Στον Αποκόρωνα η αγροτική ζωή δεν είναι επάγγελμα· είναι παράδοση, ταυτότητα και ταυτόχρονα ένας καθημερινός αγώνας για αξιοπρέπεια. Οι άνθρωποι της παραγωγής -αγρότες, κτηνοτρόφοι και μελισσοκόμοι – σηκώνουν στις πλάτες τους την τοπική οικονομία, την ποιότητα των προϊόντων μας και προστατεύουν την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου μας.
Κι όμως, για χρόνια τους έχουμε αφήσει μόνους. Με λόγια συμπάθειας αλλά χωρίς ουσιαστική στήριξη. Με υποσχέσεις που ξεχνιούνται μετά τις φωτογραφίες στα χωριά και στα μπλόκα.
Αν θέλουμε έναν Αποκόρωνα που να προχωρά μπροστά, πρέπει να αλλάξουμε πορεία. Να περάσουμε από την αδράνεια στη δράση. Να μιλήσουμε επιτέλους για τον Αποκόρωνα του μέλλοντος, όπου η αγροτική παραγωγή έχει συμμάχους και όχι εμπόδια.
1. Ένα Δημοτικό Κέντρο Στήριξης Αγροτών – Η πρώτη πράξη στήριξης και σεβασμού
Στη Γαλλία, οι δήμοι λειτουργούν μικρά «Σπίτια Αγροτικής Υποστήριξης» που προσφέρουν συμβουλές, ενημέρωση και τεχνική καθοδήγηση στους παραγωγούς.
Στον Αποκόρωνα μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα αντίστοιχο κέντρο:
• με γεωπόνους και κτηνιάτρους διαθέσιμους καθημερινά,
• με βοήθεια σε φακέλους, επιδοτήσεις και ψηφιακά εργαλεία,
• με κινητή μονάδα που φτάνει σε όλα τα χωριά
Οι άνθρωποί μας δεν πρέπει να τρέχουν από υπηρεσία σε υπηρεσία. Ο Δήμος πρέπει να φτάνει σε αυτούς.
2. Ενεργειακές Κοινότητες Αγροτών – Η μεγάλη μείωση κόστους
Σε περιοχές της Γερμανίας, οι δήμοι βοηθούν τους αγρότες να δημιουργήσουν ενεργειακούς συνεταιρισμούς που παράγουν φθηνή ενέργεια. Ο Αποκόρωνας, όπου το κόστος ρεύματος και νερού «τσακίζει» την παραγωγή, πρέπει να κάνει το ίδιο:
• φωτοβολταϊκά πάρκα μικρής κλίμακας,
• Net metering (ενεργειακός συμψηφισμός) – φθηνότερη ενέργεια για αντλίες και ψυγεία,
• σταθερή μείωση κόστους έως και 50%.
Αυτή είναι πραγματική βοήθεια, όχι ευχολόγια.
3. Δίκαιες Συμφωνίες Τιμής – Το ιταλικό μοντέλο
Στην Ιταλία οι δήμοι μεσολαβούν σε τοπικές συμφωνίες μεταξύ παραγωγών και επιχειρήσεων, εξασφαλίζοντας σταθερές και αξιοπρεπείς τιμές.
Στον Αποκόρωνα μπορούμε να προωθήσουμε ένα Τοπικό Σύμφωνο Ποιότητας και Τιμής με:
• τα τυροκομεία,
• τα ελαιουργεία,
• τους μελισσοκόμους,
• την τοπική εστίαση και τα τουριστικά καταλύματα.
Αν δεν προστατεύσουμε την τοπική μας παραγωγή, θα την χάσουμε.
4. Έξυπνη παραγωγή για όλους – Το παράδειγμα της Ισπανίας
Η τεχνολογία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο επιβίωσης.
Σε ισπανικούς δήμους, οι παραγωγοί έχουν πρόσβαση σε αισθητήρες, σε δορυφορικά δεδομένα και συστήματα πρόγνωσης για να μειώσουν κόστος και απώλειες.
Ο Αποκόρωνας μπορεί να προσφέρει:
• αισθητήρες άρδευσης στα χωράφια για εξοικονόμηση νερού,
• μοντέλα πρόγνωσης καιρού για προστασία από παγετό και καύσωνα,
• ψηφιακή πλατφόρμα ενημέρωσης για όλα τα χωριά,
• Στοχευμένη φύτευση μελισσοκομικών φυτών για την ενίσχυση της διατροφής των μελισσών
Σε έναν τόπο που πλήττεται από συνεχείς διακοπές παροχής νερού και κλιματική ανασφάλεια, δεν έχουμε περιθώριο καθυστέρησης.
5. Αγροτικοί δρόμοι που σέβονται τον παραγωγό
Το θέμα της αγροτικής οδοποιίας το ακούμε δεκαετίες. Αλλάζουν οι χρονιές, αλλάζουν οι υποσχέσεις – οι λακκούβες και οι λάσπες όμως μένουν οι ίδιες.
Ένας Δήμος που στηρίζει πραγματικά τον πρωτογενή τομέα:
• χαρτογραφεί ψηφιακά κάθε αγροτικό δρόμο,
• έχει ετήσιο πρόγραμμα συντήρησης,
• παρεμβαίνει άμεσα μετά από κάθε κακοκαιρία,
• συνεργάζεται με τους συλλόγους και ομάδες παραγωγών για προτεραιοποίηση των εργασιών.
Ο παραγωγός δεν πρέπει να νιώθει εγκαταλελειμμένος στο χωράφι του.
6. Ένα σύγχρονο Δημοτικό Σφαγείο – Ανάσα για τους κτηνοτρόφους
Σε πολλές ευρωπαϊκές περιοχές, οι δήμοι λειτουργούν δημοτικά σφαγεία με χαμηλές τιμές και υψηλές προδιαγραφές.
Στον Αποκόρωνα είναι απαραίτητο:
• να δημιουργηθεί μια σύγχρονη δομή,
• να μειωθεί το κόστος για τον κτηνοτρόφο,
• να διασφαλιστεί η ποιότητα και η ιχνηλασιμότητα των προϊόντων,
• να στηριχθεί η τοπική τυροκομική παραγωγή.
Δεν είναι δυνατόν οι κτηνοτρόφοι να διανύουν δεκάδες χιλιόμετρα κάθε φορά.
Αυτό είναι κόστος, ταλαιπωρία και απώλεια ανταγωνιστικότητας.
Μια δημοτική αρχή σύμμαχος και όχι παρατηρητής
Ήρθε η ώρα ο Δήμος Αποκορώνου να στηρίξει ουσιαστικά τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, μαθαίνοντας από τις καλύτερες ευρωπαϊκές πρακτικές. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δεν ζητούν χάρη. Ζητούν έναν Δήμο που να ακούει, να στηρίζει και να παλεύει δίπλα τους. Όχι έναν Δήμο που θυμάται τον πρωτογενή τομέα μόνο όταν ανάβουν τα φώτα των καμερών.
Ο Αποκόρωνας έχει τις δυνατότητες, τα εργαλεία και τους ανθρώπους να γίνει πρότυπο δήμου σε ολόκληρη την Κρήτη. Το μόνο που λείπει είναι η πολιτική βούληση.
Και αυτή πρέπει να την αναλάβουμε εμείς.
Με σχέδιο. Με σεβασμό. Με έργα που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής.
Γιατί ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος δεν είναι το χθες του Αποκόρωνα.
Είναι το αύριό του.
*Ο Χάρης Παπαδάκης είναι καθηγητής Φυσικής Δ.Ε. Χανίων, Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης,
