Μια εξαιρετική πρωτοβουλία του Michael Sweet
Δεν ήταν μια οποιαδήποτε συντροφιά ξένων τουριστών. Ο σκοπός που επισκέφθηκαν την πόλη μας πρόσφατα η ομάδα των Αυστραλών δεν ήταν για να απολαύσουν τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Ήταν απόγονοι βετεράνων που πολέμησαν στη Μάχη της Κρήτης εδώ στο Ρέθυμνο. Κι ήρθαν να προσκυνήσουν ένα χώρο που άνθισαν μνήμες. Αυτές που τους συντρόφευαν από παιδιά κι έκαναν τη φαντασία τους να καλπάζει. Η επιθυμία να ζήσουν από κοντά τους χώρους που άφησαν μνήμες οι πρόγονοί τους έφεραν στην πόλη μας τους Αυστραλούς αυτούς, απογόνους βετεράνων της Μάχης της Κρήτης.
Η ομάδα των απογόνων βετεράνων της Μάχης της Κρήτης με επικεφαλής τον εκλεκτό συνάδελφο και συγγραφέα Michael Sweet είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν όπου διεξήχθησαν οι σημαντικότερες επιχειρήσεις της Μάχης της Κρήτης.
«Είναι πάντα επιδίωξή μου», μας είπε ο εκλεκτός συνάδελφος και συγγραφέας , «να βρίσκω διαφορετικές, ενδιαφέρουσες ιστορίες και γι’ αυτό συντονίζω αυτήν την επίσκεψη. Απολαμβάνω το να κάνω αυτές τις περιηγήσεις, το κάνω εδώ και αρκετό καιρό, για πολλά χρόνια τις συντονίζω και τις ερευνώ, από όταν ήρθα για πρώτη φορά στην Ελλάδα την δεκαετία του 1980… Είναι το πάθος μου, είμαι πολίτης της Αυστραλίας, όπως και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ιρλανδίας, της Βρετανίας και έφερα πολλές οικογένειες εδώ, όχι μεγάλα γκρουπ, αλλά με έχουν προσεγγίσει αρκετές φορές, λόγω του ότι έχω κάποιες γνώσεις και γι’ αυτό έφερα πολλούς απογόνους, γιους, κόρες, εγγόνια Αυστραλών. Ελπίζω ότι αυτή η περιήγηση στο Ρέθυμνο μπορεί να επαναληφθεί στο μέλλον.
Είναι μία πραγματικά συναισθηματική εμπειρία για αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν μία προσωπική σύνδεση με την μάχη της Κρήτης και τη μάχη στο Ρέθυμνο. Βλέπουμε ανθρώπους να κλαίνε, να συγκινούνται και επίσης να ενδιαφέρονται και να εντυπωσιάζονται με την ιστορία του Κρητικού λαού και των Κρητών αγωνιστών. Είναι πραγματικά ένα ταξίδι εμπειρίας και γνώσης για αυτούς.
Πολλοί βετεράνοι Αυστραλοί στρατιώτες, η μάχη της Κρήτης ήταν για αυτούς μία τόσο σοκαριστική εμπειρία, που δεν ένιωθαν την ανάγκη και μερικές φορές αισθάνονταν άβολα να μοιράζονται αυτές τις εμπειρίες. Αυτό συνέβαινε πολύ συχνά. Έρχονται λοιπόν εδώ οι απόγονοι των ανθρώπων και μαθαίνουν λεπτομέρειες.
Ένα από τα πράγματα με το οποίο οι επισκέπτες είναι πολύ εντυπωσιασμένοι είναι η ιστορία της ελληνικής αστυνομίας, που δεν είναι πολύ γνωστή εκτός Κρήτης. Είναι γραμμένο ωστόσο στα αγγλικά, ιστορικά βιβλία, αλλά δεν ξέρουν πολλοί άνθρωποι τη θυσία των αστυνομικών και το πώς πολέμησαν με τους Αυστραλούς εδώ» είπε μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Michael Sweet.
Ένα τραγικό γεγονός
Ιδιαίτερα απασχόλησε τον Michael Sweet το τραγικό περιστατικό με τους ήρωες Αυστραλούς και το παράτολμο εγχείρημά τους. Ήταν μια ηρωική έφοδο εκεί στα Μισίρια που κατέληξε σε τραγωδία.
Σύμφωνα με τα δεδομένα στις επιχειρήσεις γύρω από το αεροδρόμιο του Ρεθύμνου, μια ομάδα εννέα (9) Αυστραλών στρατιωτών από το 2/1ο Τάγμα επιχείρησε μια τολμηρή, ηρωική έφοδο κατά γερμανικών θέσεων. Οι στρατιώτες έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι ο ένας μετά τον άλλο έξω από το προάστιο Μισίρια. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες, τα σώματά τους τάφηκαν αργότερα κοντά στην περιοχή, ενώ υπάρχουν αναφορές για πηγάδια και ομαδικούς τάφους που χρησιμοποιήθηκαν άναρχα για την ταφή πεσόντων συμμαχικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια των σφοδρών συγκρούσεων.
Για τον σκοπό αυτού του προσκυνήματος ο Michael Sweet μας είπε σχετικά: «Ήρθα αντιμέτωπος με αυτήν την ιστορία περίπου 10 χρόνια πριν. Βρίσκεται μέσα στα επίσημα ιστορικά βιβλία της Αυστραλίας, δεν είναι εντελώς άγνωστη, αλλά δεν είναι και ευρέως γνωστή.
Όταν άκουσα για την ιστορία και ερχόμουν στο Ρέθυμνο συχνά, ήθελα να βρω που είναι το πηγάδι ή ήταν, που συμπεριλαμβάνεται στην ιστορία, κατά την οποία αυτοί οι νέοι άνθρωποι πέθαναν. Γιατί αισθάνθηκα ότι αυτή η ιστορία ήταν τόσο τραγική και ένα φρικτό παράδειγμα του πολέμου. Κοίταξα πολλές περιοχές στα περιβόλια, μίλησα επίσης με τον Δημήτρη τον Σκαρτσιλάκη και αρχίσαμε να ψάχνουμε για το πηγάδι, που είναι η πιο ακριβής τοποθεσία, που μπορεί να είναι και πόσο μακριά είναι από τα Περιβόλια. Ο Δημήτρης προφανώς είναι ειδικός στην περιοχή που έγινε η Μάχη και μετά από πολλούς μήνες και με τη βοήθεια του Δημήτρη, εντοπίσαμε την ακριβή τοποθεσία. Αναζητήσαμε επίσης Αυστραλιανούς χάρτες, φτιαγμένους από τους στρατιώτες, διοικητές, από αυτούς που επιβίωσαν αργότερα και συνδυάσαμε αυτές τις πληροφορίες και βρήκαμε τελικά την τοποθεσία. Η τοποθεσία είναι μεταξύ του κάμπινγκ Elisabeth και των Μισιρίων, κοντά στο νεκροταφείο.
Ο Δημήτρης και εγώ ήμασταν ανήσυχοι ότι αυτή η τοποθεσία δεν ήταν γνωστή και μέχρι και πριν δύο χρόνια, το πηγάδι ήταν ακόμα εκεί, τώρα δεν είναι πλέον, γιατί έχει καταστραφεί, γιατί χτίζουν ένα νέο ξενοδοχείο. Σκεφτήκαμε λοιπόν ότι θα ήταν ωραία να βρούμε έναν τρόπο να μαρκάρουμε αυτό το πηγάδι, ακόμα και με μία μικρή εγκατάσταση, για να θυμόμαστε αυτούς τους νέους άντρες και τη θυσία τους. Ελπίζουμε λοιπόν ότι αυτό μπορεί ακόμα να συμβεί στο μέλλον…».
Ικανοποιώντας την παράκλησή μας να μιλήσουμε διεξοδικότερα για το χρονικό ο Michael Sweet μας είπε: «Στις 27 Μαΐου του 1941, η μάχη πλησίαζε στο τέλος της, όταν οι Αυστραλοί βρέθηκαν σε δεινή θέση γιατί τους τελείωσαν τα πυρομαχικά και ο εφοδιασμός Ιδιαίτερα έπασχαν όσοι ήταν στην πρώτη γραμμή του πολέμου στα Περιβόλια, όπου υπήρχαν αδιέξοδα, κανείς δεν προχωρούσε, κανείς δεν έκανε επιθέσεις. Οι Αυστραλοί ήθελαν να επιτεθούν στα Περιβόλια, καθ’ όλη τη διάρκεια της μάχης, για να απωθήσουν τους Γερμανούς.
Προσπάθησαν 2-3 φορές μαζί με τον ελληνικό στρατό και στις 27 Μαΐου έκαναν άλλη μία προσπάθεια και αυτή ήταν ανεπιτυχής, δεν είχαν αρκετή δύναμη για να υπερισχύσουν των Γερμανικών δυνάμεων. Ήταν μία μοιραία ημέρα, γιατί η Μάχη είχε σχεδόν τελειώσει μέχρι τότε, αλλά υπήρχε αυτή η συνθήκη, κατά την οποία οι Γερμανοί αμύνονταν, οι Αυστραλοί ήταν στις θέσεις του και ήταν ολοένα και πιο δύσκολο για τους Αυστραλούς να περιμένουν…».
Για τις προσωπικές του έρευνες ο Michael Sweet μας είπε: «Για 20 χρόνια ερευνώ τη Μάχη της Κρήτης, μου αρέσει να βρίσκω ιστορίες που δεν ξέρουν πολλοί άνθρωποι και επειδή η σύντροφός μου, η Σοφία είναι Κρητικιά, με βοηθά με την έρευνα και χωρίς αυτήν θα ήταν πολύ δύσκολο. Έχω επισκεφθεί πολλά μέρη που έγινε η μάχη, έχω ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ιστορίες των ίδιων των στρατιωτών. Μένω τον περισσότερο καιρό στο Ρέθυμνο και είμαι ιστορικός και συγγραφέας, έχω γράψει λοιπόν πολλά για τη Μάχη της Κρήτης και σε περιοδικά και εφημερίδες στην Αυστραλία…».
Γεμάτοι εντυπώσεις και οι απόγονοι των βετεράνων έχουν να μας αφηγηθούν πολλά και ενδιαφέροντα.
Οι εμπειρίες, οι εντυπώσεις και οι ιστορίες των Αυστραλών
Εμφανώς συγκινημένοι και έχοντας αποκομίσει πολλές νέες πληροφορίες για την παρουσία των προγόνων τους, πατεράδων και παππούδων τους στο Ρέθυμνο και την Κρήτη, οι Αυστραλοί μίλησαν στα «Ρ.Ν.», για τις εμπειρίες τους τις τελευταίες μέρες στο Ρέθυμνο, τις ιστορίες που έμαθαν από τους προγόνους τους και τα συναισθήματα που ένιωσαν όταν επισκέφθηκαν τους τόπους της μάχης τις προηγούμενες ημέρες. Η Jenifer Gorrie, κόρη του Harvey «Bill» Gorrie ανέφερε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.»: «Οι τελευταίες μέρες είναι καταπληκτικές. Θέλαμε να μείνουμε στοχευμένα στο Ρέθυμνο, γιατί εδώ είναι το μέρος που οι πατεράδες και οι παππούδες μας πολέμησαν. Ήταν λοιπόν μία εξαιρετική εβδομάδα, έχουμε επισκεφθεί αρκετά μέρη, ιστορικά μνημεία και κοινωνικές εκδηλώσεις και οι άνθρωποι του Ρεθύμνου είναι πραγματικά εξαιρετικοί και πολύ φιλικοί.
Έχω ξαναέρθει πριν από 10 χρόνια στην 75η επέτειο από την μάχη της Κρήτης και ο λόγος που ήθελα να επιστρέψω και ο λόγος για τον οποίο είμαι εδώ είναι γιατί σε εκείνη την εκδρομή, κάποιοι από τους πατεράδες μας είχαν λάβει μετάλλια από την πόλη του Ρεθύμνου, μετάλλιο το οποίο ο μπαμπάς μου δεν έλαβε, οπότε όταν πήγα πίσω στην Αυστραλία, ήρθα σε επαφή με τον Νίκο Ανδριωτάκη στο Σίδνεϊ και τελικά το Σάββατο βραβευτήκαμε με ένα άλλο μετάλλιο από το Ρέθυμνο.
Ο πατέρας μου πολέμησε στην μάχη της Κρήτης. Δεν μιλούσε ιδιαίτερα για αυτήν, ξέρω μόνο μερικά πράγματα. Ο μπαμπάς μου κατέληξε σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Πολωνία και ξέφυγε και πολέμησε με τους Πολωνούς αντιστασιακούς για 18 μήνες. Είχε μία πολύ ιδιαίτερη ιστορία. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας είχα λίγο ελεύθερο χρόνο και τότε ξεκίνησα να αναζητώ πιο βαθιά την ιστορία του στην Κρήτη.
Νομίζω ότι ο πατέρας μου κατατάχθηκε στον στρατό με το που ξεκίνησε ο πόλεμος. Στην Κρήτη δεν πολεμούσε ακριβώς για την Αυστραλία, αλλά περισσότερο λόγω της Αγγλίας.
Επισκεφθήκαμε πολλά από τα μέρη που έγιναν οι μάχες και μόνο το να περπατάμε σε αυτά, δεν μπορώ καν να φανταστώ πόσο δύσκολο ήταν για αυτούς τους στρατιώτες.
Το συναίσθημα ήταν πάρα πολύ δύσκολο για μένα, είναι τελείως διαφορετικό το να διαβάζεις πράγματα στο διαδίκτυο και να επισκέπτεσαι από κοντά, είναι αξιομνημόνευτο».
Με τη σειρά της, η Robyn Weir, κόρη του Fred Caldwell Weir εμφανώς συγκινημένη και με δάκρυα στα μάτια περιέγραψε στα «Ρ.Ν.», το πώς έζησε αυτές τις στιγμές στο Ρέθυμνο, αλλά μίλησε και για τον πατέρα της, ο οποίος πολέμησε στη Μάχη της Κρήτης και δεν ζει πλέον. «Ο πατέρας μου», μας είπε, «όταν ήταν πολύ νέος ήρθε εδώ και πολέμησε στη μάχη της Κρήτης και είχε μία σοκαριστική εμπειρία, όπου είδε τον καλό του φίλου να πυρπολείται μπροστά του από τους εχθρούς στον κόλπο της Σούδας. Στο τέλος της Μάχης της Κρήτης, ο πατέρας μου αιχμαλωτίστηκε και στάλθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Πολωνία και ήταν εκεί για 4,5 χρόνια μέχρι το τέλος του πολέμου. Μετά πήγε στην Αγγλία και επέστρεψε στην Αυστραλία.
Από όταν γύρισε, δεν ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος, υπέφερε από μετατραυματικό στρες, παρότι οι γιατροί δεν το ονόμασαν ποτέ έτσι. Είναι πραγματικά συγκινητικό να επισκέπτομαι εδώ μέρη στα οποία είχε βρεθεί. Έμαθα πάρα πολλά πράγματα ερχόμενη εδώ, πράγματα τα οποία δεν ήξερα.
Ο πατέρας μου δεν ζει πια.
Λατρεύω το Ρέθυμνο, είναι η πιο όμορφη πόλη και πιθανότατα θα επιστρέψω κάποια στιγμή, χωρίς να είμαι σίγουρη για το πότε».
Ο David Paul, εγγονός του Reg Paul μας μίλησε για το βιβλίο το οποίο γράφει και αφορά τη μάχη της Κρήτης, καθώς και για την γιαγιά που γνώρισε σε ένα ορεινό χωριό του Ρεθύμνου, η οποία πήγαινε φαγητό σε Αυστραλούς φυλακισμένους. Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων: «Είναι μία πολύ συγκινητική ιστορία για την οικογένειά μου, γιατί ο συγγενής μου ήταν εδώ το 1941, κατάφερε κατά τη διάρκεια της μάχης να πάρει ένα γερμανικό πολυβόλο, το έσκασε από το νησί και την επόμενη χρονιά σκοτώθηκε από τους Ιάπωνες. Το να έρχομαι εδώ μαζί με άλλους ανθρώπους από την Αυστραλία και να ακούω τις ιστορίες από τη γενναιότητα των Ελλήνων στρατιωτών και ιδιαίτερα των 58 αστυνομικών που σκοτώθηκαν και εξέφρασαν ενδιαφέρον να έρθουν να πολεμήσουν, κάτι το οποίο για εμάς είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο.
Η οικογένεια μου πολεμούσε στο Ρέθυμνο και γράφω μάλιστα ένα νέο βιβλίο για αυτό.
Ο παππούς μου πολέμησε στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, στη Μάχη της Κρήτης πολέμησε ο πρώτος ξάδερφος του πατέρα μου.
Αυτό που με συγκίνησε είναι όταν είδαμε μία κυρία ψηλά σε κάποιο ορεινό χωριό και μας είπε ότι όταν ήταν 10 χρονών πήγε φαγητό σε πέντε Αυστραλούς φυλακισμένους και αυτό πραγματικά μας συγκίνησε. Το να επισκεπτόμαστε επίσης το μέρος της μάχης είναι απίστευτο και το καλωσόρισμα από τους φορείς του Ρεθύμνου και από τον κόσμο έχουν οδηγήσει σε μία απίστευτη εμπειρία μέχρι στιγμής.
Πιθανότατα θα επιστρέψω στην 90η επέτειο και μπορεί να φέρω και κάποιους φίλους μου μαζί μου».
Ο Robin Sanderson, γιος του Alexander Sanderson με τη σειρά του δήλωσε: «Είμαι πλημμυρισμένος από συναισθήματα με το πόσο μεγάλη σημασία και έμφαση δίνουν οι Έλληνες σε αυτήν τη μάχη, όχι απλώς με μία απλή τελετή, αλλά με σειρά τελετών και εκδηλώσεων παντού. Πήγαμε σε μερικές, αλλά ξέρουμε ότι αφιερώνουν ολόκληρη την εβδομάδα σε εκδηλώσεις εορτασμού για τη Μάχη της Κρήτης. Οι Κρητικοί υποφέρατε τόσο πολύ και αυτό οδήγησε σε φρικαλεότητες από τους Γερμανούς, γιατί αντισταθήκατε στη γερμανική κατοχή. Αυτό για εμένα είναι απίστευτο.
Πηγαίνω κάθε χρόνο στην Κρητική τελετή στο Μπρισμπέιν, στην Αυστραλία, από όπου κατάγομαι, από όταν πέθανε ο πατέρας μου και η ευγένεια, η προσφορά αυτών των ανθρώπων, δεν σε άφηναν να πληρώσουν ούτε για το φαγητό σου.
Ο πατέρας μου ήταν στην 21η μεραρχία, είχε περάσει τόσο από την Ελλάδα, όσο και από την Νότια Αφρική κατά τη διάρκεια του πολέμου. Αιχμαλωτίστηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία. Έχω ξαναέρθει στο Ρέθυμνο, αλλά έμαθα πολύ περισσότερα πράγματα αυτήν την φορά, περισσότερα από όσα μπορούσα να φανταστώ.
Ήταν μοναδική εμπειρία να πηγαίνουμε στα μέρη που έγιναν οι μάχες.
Η αφοσίωση των Κρητικών είναι αυτό που κρατάω από όλη την επίσκεψή μου».
Η Melanie Steer, εγγονή του Len Steer υπογράμμισε: «Όλη η εμπειρία ήταν απίστευτα συγκινητική. Για εμένα, ο πατέρας μου ήταν στην 21η Μεραρχία και πέθανε όταν ήμουν τριών χρονών. Δυστυχώς για εμένα δεν πρόλαβα να ακούσω αρκετές ιστορίες από την εμπειρία του, αλλά μερικά μόνο αποσπάσματα, δεν μιλούσε ιδιαίτερα για αυτά, του συνέβησαν πολλά, για τα οποία δεν ξέρω.
Έχω έρθει στο Ρέθυμνο χωρίς να ξέρω όλη την ιστορία και το παρελθόν. Δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι της Κρήτης τιμούν τη μνήμη της μάχης της Κρήτης και τους εορτασμούς, με τις τελετές. Είναι πραγματικά συγκινητικό. Είναι κάπως αντιφατικό στην πραγματικότητα το ότι τόσο φρικτά πράγματα συνέβησαν σε έναν τόσο όμορφο τόπο και σε έναν λαό σαν τους Κρητικούς.
Εννοείται ότι θα επέστρεφα. Ο παππούς μου τραυματίστηκε στο Ρέθυμνο, το φορτηγό που οδηγούσε, ανατινάχθηκε και εκείνος τραυματίστηκε σοβαρά, ήταν στο νοσοκομείο για τρεις μήνες, μέχρι το σημείο που ήρθαν οι Γερμανοί και τον μετέφερα στη Γερμανία. Εκεί ήταν στη φυλακή για τέσσερα χρόνια. Αυτό που ξέρω είναι ότι δραπέτευσε πολλές φορές και πάντα τον έβρισκαν και τον πήγαιναν πίσω στη φυλακή. Μετά το τέλος του πολέμου, από όσο γνωρίζω πήγε πίσω στην Αγγλία, παντρεύτηκε την γιαγιά μου, έκανε τέσσερα παιδιά, όλα αγόρια. Θα ήθελα λοιπόν να επιστρέψω στο Ρέθυμνο με τα δικά μου τέσσερα αγόρια, τα οποία στεναχωρήθηκαν πολύ που δεν μπόρεσαν να έρθουν».
Τέλος, μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο Roger Horton, γιος του Edmund Horton ανέφερε: «Ο πατέρας μου αιχμαλωτίστηκε στο Ρέθυμνο από Γερμανούς και αυτό με μία πνευματική έννοια καθιστά τον δεσμό της οικογένειάς μου με το μέρος πολύ στενό. Ο πατέρας μου πολέμησε στην Αφρική, μετά ήρθε στην Κρήτη, τραυματίστηκε, καταγράφηκε ως αγνοούμενος και μετά αιχμαλωτίστηκε μαζί με έναν άλλο στρατιώτη, ο οποίος είχε χάσει το πόδι του. Δεν ξέρω που τον μετέφεραν αργότερα, αλλά ξέρω ότι πήγε στην Γερμανία. Ήταν στην λίστα με τα πράγματα που έπρεπε να κάνω στη ζωή μου, το να έρθω εδώ, για να δω που είχε πάει. Είναι δύσκολο και μου πήρε πολλά χρόνια, αλλά κατάφερα να έρθω. Αισθάνομαι μία έντονη συγκίνηση».
Η επίσκεψη αυτή δεν άφησε ασυγκίνητη και τη συνάδελφό μας Εύα Λαδιά, επί σειρά ετών συνεργάτιδα του Μάρκου Πολιουδάκη στην ιστορική έρευνα και στην αναβάθμιση των εκδηλώσεων για τη Μάχη της Κρήτης.
Όπως μας τόνισε σε δήλωσή της, με την επίσκεψη αυτή των Αυστραλών απέκτησαν χρώμα οι επετειακές εκδηλώσεις, αυτό που πάντα απασχολούσε τον αείμνηστο Πολιουδάκη και πρόσθεσε: «H περίπτωση του εκλεκτού ερευνητή και συγγραφέα Michael Sweet έρχεται σαν μήνυμα ελπίδας τώρα που όλα χάνονται στην αχλύ του χρόνου και η Μάχη της Κρήτης μοιάζει μακρινό γεγονός.
Τίποτα δεν χάνεται και η ιστορική μνήμη μπορεί να έχει συνέχεια μέσα από δράσεις του Μάικλ σε συνεργασία με τον φορέα μας «Μνήμη Ολοκαυτωμάτων και Μαρτυρικών Χωριών» που εμπνεύστηκε και οργανώνει κάθε χρόνο εκδήλωση στη μνήμη Μάρκου Πολιουδάκη.
Χθες ήταν ο Μάρκος η γέφυρα με την αγαπημένη χώρα την Αυστραλία. Σήμερα είναι ο Μάικλ με τον Αντώνη Τσουρδαλάκη την ηχηρή φωνή της ομογένειας να δίνει συνέχεια σε ένα θεσμό.
Θα περιμένουμε και του χρόνου προσκυνητές μνήμης από τη μακρινή ήπειρο να ανάβουμε από κοινού κεριά για να αγάλλονται οι ψυχές των ηρώων. Η θυσία τους δεν πήγε χαμένη. Η Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου με την πάντα πρόθυμη να συμβάλει στις προσπάθειες αυτές, αντιπεριφερειάρχη κ. Μαρία Λιονή, ο Δημήτρης Σκαρτσιλάκης από τη δική του πλευρά και η ταπεινότητά μου εκπληρώνοντας την υπόσχεση που έδωσα στον Μάρκο Πολιουδάκη από την άλλη, σε συνεργασία με τον κ. Αντώνη Τσουρδαλάκη και την ομογένεια της Αυστραλίας θα συνεχίσουμε να δίνουμε πνοή στις εκδηλώσεις για τη Μάχη της Κρήτης «πειθόμενοι της ρήμασι» που άφησαν οι γενναίοι της συγκλονιστικής μάχης».
