Με την ευκαιρία της πρόσφατης επετείου Παγκόσμιας Ημέρας Ασφάλειας Τροφίμων 7-06-2026, ημέρα Κυριακή, σκέφθηκα να αναφερθώ και να εξηγήσω στους αναγνώστες το εν λόγω θέμα, του τι σημαίνει ασφάλεια τροφίμων, η οποία σχετίζεται με την υγεία όλων.
Ασφαλές Τρόφιμο είναι το τρόφιμο, το οποίο μπορεί να καταναλωθεί χωρίς να προκαλέσει κάποια ασθένεια, όπως τροφική δηλητηρίαση ή κάποια άλλη βλάβη στον ανθρώπινο οργανισμό. Αυτό σημαίνει ότι ένα τρόφιμο δεν πρέπει να περιέχει παθογόνους μικροοργανισμούς, επικίνδυνες για την υγεία χημικές ενώσεις ή ξένα σώματα.
Για να επιτευχθεί η ασφάλεια τροφίμων σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας, έχουν οργανωθεί εδώ και πολλά χρόνια διάφορα Νομοθετικά Πλαίσια σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως παρακάτω:
Νομοθετικό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο
Η Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων, είναι δομημένη με πλήθος Κανονισμών, Οδηγιών, Αποφάσεων, οι οποίοι προσαρμόζονται ανάλογα με την διατροφική εξέλιξη των Ευρωπαίων πολιτών.
Νομοθετικό Εθνικό Πλαίσιο
Η Εθνική Νομοθεσία ασφάλειας τροφίμων, κατέχεται από πλήθος Νόμων,Υπουργικών Αποφάσεων, μέσω του Κ.Τ.Π (Κώδικα Τροφίμων Ποτών), Οδηγών Υγιεινής, για όλα τα τρόφιμα,σε συμφωνία με τις Οδηγίες, Αποφάσεων, Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο έλεγχος σε Εθνικό Επίπεδο, εφαρμόζεται και ακολουθείται από τον ΕΦΕΤ (Εθνικός Φορέας Ελέγχου Τροφίμων) και βασίζεται σε διάφορους Κανονισμούς Υγιεινής και Ασφάλειας Τροφίμων, για τρόφιμα ζωικής η μη προέλευσης, για τα μικροβιακά τους κριτήρια, για τα υλικά συσκευασίας που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, την ιχνηλασιμότητα, επισήμανση των τροφίμων, τα περιεχόμενα πρόσθετα, την ευκρινή αναγραφή των συστατικών των, πιθανών κάποιων οδηγιών χρήσης.
Σημειώνεται ότι ο Κ.Τ.Π και ο Υγειονομικός Κανονισμός, υφίστανται εδώ και πολλά χρόνια περί τα πενήντα έτη, στην Ελλάδα και όλα τα άρθρα των έχουν προσαρμοστεί στην Ευρωπαϊκή Νομοθεσία.
Σύμφωνα με τις απαιτήσεις των Υγειονομικών Διατάξεων οι Επιχειρήσεις Ατομικής και Μαζικής Εστίασης είναι υποχρεωμένες να τηρούν ως προς την επάνδρωση και συγκρότηση των χώρων παραγωγής και επεξεργασίας των τροφίμων, τις κατάλληλες διαστάσεις των συγκεκριμένων χώρων, τον μηχανολογικό εξοπλισμό παρασκευής και συντήρησης των, κατάλληλες τουαλέτες(WC).
Οι εργαζόμενοι στους χώρους εστίασης θα πρέπει να είναι να είναι υγιείς, να είναι εφοδιασμένοι με πιστοποιητικά υγείας και να έχουν παρακολουθήσει κάποια μαθήματα γνώσεις, διαχείρισης τροφίμων, οι δε επιχειρήσεις να κατέχουν πιστοποιητικά μυοκτονίας και απεντόμωσης.
Τι είναι το HACCP
Το HACCP Codex Alimentarius που σημαίνει Ανάλυση Κινδύνου για Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου, είναι μια διεθνής προδιαγραφή που βασίζεται στην προληπτική διαχείριση των θεμάτων ασφάλειας των τροφίμων Εκδόθηκε από την επιτροπή του Codex Alimentarius και η πιστοποίηση είναι υποχρεωτική σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης των ΗΠΑ και ολόκληρης της ΕΕ. Αποτελείται από σύνολο αρχών υγιεινής, τα οφέλη δε της επιχείρησης από την πιστοποίηση HACCP είναι σημαντική.
Τι θα πρέπει ο καταναλωτής να εφαρμόζει
Όλα τα παραπάνω που αναφέρθηκαν για την ασφάλεια των τροφίμων, αφορούν τις επιχειρήσεις, διάθεσης, παραγωγής, επεξεργασίας τροφίμων, μαζικής, ατομικής εστίασης, όμως τα τρόφιμα δεν είναι ασφαλή, όταν δεν τα διαχειριστούμε σωστά, ξεκινώντας από την αγορά των, μέχρι τη μαγειρική των.
Συγκεκριμένα ο καταναλωτής όταν πηγαίνει να προμηθευτή τα τρόφιμα, θα πρέπει να ελέγχει την επιχείρηση λιανικής πώλησης σε τι κατάσταση είναι, δηλαδή εάν πληρεί τους κανόνες υγιεινής και μετά να αποφασίζει, στην συνέχεια να αγοράζει τα ευαλλοίωτα τρόφιμα πάντα από το ψυγείο, έχοντας βεβαιωθεί για την αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης των.
Σημειώνουμε ότι τα ευαλλοίωτα τρόφιμα, αναγράφουν μόνο συγκεκριμένη χρονολογία λήξης, μετά την οποία δεν μπορεί να καταναλωθεί το τρόφιμο, ενώ τα μη ευαλλοίωτα τρόφιμα αναγράφουν χρονολογία ανάλωσης, η οποία συνήθως είναι μεγάλη και για λίγο χρόνο μπορούν να αναλωθούν, μετά τη λήξη των.
Μεγάλο ρόλο παίζει και η διαχείριση των τροφίμων στην κατοικία. Ο καθένας θα πρέπει να διατηρεί τους χώρους επεξεργασίας(κουζίνας, πάγκους,νεροχύτες),σε απόλυτη καθαριότητα.
Τα ευαλλοίωτα τρόφιμα (κρέας, ψάρια) να τα διατηρούμε μέχρι την μαγειρική των στο ψυγείο. Τα μαγειρεμένα τρόφιμα που περισσεύουν να τα διατηρούμε για λίγο χρόνο στο ψυγείο. Την απόψυξη των κατεψυγμένων τροφίμων να την κάνουμε κάποιες ώρες πριν, πάντα στη συντήρηση του ψυγείου.
