Μία πραγματική γιορτή που συνδύασε τη μουσική, τη φιλοσοφία και την πανεπιστημιακή έρευνα, προσελκύοντας το ενδιαφέρον της ακαδημαϊκής κοινότητας και των πολιτών του Ρεθύμνου πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του περασμένου Σαββάτου στον Δημοτικό Κήπο της πόλης. Η εκδήλωση είχε τίτλο «Η φιλοσοφική στην πόλη» και ουσιαστικά αποτέλεσε ένα βήμα για τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, των φοιτητών, των υποψήφιων διδακτόρων και των διδασκόντων της, να παρουσιάσουν το ερευνητικό τους έργο, μέσα από εναλλακτικούς, σύντομους και ευχάριστους τρόπους. Μία εκδήλωση – πρωτοβουλία της κοσμήτορος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Αγγέλας Καστρινάκη διοργανώθηκε με την υποστήριξη της Πρυτανείας, ακαδημαϊκών και φίλων, καθώς και του δήμου Ρεθύμνης και ανέδειξε άγνωστες πτυχές του Πανεπιστημίου στην τοπική κοινωνία. Ουσιαστικά, μία απόδειξη ότι το Πανεπιστήμιο και η ευρύτερη ερευνητική δραστηριότητα των μελών του δεν συνιστά απαραίτητα άγνωστο και απομακρυσμένο σώμα για την κοινωνία, αλλά αντιθέτως μία πορεία, διαδικασία και έρευνα που την αφορά άμεσα και εμπνέεται από αυτή.
Με μουσικές παρεμβάσεις, ποιήματα, τραγούδια και θεατρικούς διαλόγους, οι συμμετέχοντες ξεδίπλωσαν το έργο τους, το ταλέντο τους, τα ενδιαφέροντά τους, μέσα από τις σπουδές τους, τις δράσεις και τη σχέση τους με το Πανεπιστήμιο. Από τα κείμενα του Καβάφη και του Καζαντζάκη για τη διαπολιτισμικότητα και τον ρατσισμό, μέχρι τις επιστολές και την αλληλογραφία του Οδυσσέα και της Πηνελόπης στον Όμηρο, την ανάγνωση τραγουδιών και ποιημάτων με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και την παρουσίαση των προγραμμάτων και των δράσεων των τριών τμημάτων της Φιλοσοφικής, των τμημάτων Φιλολογίας, Φιλοσοφίας και Ιστορίας και Αρχαιολογίας, η εκδήλωση διήρκησε σχεδόν τέσσερις ώρες και αποτέλεσε ένα πρωτότυπο πολιτιστικό δρώμενο στην καρδιά της πόλης. Ένας φοιτητής που τραγούδησε και έπαιξε στην κιθάρα τη διατριβή του σε διάστημα τριών λεπτών, ένας μεταπτυχιακός φοιτητής που παρουσίασε τοιχογραφίες και παραδοσιακά όργανα του Ρεθύμνου και στη συνέχεια έκανε ο ίδιος σχετική μουσική παρέμβαση, η παρουσίαση του Κέντρου Γραφής της Φιλοσοφικής Σχολής μέσα από ένα ποίημα, η ανάλυση του παραμυθιού της πεντάμορφης και του τέρατος ήταν μόνο μερικά από τα δρώμενα και τις παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.
Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων η κ. Καστρινάκη: «Δεν έχει ξαναγίνει αυτή η εκδήλωση. Αποφασίσαμε να κατέβουμε στην πόλη, με τρόπο χαρούμενο. Παρουσιάσαμε με έναν εναλλακτικό τρόπο πάρα πολύ σύντομα τις εργασίες μας. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να είναι γιορτινό, χαρούμενο. Παρουσιάσαμε πάρα πολλά πράγματα για την Κρήτη, για τους Κρήτες μισθοφόρους στρατιώτες, για τους Οθωμανούς της Κρήτης, για τοιχογραφίες της Κρήτης, για τον Καζαντζάκη. Είναι θέματα που ενδιαφέρουν ένα ευρύτερο κοινό, γιατί μπορεί να κάνουμε και επιστημονικές έρευνες που μπορεί να μην ενδιαφέρουν και πάρα πολύ κόσμο, αλλά εδώ επιλέξαμε θέματα που ενδιαφέρουν όλο το κοινό». Με τη σειρά της η Μελίνα Ταμιωλάκη, αντιπρύτανης Ανάπτυξης, Διεθνών Σχέσεων και εξωστρέφειας σημείωσε: «Στόχος είναι να έρθει πιο κοντά η Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης με την τοπική κοινωνία και να δείξουμε και την ερευνητική δουλειά που κάνουμε, αλλά και τις διάφορες συνδέσεις που υπάρχουν μεταξύ των αντικειμένων, δηλαδή φιλολογία και θέατρο, φιλολογία και ποίηση και μουσική. Είναι πραγματικά μία γιορτή των ανθρωπιστικών επιστημών και είμαστε πραγματικά πολλοί χαρούμενοι που συμμετέχουμε σε αυτήν».
Στην εκδήλωση το παρών έδωσε και ο δήμαρχος Ρεθύμνης, Γιώργος Μαρινάκης, ο οποίος κατά τον χαιρετισμό του ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η φιλοσοφική σχολή είναι η πρώτη που ιδρύθηκε στο Ρέθυμνο και λειτούργησε το 1977 και νομίζω ότι οι ανθρωπιστικές σπουδές που αυτήν την περίοδο υποτίθεται δοκιμάζονται απαντούν και δίνουν και τα ερεθίσματα, αλλά και τα εργαλεία, για να κατανοούμε τον κόσμο, να επικοινωνούμε μεταξύ μας και να πηγαίνουμε παρακάτω. Είναι πολύ σημαντικές αυτές οι σπουδές. Τυχαίνει να είμαι και εγώ νομικός, αντιλαμβάνομαι ότι ζούμε σε έναν κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ουσιαστική παιδεία που παρέχουν αυτές οι σχολές που λειτουργούν στην πόλη μας. Δώσατε σε αυτόν τον κήπο, που είναι το σώμα και η καρδιά της πόλης μας, τα στοιχεία αρχαίας αγοράς. Μου θυμίσατε την Αρχαία Αθήνα, που πολλοί λένε διάφορα και όλοι μαζί προάγουν ένα κοινό σκοπό, να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι και να κάνουμε μία καλύτερη κοινωνία. Να ξέρετε ότι το Πανεπιστήμιο δίνει πολλά εφόδια, αλλά το σημαντικότερο που δίνει είναι να μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να αντλούμε τα στοιχεία από την πηγή και αυτό είναι το πιο σημαντικό».
Ο Καζαντζάκης στην Παλαιστίνη – Η μελέτη αρχαίων κειμένων με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης
Ενδεικτικά μεταξύ των δεκάδων παρεμβάσεων, ο Γιάννης Δημητρακάκης αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης μίλησε για τον ταξιδιώτη Νίκο Καζαντζάκη και συγκεκριμένα για την εποχή που εκείνος βρέθηκε στη Μέση Ανατολή και την Παλαιστίνη. «Ο Καζαντζάκης υπήρξε ακούραστος ταξιδευτής. Ταξίδεψε εντός της Ελλάδας, αλλά σε πλήθος άλλων χωρών, ευρωπαϊκών και μη, έφτασε μέχρι την Κίνα και την Ιαπωνία. Συναρπαστικός αφηγητής όπως είναι περιγράφει με απαράμιλλο τρόπο σκηνές από την καθημερινή ζωή των χωρών που επισκέπτεται, όψεις του πολιτισμού τους, συναντήσεις και συζητήσεις του με εξέχουσες προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών», ανέφερε και στη συνέχεια συμπλήρωσε: «Ο συγγραφέας πηγαίνει στην Παλαιστίνη για να κατανοήσει το σιωνιστικό κίνημα, την προσπάθεια των Εβραίων να οικοδομήσουν εθνικό κράτος. Ο Καζαντζάκης παρακολουθεί εντυπωσιασμένος το σιωνιστικό εγχείρημα, γεγονός που δεν τον εμποδίζει να αναρωτηθεί το πώς θα συμβιώσουν μελλοντικά εβραίοι και Άραβες. Ο Καζαντζάκης προτείνει μία συλλογική ταυτότητα λιγότερο εθνοκεντρική και περισσότερο διασπορική».
Αντίστοιχα, η Μαρία Παπαδοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης μίλησε για το πρόγραμμα ΤΑΛΩΣ, σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και τις νέες τεχνολογίες. «Πολλοί όταν ακούν τεχνητή νοημοσύνη σκέφτονται μόνο robot και εφαρμογές όπως το chatgpt. Για εμάς όμως η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα νέο εργαλείο, για να κατανοήσουμε καλύτερα τον άνθρωπο, την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Στο ΤΑΛΩΣ χρησιμοποιούμε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για να μελετήσουμε αρχαία κείμενα, γλώσσες, ιστορικά πρόσωπα και πολιτιστικά δεδομένα. Προσπαθούμε να οργανώσουμε την γνώση με τρόπο έξυπνο και συνδεδεμένο, ώστε οι πληροφορίες να μπορούν να συνδυάζονται για να παραχθεί νέα γνώση, έγκυρη, όχι επινοημένη από την τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε και τέλος σημείωσε: «Για εμάς ο ΤΑΛΩΣ συμβολίζει τη σύνδεση της αρχαίας γνώσης με τη νέα τεχνολογία, της παράδοσης με την καινοτομία, του παρελθόντος με το μέλλον, γιατί πιστεύουμε ότι η τεχνολογία αποκτά πραγματικά αξία όταν βοηθά τον άνθρωπο να κατανοήσει καλύτερα τον πολιτισμό του, την ιστορία του και τελικά τον ίδιο του τον εαυτό».
