσφυαλγία. Παράλληλα, γίνονται εκπαιδεύσεις γιατρών και ασθενών σχετικά με τον πόνο μετά από την καισαρική τομή, αλλά και ευρύτερα για όλα τα χειρουργεία. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων ο Γιάννης Χρονάκης, αναισθησιολόγος-αλγολόγος και υπεύθυνος της λειτουργίας του Ιατρείου, οι ασθενείς μπορούν να λαμβάνουν από το Ιατρείο περιοχικές αναισθησίες σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος, ώστε να αποκλείονται τα νεύρα και να μην πονάει ο ασθενής μετά το χειρουργείο. Αυτή η τεχνική αφορά και τον χρόνιο οστιαρθριτικό πόνο, όπως ο πόνος στο γόνατο, από τον οποίο πάσχει μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού και στο Ρέθυμνο. «Χωρίς να κάνει ο ασθενής χειρουργείο, μπορούμε να τοποθετήσουμε τρεις βελόνες, λέγεται νευρόλυση, νευροτροποποίηση των νεύρων και επίσης καυτηριάζουμε ή παγώνουμε τα νεύρα γύρω από την πάσχουσα περιοχή. Μετά την καυτηρίαση θα έχουμε έναν ασθενή που για έξι μήνες δεν θα πονάει», ανέφερε ο κ. Χρονάκης.
Παρά το σπουδαίο και άκρως σημαντικό έργο που παράγει, το Ιατρείο στερείται προφανώς όχι μόνο προσωπικού, αλλά και αυτονομίας, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει σύμφωνα με τις ανάγκες. «Δυστυχώς οι συνθήκες στο δημόσιο δεν δικαιολογούν τον αναισθησιολόγο να είναι μόνο στο ιατρείο, πρέπει να είναι στα χειρουργεία. Οι αναισθησιολόγοι είναι μία ειδικότητα που πάσχει σε όλο τον κόσμο, είναι ελάχιστοι, τα νοσοκομεία έχουν ανάγκη τους αναισθησιολόγους, οπότε ο μέσος όρος και παραπάνω του ωραρίου μας είναι μέσα στα χειρουργεία», εξήγησε ο κ. Χρονάκης, επισημαίνοντας σε κάθε περίπτωση ότι το υπάρχων προσωπικό είναι εκπαιδευμένο και μπορεί να ανταπεξέλθει και στην συνταγογράφηση και στην βοήθεια των ασθενών και στην παρηγορική φροντίδα και την κατ’ οίκον νοσηλεία, που έχει αναπτυχθεί στο Ρέθυμνο για πρώτη φορά, μέσα από το μνημόνιο συνεργασίας του Νοσοκομείου με την Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας του Πόνου. «Συνήθως θα πάμε σε ασθενείς που είναι ανήμποροι και δεν μπορούν να βγουν ή να μεταφερθούν στο νοσοκομείο, είτε μιλάμε για ασθενείς που έχουν άνοια ή ακόμα και κάποιο σημαντικό κάταγμα που δεν τους επιτρέπει. Επίσης ασθενείς καρκινοπαθείς. Κυρίως σε ασθενείς που πλησιάζουν στο τέλος της ζωής, όπου όχι μόνο φαρμακευτικά μπορούμε να τους βοηθήσουμε, αλλά μπορούμε επίσης να παρέχουμε ψυχολογική υποστήριξη. Είναι κάτι που μας αρέσει, το αγαπάμε και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε, όσο μας το επιτρέπει το δημόσιο».
«Δεν μπορώ στον ογκολογικό ασθενή να κλείσω ραντεβού μετά από τρεις μήνες. Είναι ανήθικο»
Στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας, στο Ρέθυμνο βρίσκεται αυτές τις μέρες η κ. Σιαφάκα, ομότιμη καθηγήτρια Αναισθησιολογίας παρέχοντας ιατρική και εκπαιδευτική υποστήριξη. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων σε δηλώσεις της, το Ιατρείο του κ. Χρονάκη, «τα κάνει όλα και συμφέρει και εις βάρος προσωπικής ζωής, γιατί δεν μπορεί ένας εργαζόμενος να έρχεται το πρωί και να φεύγει μετά από τρεις μέρες. Πραγματικά τον συγχαίρω γιατί έχει προχωρήσει και έχει βάλει σύγχρονες παρεμβατικές τεχνικές πόνου σε ένα περιφερειακό νοσοκομείο, όταν μεγάλα νοσοκομεία δεν τις έχουν». Τα ζητήματα της παρηγορικής φροντίδας και της διαχείρισης του πόνου θέτουν σημαντικά ερωτήματα βιοηθικής, τα οποία τόσο ο γιατρός – φροντιστής, όσο και ο ασθενής πρέπει να είναι σε θέση να τα επεξεργαστεί και να τα απαντήσει. «Εγώ βρέθηκα και από τις δύο μεριές. Να είμαι και ο γιατρός και ο φροντιστής στο τελικό στάδιο της μητέρας μου σε μονάδα με αγγειακό εγκεφαλικό και του αδερφού μου στο τελικό στάδιο καρδιακής ανεπάρκειας μέσα σε κρατικό νοσοκομείο. Αν εγώ με την ιδιότητα του γιατρού και με τις γνώσεις που έχω έφτασα να κάνω έντονο προκάρδιο πόνο, σε σημείο που είπα απόψε θα πεθάνω, φανταστείτε τι τραβάει ο μη γιατρός φροντιστής, που βρίσκεται σε οποιοδήποτε χώρο υγείας, μαζί με τον δικό του άνθρωπο που φεύγει και ξέρει ότι πρέπει να τον υποστηρίξει. Είναι αποφάσεις δύσκολες και για τον γιατρό και για τον φροντιστή, αλλά πόσο μάλλον για τον ασθενή που σε κοιτάει και σου λέει σώσε με. Εκεί έχει σημασία να υπάρχει ομάδα παρηγορικής φροντίδας, όπου στην ομάδα μέσα είναι ο ασθενής, είναι και ο φροντιστής και οι αποφάσεις δεν παίρνονται τελευταία στιγμή, αλλά σε έναν κατάλληλα διαμορφωμένο και ήρεμο χώρο».
Βέβαια πρόκειται για μία πρωτοβουλία που πρέπει να υποστηριχθεί από το κεντρικό κράτος, όπως επεσήμανε η κ. Σιαφάκα, που κατά την ψήφιση του νόμου για τη θεσμοθέτηση και την ένταξη της παρηγορικής φροντίδας στα νοσοκομεία, πρότεινε να αναγνωριστούν, ως αυτόνομα τμήματα, για να προκηρυχθούν θέσεις γιατρών και να στελεχωθούν επαρκώς, κάτι το οποίο δεν ψηφίστηκε ποτέ. «Είπα το αυτονόητο, ότι έχουμε κάποιες εστίες, κάποια φυτώρια μέσα στο νοσοκομείο, που πρέπει να τα ποτίσουμε για να μεγαλώσουν», ανέφερε. Εξάλλου, όπως υπενθύμισε, «κανείς αναισθησιολόγος δεν πληρώνεται για αυτήν την υπηρεσία, είμαστε όλοι εθελοντές, αλλά δεν μπορώ εγώ στον ογκολογικό ασθενή να του κλείσω ραντεβού μετά από τρεις μήνες. Είναι ανήθικο». Τέλος, όπως σημείωσε, σημαντικό είναι το ζήτημα που έχει προκύψει με τη διάθεση και την προμήθεια του υδατικού διαλύματος της μορφίνης, ένα φάρμακο φθηνό και εύκολα χορηγήσιμο, το οποίο παρέχεται στους ογκολογικούς ασθενείς. Προκειμένου να μπορέσουν οι φαρμακοποιοί να προμηθευτούν τη μορφίνη, πρέπει να πάνε είτε στην κεντρική φαρμακαποθήκη στην Αθήνα, είτε στην Κρήτη στο κρατικό φαρμακείο του Βενιζελείου Νοσοκομείου. «Μπορεί το φαρμακείο του Βενιζελείου, που δεν μπορεί να καλύψει ούτε τις δικές του τις ανάγκες, να τα διαθέτει στους φαρμακοποιούς; Όποιος το αποφάσισε και όποιος το νομοθέτησε, ο άνθρωπος δεν έχει συναίσθηση της πραγματικότητας του τι γίνεται στα νοσοκομεία. Το φαρμακείο του νοσοκομείου δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των νοσηλευομένων μέσα σε αυτό, θα κάνει τους εξωτερικούς φαρμακοποιούς;», διερωτήθηκε ρητορικά η κ. Σιαφάκα.
