Του ΒΑΣΙΛΗ Γ. ΧΑΡΩΝΙΤΗ*
Ο διακεκριμένος Ρεθεμνιώτης εκπαιδευτικός, ο ακάματος, ενεργός και υπεύθυνος πολίτης, Δρ Χάρης Στρατιδάκης, έδωσε στη δημοσιότητα ακόμη ένα βιβλίο (το 50ο !), με τον παραπάνω τίτλο, που αποτελεί πραγματική προσφορά. Στις 201 σελίδες του βιβλίου, «διασώζεται η μνήμη όχι μόνο 136 ρεθεμνιώτικων βραχοκλησιών αλλά και 151 χανιώτικων, καθώς επίσης και 58 ηρακλειώτικων και 45 λασιθιώτικων». Μνημονεύονται επίσης «σπηλαιώδη προσκυνήματα ανά τον κόσμο» και στο επίμετρο υπάρχει ο «κατάλογος (των) 390 κρητικών βραχοκλησιών»!
Όπως αναφέρεται στο σχετικό κεφάλαιο «Όλες οι θρησκείες και οι πολιτισμοί συνέδεσαν τις λατρείες τους με ιερά κάτω ή μέσα σε βράχους». Οι σπηλιές, αυτά τα θαυμαστά κοιλώματα της γης, που στέγασαν από τα πανάρχαια χρόνια την οικογενειακή εστία, τα όνειρα, την πίστη των Κρητικών, είναι αξιόλογα μνημεία πολιτισμού. Σ’ αυτά, για χιλιάδες χρόνια, κατέφευγαν οι πρόγονοί μας αναζητώντας σωτηρία από τη μανία των καιρών και των λογής-λογής εχθρών, από το φόβο της απώλειας του σώματος και της ψυχής.
Ο συγγραφέας, ακάματος ερευνητής, εξερεύνησε την άγνωστη μυστική Κρήτη, την ιερή γη του νησιού μας, συνομίλησε με τους σημερινούς κατοίκους, οι οποίοι όπως και οι πρόγονοί τους για χιλιάδες χρόνια λάτρευαν και εξακολουθούν να λατρεύουν το Θεό σε μυστικές κρύπτες, σε σπηλιές λίγο ή πολύ απρόσιτες και με την υπευθυνότητα που τον διακρίνει την έφερε στο φως.
Αναζητώντας τα ησυχαστήρια των Αγίων, επορεύθη, κατά το λόγο του Αποστόλου Παύλου, «εν όρεσιν και σπηλαίοις και ταις οπαίς της γης». Εκεί έζησε τη «χαρά (της) ανακάλυψης όχι απλής, φυτών, πετρωμάτων ή πουλιών, αλλά, πέραν αυτής, των ιχνών περασμένων πολιτισμών και της θρησκευτικότητας που τους διακατείχε».
Με ζήλο και ιδιαίτερη επιμέλεια, αποτύπωνε στο χαρτί και στο φιλμ τη θέση και τη μορφή της κάθε βραχοκλησιάς. Άκουσε από τους ανθρώπους του τόπου όχι μόνο την ιστορία, αλλά και κάθε τι που είχε σχέση με το κάθε ιερό προσκύνημα (τα θαύματα, τις παραδόσεις, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά) κι όλα αυτά αποτελούν το υλικό του βιβλίου. Ένα υλικό που συνομιλεί αρμονικά ο λόγος με την εικόνα, πλημμυρισμένο από την ομορφιά και την ιερότητα της Κρήτης, γεμάτο από τον μόχθο και τον ωραίο λόγο του συγγραφέα Χάρη Στρατιδάκη.
Καθώς το μελετούσα θυμήθηκα τα «Ιερά Σπήλαια της Κρήτης» το σημαντικό βιβλίο που μας άφησε ο πασίγνωστος ερευνητής της κρητικής γης, ο Γάλλος καθηγητής Paul Faure. Στην τελευταία σελίδα αυτού του βιβλίου γράφει τα παρακάτω, που νομίζω ότι αποδίδουν με ενάργεια το κίνητρο και την πολύχρονη προσπάθεια του Στρατιδάκη:
«Ο ρόλος που διαδραμάτισαν αυτές οι μικρές και φτωχικές εκκλησίες στην ιστορία της Κρήτης είναι σημαντικός. Επί χίλια χρόνια διατήρησαν και διατηρούν ακόμη την ευσέβεια των βοσκών και των γεωργών που εργάζονται κοντά σ’ αυτές. Είναι τόποι μονώσεως και περισυλλογής κουρασμένων κατοίκων των πόλεων. Προκαλούν την προσκόλληση των Κρητών στην πάτρια γη. Σ’ αυτές ιερείς και μοναχοί έχουν αναθερμάνει τον ελληνικό πατριωτισμό σε δύσκολους καιρούς. Όπως ο μυθολογικός γίγας Ανταίος έτσι και ο κρητικός λαός αναλαμβάνει δύναμη όταν έρχεται σ’ επαφή με τη γη του. Όπως ο Απόστολος Παύλος, ο άγιος πολλών εκκλησιών, έτσι και ο ευσεβής κρητικός λαός βλέπει στα σκοτεινά σπήλαια το Θείο Φως και δεν ξεχνά τον Σωτήρα Χριστό, που γεννήθηκε από την Παρθένο Μαρία σε σπήλαιο της Ιουδαίας».
Θερμά συγχαρητήρια!
* Ο Βασίλης Γ. Χαρωνίτης είναι συνταξιούχος δάσκαλος-συγγραφέας
