20 °C Rethymno, GR
26/05/2022

Η αβεβαιότητα προμήθειας στρατηγικών προϊόντων (σιτηρά) αποτέλεσμα του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας.

Τη Δευτέρα 21 Μαρτίου 2022 θα γίνει το συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας, μέσα από μια διπλή αβεβαιότητα, που αφορά την πανδημία του covid-19 που βρίσκεται, ίσως και στα τελειώματά της (μένει να το δούμε), αλλά και του δεύτερου ευρωπαϊκού πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας, μετά το 1945. Ο πόλεμος αυτός έχει δημιουργήσει μια πρόσθετη στρατηγική σημασία με την απειλή έλλειψης σιτηρών, εφ όσον οι εμπόλεμες χώρες – περιοχές, θεωρούνται ο σιτοβολώνας της Ευρώπης και παράγουν το 40% των ευρωπαϊκών αναγκών στο βασικό προϊόν που παρασκευάζει το ψωμί και τα αρτοσκευάσματα.

Οι υπουργοί Γεωργίας και Αλιείας θα συναντηθούν στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν την κατάσταση της αγοράς μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Επίσης, στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται τα εμπορικά πρότυπα για τα γεωργικά προϊόντα διατροφής και τα στρατηγικά σχέδια των κρατών μελών στο πλαίσιο της νέας κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ). Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία θα μπορούσε ενδεχομένως να έχει σημαντικό αντίκτυπο στο γεωργικό εμπόριο, καθώς και στην τιμή και τη διαθεσιμότητα γεωργικών προϊόντων διατροφής και βασικών γεωργικών εισροών, τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και σε όλο τον κόσμο. Αν λυθούν τα προγραμματισμένα σημεία της ατζέντας των υπουργών, η Επιτροπή θα ενημερώσει σχετικά με τη διαδικασία αξιολόγησης των εθνικών στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ.

Η συζήτηση ενδέχεται να επικεντρωθεί στον προσδιορισμό μέτρων για την κατοχύρωση της επισιτιστικής ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο για την περίοδο αμέσως μετά την εισβολή όσο και σε πιο μακροπρόθεσμο επίπεδο. Ενδέχεται επίσης να εξεταστεί ο πιθανός αντίκτυπος του πολέμου στον επισιτιστικό εφοδιασμό των χωρών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πώς όμως, μπορεί να τύχει διαχείρισης η αβεβαιότητα; Αν συμφωνήσουμε με το διεθνούς ακτινοβολίας σύμβουλο Mckinsey, σε φυσιολογικούς καιρούς, σημειώνει, ότι οι οργανισμοί αντιμετωπίζουν πολλές αβεβαιότητες ποικίλων συνεπειών. Ωστόσο, σε περιόδους ακραίας αβεβαιότητας, ο συνήθης τρόπος εργασίας περιορίζεται υπερβολικά. Οι ηγέτες πρέπει να είναι εξοπλισμένοι με τα εργαλεία για να σχεδιάζουν, να προσαρμόζονται και να ανταποκρίνονται σε πρωτοφανείς κρίσεις. Ποια είναι τα καλύτερα διδάγματα που πρέπει να αντληθούν από μια συνεχιζόμενη κρίση; Ποιες στρατηγικές μπορούν να βοηθήσουν στην ορθή διαχείριση για την αβεβαιότητα;

Αβεβαιότητα τύπου πανδημίας και αβεβαιότητα συνεπεία της σύγκρουσης Ρωσίας – Ουκρανίας. Στις δυο αυτές υψίστης σημασίας αβεβαιότητες η επισιτιστική κρίση φαίνεται να καλπάζει προς την εγκαθίδρυσή της στις κρατικές οικονομίες.

Επειδή θεωρούμε ότι η αβεβαιότητα τείνει να είναι συνιστώσα του συστήματος, θα προβώ σε μερικές σκέψεις για την επισιτιστική κατάσταση αυτήν την εποχή.

Σύμφωνα με τις κοινοτικές στατιστικές η αναδρομή στην παραγωγή πάει από το 1993 που ήταν 60.562 εκατ. τόνους σε 51.956 εκατ. τόνους το 2021 για τη συνολική παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 κρατών μελών.

Εκεί μέσα η Ελλάδα, ενώ το 1993 είχε μια παραγωγή 1.340 εκατ. τόνων σιτηρών, το 2021 είχε μειώσει την προσπάθειά της σε 653.000 τόνους, που γεννά έντονες αμφιβολίες για το πώς οδηγηθήκαμε σε αυτήν την εγκατάλειψη παραγωγής. Και φυσικά οι έχοντες και κατέχοντες μπορούν να προμηθευτούν τις ποσότητες που λείπουν για να κλείσουν τις ανάγκες τους, έναντι ημών που θα έχουμε τη μόνιμη αμφιβολία κάλυψης των αναγκών μας.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει την ευθύνη όλων των κυβερνήσεων από το 1993 και μετά μέχρι σήμερα. Στον ακόλουθο πίνακα φαίνονται τα μεγέθη ανά κατηγορία σιτηρών:

 

ΠΙΝΑΚΑΣ: Παραγωγή σιτηρών και μεταβολή στο διάστημα 1993 – 2021

 

ΕΕ 27          Μεταβολή επί τοις 100               Ελλάδα   Μεταβολή επί τοις 100

Μαλακό στάρι 1993                           21.882                               307

Μαλακό στάρι 2021                           21.676        99,06               93                     30,29

Σκληρό στάρι 1993                            2.927                                 583

Σκληρό στάρι 2021                            2.203          75,26               220                   37,74

Σίκαλη 1993                                     4.116                                 19

Σίκαλη 2021                                     1.914          46,50               9                      47,37

Κριθάρι 1993                                    16003                                167

Κριθάρι 2021                                    10314         64,45               135                   80,84

Βρώμη 1993                                     3.344                                 43

Βρώμη 2021                                     2.567          76,76               67                     155,81

Μείγμα κόκκου καλαμποκιού και καλαμποκιού 1993  9.206                                       198

Μείγμα κόκκου καλαμποκιού και καλαμποκιού 2021                      9.355                101,62    113       57,07

Σύνολο σιτηρών 1993                      60.562                               1.340

Σύνολο σιτηρών 2021                      51.956        85,79               653                   48,73

 

Η επισιτιστική κρίση είναι γεγονός και πρέπει να απασχολήσει σοβαρά τα κυβερνητικά στελέχη. Δεν είναι δυνατόν ο πειραματισμός με τις πολιτικές που κοστίζουν σοβαρά προβλήματα στην πατρίδα μας, η οποία μόλις και μετά βίας βγαίνει από τις κρίσεις των μνημονίων και της οικονομικής της κατάρρευσης, για να συνεχίσει … ανενόχλητα στο τελευταίο δίχρονο στην πανδημία που σκόρπισε θάνατο και οικονομικές καταστροφές. Θεωρώ εκ των ουκ άνευ να υποχρεωθούμε στην καταβολή υπέρογκων ποσών που κυριολεκτικά λείπουν από την οικονομία μας για να προμηθευτούμε στρατηγικής φύσης αγροτικά προϊόντα.

Κατά την προηγούμενη σύνοδο, οι υπουργοί συζήτησαν τον δυνητικά σημαντικό αντίκτυπο της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας στην αγορά βασικών γεωργικών εισροών και βασικών προϊόντων, όπως το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και οι ζωοτροφές.

Έτσι θα πάει και τώρα. Το μέγιστο πρόβλημα είναι ότι η γνώμη των ειδικών δείχνει μια σχεδόν πλήρη ανικανότητα των αγροτών της χώρας να αφήσουν τη διαρκή αγρανάπαυση και να προβούν σε καλλιέργεια των εδαφών εκ νέου. Το πρόβλημα και για τη διαπίστωση αυτή είναι λάθος αφού με λάθος τρόπο παίρνονται από την εκάστοτε κυβέρνηση οι αποφάσεις περί του πρακτέου.

Αν υπάρχει περίπτωση και αποδειχθεί στο μέλλον ότι είπαμε το ψωμί ψωμάκι, κανέναν άλλον δεν πρέπει να βαρύνει η ντροπή, παρά τους εκάστοτε κυβερνώντες.