Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης αποχαιρετά με βαθιά συγκίνηση την εξέχουσα μορφή, την Ελληνίδα βυζαντινολόγο Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, ένα σπουδαίο πνευματικό άνθρωπο με διεθνή καταξίωση και τεράστια προσφορά στον χώρο των γραμμάτων και της διανόησης, όπως αναφέρει.
«Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η πρώτη γυναίκα πρύτανης και καγκελάριος του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, με πολλές διεθνείς τιμές και διακρίσεις, ανέπτυξε στενούς πνευματικούς δεσμούς με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Κρήτης στο οποίο είχε ανακηρυχθεί και Επίτιμη Διδάκτοράς του» προσθέτει.
Ως φόρος τιμής στη μνήμη της, η Μονάδα Διεθνούς Εκπαίδευσης και Έρευνας του ΚΕ.Μ.Ε.Ι.Ε.Δ.Ε. του Π.Τ.Δ.Ε. που φέρει το όνομά της («Συλλογή Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ») θα παραμείνει ανοικτή στο κοινό το επόμενο τριήμερο, ώρα 17.00-20.00 (Βερνάρδου 10, Παλιά Πόλη στο Ρέθυμνο).
«Η τεράστια προσφορά της στον χώρο του πολιτισμού, της ιστορίας και των γραμμάτων θα αποτελεί μια μεγάλη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές» καταλήγει.
Τη λύπη του για την απώλεια της σπουδαίας Ελληνίδας και διακεκριμένης βυζαντινολόγου ιστορικού, με διεθνή αναγνώριση Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, εξέφρασε ο δήμαρχος Ρεθύμνης και πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης κ. Γιώργης Μαρινάκης. Όπως αναφέρει σε γραπτό μήνυμά του: «Είχα την τύχη να τη συναντήσω, να τη φιλοξενήσω στο γραφείο μου στο Δημαρχείο και να συνομιλήσω μαζί της, στο πλαίσιο επίσκεψής της στο Ρέθυμνο το 2013, αλλά και αργότερα, με αφορμή την αναγόρευσή της σε Επίτιμη Διδάκτορα του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτική Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Πραγματικά αισθάνομαι πλούσιος γι’ αυτή την εμπειρία ζωής που μου πρόσφερε η σύντομη, πλην γόνιμη, συνεργασία μας. Η ζωντάνια της, η ευρύτητα της γνώσης της και ο τρόπος μου την μετάγγιζε, το σθένος, η επιμονή, η τόλμη και η αποφασιστικότητά της, επιβεβαιώθηκαν τόσο από την ιδιότητά της ως η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόνη όσο και από την καθολική αναγνώρισή της από εξόχως υψηλούς πνευματικούς θεσμούς, δομές και προσωπικότητες στο διεθνές ακαδημαϊκό, κοινωνικό και πολιτιστικό στερέωμα.
Αποτέλεσε τιμή για το Ρέθυμνο η αγάπη και το ενδιαφέρον που επέδειξε για τον δήμο, το Πανεπιστήμιο, την πόλη και τους ανθρώπους της, που της κατέθεσαν συλλογικά τον σεβασμό και την εκτίμησή τους, μέσα από τη δομή που φέρει το όνομά της «Συλλογή Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ», η οποία στεγάζεται σε κτήριο που έχει παραχωρήσει ο δήμος Ρεθύμνου στην οδό Βερνάρδου στην Παλιά Πόλη. Τη δομή λειτουργεί η Μονάδα Διεθνούς Εκπαίδευσης και Έρευνας του ΚΕ.Μ.Ε.Ι.Ε.Δ.Ε. του Π.Τ.Δ.Ε.
Το έργο της, θα συνεχίσει να μας εμπνέει όλους και να καθοδηγεί τους νέους-ες του παρόντος και του μέλλοντος, να διεκδικούν τα όνειρα και τους στόχους τους με εντιμότητα, σκληρή δουλειά, πίστη και όραμα».
Ο καθηγητής Ιωάννης Παλλήκαρης σε συλλυπητήριο μήνυμά του για την Ελένη Γλύκατζη Αλβερέλ, συνοδοιπόρο και ιδρυτικό μέλος του Πανεπιστημίου των Ορέων αναφέρει: «Έφυγε η τελευταία φωνή μιας Ελλάδας που χάθηκε μέσα στην ιστορία και εμείς όσοι είχαμε την τύχη να την ανιστορούμε μέσα από λόγια της, χάσαμε κάθε ελπίδα να την αναστήσουμε».
Δημοσία δαπάνη η κηδεία στη Μητρόπολη Αθηνών την Παρασκευή
Δημοσία δαπάνη θα τελεστεί η κηδεία της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ, που έφυγε από τη ζωή χθες Δευτέρα, 16 Φεβρουαρίου, σε ηλικία 99 ετών. Η απόφαση ελήφθη από τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η εξόδιος ακολουθία αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου, στη Μητρόπολη Αθηνών, στη μία το μεσημέρι. Θα προηγηθεί λαϊκό προσκύνημα, ώστε το κοινό να αποτίσει φόρο τιμής σε μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές των βυζαντινών σπουδών διεθνώς.
Έφυγε πλήρης ημερών
Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ ήταν η πρώτη γυναίκα πρύτανης στη Σορβόνη, με πλούσιο συγγραφικό έργο για το Βυζάντιο, βραβεύσεις, αλλά και ενεργή παρουσία και παρεμβάσεις ως το τέλος της ζωής της. Ακόμη, ήταν Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της Unicef.
Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας. Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη.
Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρησή του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης.
Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).
Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης.
Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).
Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη.
Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France). Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I). Είναι η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.
Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918-2010) που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.
Η ίδια ζούσε μόνιμα στη Γαλλία.
Έχει λάβει τιμητικές διακρίσεις από τη Γαλλική Δημοκρατία και συγκεκριμένα:
• Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής.
• Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής.
• Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων.
• Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων.
Ακόμη έχει λάβει τις εξής διακρίσεις: Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (Ελλάδα), Επίτιμη Πολίτης (Γαλλία), Υψηλότατη Ταξιάρχης (Μεξικό), Ταξιάρχης της Εθνικής Ταξιαρχίας (Λουξεμβούργο), Υψηλότερη Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας των Τιμών (Αυστρία), Ταξιάρχης της Βασιλικής Ταξιαρχίας της Δανίας, Ταξιάρχης των Επιστημών, της Παιδείας και της Τέχνης (Πορτογαλία), Ταξιάρχης της Ταξιαρχίας της Τιμής (Ιταλία), τιμητικό μετάλλιο από τη Πολωνική Ακαδημία Επιστημών και Ασημένιο Μετάλλιο του Ολυμπιακού Τάγματος από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή.
