«Κλειδώνουμε τον Κλήδονα στ’ Άη Γιαννιού τη χάρη το ριζικό τζι κάθα μιά αύριο θα το βγάλει»
Την περασμένη Τετάρτη στην Πλατεία Μικρασιατών το Λύκειο των Ελληνίδων άναψε για 61η χρονιά την φωτιά του «Κλήδονα» θυμίζοντας με την αναπαράσταση αυτή, το πανάρχαιο, πανελλήνιο έθιμο με τις μαντείες, τους οιωνούς και τα ριζικάρικα. Η πλατεία ολοστόλιστη με πανέμορφα υφαντά, πατανίες, χαλιά, πετσέτες, και τραπεζάκια για τους χορευτές με ρακί και κεράσματα, ήταν μια οπτική πανδαισία που προετοίμαζε για το ξεχωριστό και πλούσιο θέαμα που θα ακολουθούσε. Αφού μοιράστηκαν φυλλάδια με την περιγραφή του εθίμου σε όλους, μπροστά στο πλήθος του κόσμου, νέοι και νέες του Λυκείου ζωντάνεψαν επάξια και πάλι τα κείμενα του αείμνηστου Νίκου Ορφανού. Άναψαν την φωτιά με τις καθαρτήριες ιδιότητες και την πήδησαν κάνοντας ευχές όπως: «Απού δε μας αγαπά να μας εθωρεί να σκά!», «Περνώ τον χρόνο τον καλό και πάω στον καλύτερο!», «Ως περνώ τούτη να τη φωθιά ετσά να μπώ και στην πεθερική αυλή απού επιθυμώ!» κ.ά. Ενώ τα κορίτσια με τους Μάηδες πήραν μέρος με τις δικές τους ευχές: «Άναψε φωθιά μου κάψε τσι καημούς και τα βάσανα του κόσμου!», «Φτού, φτού όξω ψύλοι και κοριοί μέσα η ρόγα η χρυσή!» κ.ά. Μετά ακολούθησε η προετοιμασία του «Κλήδονα» με το αμίλητο νερό και τα πειράγματα από τους ντελικανήδες που παραφυλάνε την κοπελιά καθώς πάει με την στάμνα να φέρει νερό από την βρύση και που τελικά καταφέρνει και τους ξεπερνά χωρίς να μιλήσει. Είναι μία Μαρία πρωτογόνατη και μανοκυρουδάτη. Έτσι έχοντας το «αμίλητο νερό» οι κοπελιές προσεύχονται στον Άη Γιάννη και ραντίζουν με βασιλικό τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα ενώ βάζουν στην στάμνα τα ριζικάρικά τους. Τέλος την σκεπάζουν με κόκκινο πανί, την κλειδώνουν με μεγάλο κλειδί τραγουδώντας την κατάλληλη μαντινάδα και την βγάζουν στο δώμα να αστρονομιστεί την νύχτα, δηλαδή να πάρει την δύναμη των άστρων ώστε να δώσει τις προφητείες του το «αμίλητο νερό». Αργότερα έγινε και το άνοιγμα του «Κλήδονα» με τις ιδιαίτερες μαντινάδες άλλες ευχάριστες και άλλες πολύ πειραχτικές που τραγουδά ο λυράρης ενώ ένα μικρό αγοράκι ονόματι Γιαννάκης τραβά τα ριζικάρικα. Η μαντινάδα που έχει ειπωθεί ισχύει για την κοπελιά που έχει το ριζικάρικο. «Ήθελα νάμουνε χοχλιός να ΄ρθώ στη γειτονιά σου, να γράψω με το σάλιο μου στσι πόρτες τ’ όνομά σου!», αλλά και «Έχεις δυό μάθια σαν τ’ αυγά, τ’ αυθιά σου σαν του χοίρου και τα σγουρά σου τα μαλλιά ωσάν του κατσοχοίρου!» ή «Σα μάθει ο σκύλος γράμματα γι ο κάτης να διαβάζει, τότες κι εσύ θα παντρευτείς να κάνει ο κόσμος χάζι!» κ.ά.
Η βραδιά όμως ξεκίνησε με την πρόεδρο να μιλά για ένα άλλο κομμάτι της Ελληνικής παράδοσης. Την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ!, με αφορμή και έμφαση στις ξενόγλωσσες επιγραφές γενικά αλλά κυρίως αυτές των καταστημάτων! Η πρόεδρος επισήμανε πόσο πολύ πρέπει να προσέξομε ώστε να προστατεύσομε αυτό το βασικό στοιχείο προσδιορισμού της ταυτότητάς μας, του έθνους μας, της Ελλάδας της ίδιας και που είναι η ΓΛΩΣΣΑ! Εξήγησε μάλιστα ότι το Λύκειο των Ελληνίδων έχει ήδη πραγματοποιήσει τρεις ομιλίες από αξιολογότατους πανεπιστημιακούς καθηγητές, με θέμα την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ και μοίρασε επαίνους σε εταιρείες που έχουν τις επιγραφές τους και στα Ελληνικά, μετά από συνεργασία με το βιβλιοπωλείο «Λιανδρής». Μάλιστα μπροστά σε όλους έγινε και κλήρωση ώστε δύο από αυτές, δηλαδή, η εταιρεία «Αντέκα» Α.Ε. του κ. Δημήτρη Ανυφαντάκη και η «Τσιχλάκης» ΑΕΞΤΕ του κ. Γεωργίου Τσιχλάκη να πάρουν από μία δωροκάρτα του βιβλιοπωλείου «Λιανδρής» των 100 ευρώ εκάστη, προσφορά του Λυκείου των Ελληνίδων. Τόνισε δε η ίδια ότι έπεται συνέχεια στην προσπάθεια ευαισθητοποίησης του κόσμου πάνω σε αυτό το σοβαρότατο θέμα μια και το Λύκειο από το φθινόπωρο θα συνεχίσει την προσπάθεια και με εκδηλώσεις για την Ελληνική Γλώσσα.
Μετά από αυτό το ξεκίνημα, ακολούθησε η αναπαράσταση του εθίμου. Στην συνέχεια απολαύσαμε τους λεβέντικους Κρητικούς χορούς. Κυριολεκτικά «πετούσαν» οι χορευτές του Λυκείου που ερμήνευαν τα ζάλα αριστοτεχνικά, με δεξιότητα και αστείρευτο κέφι.
Όμως και το πρόγραμμα που παρουσιάστηκε στην συνέχεια, εμπλουτίζοντας υπέροχα την εκδήλωση, μας συνεπήρε επίσης όλους. Με τις αντίστοιχες, χαρακτηριστικές ενδυμασίες, απολαύσαμε χορούς από την Μακεδονία, περιοχή Θεσσαλονίκης και από την Ανατολική Ρωμυλία η οποία βρίσκεται στην ανατολική Βουλγαρία και είναι από τις αλησμόνητες πατρίδες του Ελληνισμού. Εκπληκτικά χρώματα πλημμύρισαν την σκηνή που μαζί με τους ζωηρούς ρυθμούς ξεσήκωσαν τους πάντες, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά τον απίστευτο πλούτο της Ελληνικής Παράδοσης.
Και οι τρεις χορευτικές ομάδες, Κρητικών, Μακεδονίτικων, Ανατολικής Ρωμυλίας, ήταν εξαιρετικές, δουλεμένες με υπευθυνότητα και μεράκι και βέβαια, άκρως επικοινωνιακές καθώς μετέδωσαν άμεσα το πηγαίο τους κέφι σε όλους τους παριστάμενους. Όλοι οι χορευτές ήταν νέοι και νέες του Λυκείου κι εντυπωσίασαν με την ζωντάνια τους τον κόσμο που τους χειροκροτούσε με ενθουσιασμό.
Έγινε και το παραδοσιακό κέρασμα με ρακί, στραγάλια και σταφίδες σε όλους τους παρευρισκομένους και η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με έναν καλαματιανό για όλους.
Η πρόεδρος ευχαρίστησε τον Δήμο Ρεθύμνης και τον δήμαρχο κ. Μαρινάκη, τους τρεις αντιδημάρχους που ήταν παρόντες, ιδιαιτέρως δε τον κ. Μάνο Τσάκωνα, καθώς και τους εκπροσώπους των βουλευτών, Συλλόγων και του Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής «Το Αρκάδι». Για την Υγειονομική κάλυψη ευχαρίστησε τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, Τομέα Υγείας-Νοσηλευτική και βέβαια πολύ θερμά ευχαρίστησε τους δασκάλους των χορών κ. Λάμπη Νικολουδάκη, κ. Γιάννη Ματζοράκη, κ.Μαρία Παλάση, κ.Δαυιδούλα Δημητρίου και κ. Μιχάλη Χαιρέτη. Με συγκίνηση αναφέρθηκε στην σκηνοθέτιδα και μέλος του Δ.Σ. του Λυκείου κ. Μαρία Σακκαδάκη-Σακαράκη που για λόγους υγείας δεν παρευρισκόταν στην εκδήλωση κι ευχαρίστησε επίσης την κ.Όλγα Λιανδρή για την βοήθειά της στην δημιουργία της λίστας των εταιρειών.
Παρουσίασε μάλιστα και τους μουσικούς που ήταν, όσον αφορά τους Κρητικούς χορούς, ο Γιώργος Βρανάς, λύρα, Γιάννης Μιχάλας, λαούτο, Βασίλης Παπαδάκης, λαούτο, και Μάρκος Τριπολιτάκης, κρουστά ενώ για τους χορούς από τα άλλα μέρη της Ελλάδος ήταν ο Βασίλης Μπαλογιάννης, κλαρίνο, Αλέξανδρος Παπουτσής, Μακεδονίτικη λύρα-τραγούδι, Ζαχαρίας Βαμβακούσης, ακορντεόν, και Κωνσταντίνος Γεωργιάδης, κρουστά.
Και του χρόνου με Υγεία, Ειρήνη και Αγάπη!
Φ.Ε.Β.Σ.
