Δεν υστερούν ούτε οι «νύφες» του
Με γυναίκες καταγωγής από το Ατσιπόπουλο θα ασχοληθούμε σήμερα με ταλέντο στο τραγούδι και στη λογοτεχνία. Θα αναφερθούμε και στις «νύφες» του που έχουν κι αυτές προσφέρει και προσφέρουν στην περιοχή και όχι μόνο.
Φέφη Βαλαρή
Κόρη του Θεμιστοκλή και της Ιωάννας Βαλαρή είναι η Φερενίκη ή Φέφη της καρδιάς μας. Μια γυναίκα φαινόμενο, από τις πιο σημαντικές στο πολιτιστικό μας γίγνεσθαι.
Μεγαλωμένη με τις αρχές μιας αρχοντικής οικογένειας η Φέφη κατάφερε να αποκτήσει μια ασυμβίβαστη δυναμική προσωπικότητα.
Βάδιζε και βαδίζει στη στράτα της πρεπιάς, όπως έμαθε πολλές από μας η μητέρα της η κ. Ιωάννα που καθιέρωσε και την έκφραση.
Η Φέφη ξέρει που φθίνουν τα όρια της ευπρέπειας ακόμα κι όταν πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα. Το διαπιστώσαμε στις θέσεις πού πήρε κάποτε για το Μακεδονικό ζήτημα και πρόσφατα με την επέτειο ίδρυσης του Πανεπιστημίου.
Κι όταν λέμε πάει κόντρα στο ρεύμα εννοούμε ότι λειτουργεί όπως κάθε σπάνιος άνθρωπος που διαθέτει κρίση και άποψη.
Πολυσχιδές τα έργο της πέρα από την εξαιρετική φωνή της που χρόνια τώρα μας ταξιδεύει σε κόσμους ονειρικούς.
Πλάι σε ένα τόσο σημαντικό πατέρα και μια τόσο σπουδαία μητέρα η Φέφη πήρε πρώτα πρώτα μαθήματα ζωής. Έμαθε να αντιμετωπίζει ισότιμα τους ανθρώπους αν και καταγόμενη από «μεγάλο τζάκι» και να απολαμβάνει τις Κυριακές στο Ατσιπόπουλο όπου πήγαιναν οικογενειακώς με λεωφορείο.
Από πολύ νωρίς ήρθε κοντά στο μαγικό κόσμο της μουσικής από τη μητέρα της που έπαιζε πιάνο και τον πατέρα της βιολί.
Είχε όμως την ευκαιρία να πάρει τα πρώτα μαθήματα κοινωνικής προσφοράς στο Λύκειο Ελληνίδων που η οικογένειά της έχει γράψει τόσο σημαντικά κεφάλαια πολιτιστικής δράσης.
Εκεί πέρα από χορό και παράδοση, διδάχτηκε και το καθήκον να υπηρετείς ένα φορέα με συνείδηση και ευθύνη. Γι’ αυτό αν και υπήρξε εγγονή και κόρη προέδρων της έπεσε άπειρες φορές ο κλήρος να επιμεληθεί την καθαριότητα της αίθουσας με τον μεγάλο της αδελφό. Δίδαγμα ζωής που την έκανε τόσο προσιτή και τόσο ανθρώπινη.
Η μουσική όμως κυριαρχούσε μέσα της. Κι όταν βρέθηκε στην Αθήνα τον καιρό της φοιτητικής της ζωής που μοιράστηκε στην Ελλάδα και στην Αμερική αποφάσισε να μετέχει σε μια οντισιόν του Μάνου Χατζηδάκη.
Όπως η ίδια αναφέρει στη Μιχαέλα Τζιράκη που την έχει συμπεριλάβει στα ιστορήματά της, πήγε με την ώρα της στο ραντεβού αλλά κατάλαβε ότι έπρεπε να περιμένει. Κι επειδή δεν εννοεί να περνά ο χρόνος άσκοπα κρατούσε μαζί και το κέντημά της συνήθεια που κληρονόμησε από τη μαμά και η ίδια κληροδότησε στην κόρη της.
Κάποια στιγμή την κάλεσαν στο στούντιο, της συστήθηκε και ο κύριος που θα τη συνόδευε στο πιάνο, δεν ήταν ο Χατζηδάκης, και η Φέφη άρχισε να τραγουδά.
Κι ενώ βρισκόταν στη μέση του τραγουδιού ανοίγει με πάταγο η πόρτα και μπαίνει ο Μάνος ορμητικός. Σήκωσε τον πιανίστα άρον-άρον κάθισε ο ίδιος στο πιάνο λέγοντας στη Φέφη «Πάρε το από την αρχή». Παρά την έκπληξή της εκείνη υπάκουσε κι όταν τέλειωσε ακούσει τον Μάνο να της λέει «Μεθαύριο σε περιμένω στη μπουάτ». Από τα 800 άτομα που ήταν αυτοί που πήραν μέρος στην οντισιόν μόνο πέντε έγιναν δεκτοί. Κι ανάμεσά τους πρώτη και καλύτερη η Φέφη. Ξεκίνησε μια λαμπρή καριέρα αλλά ήρθε ο έρωτας κι ο γάμος να της αλλάξουν προορισμό.
Μετά από λαμπρές σπουδές επέστρεψε στο Ρέθυμνο, ξεκίνησε τα μαθήματά της για βιοπορισμό αλλά η μουσική στοίχειωνε μέσα της.
Για καλή της τύχη όμως βρισκόταν ήδη στο Ρέθυμνο ο Μπάμπης Πραματευτάκης που ήδη αξιοποιούσε και με δικά του έργα τη Μικτή Χορωδία.
Η συμμετοχή της Φέφης ήταν καλλιτεχνικό γεγονός και ομολογουμένως έδωσε άλλη πνοή στη χορωδία μας.
Θυμάμαι εκείνα τα μαθήματα με την αξέχαστη κυρία Δανάη που δίδασκε σοπράνι και τενόρους. Η Φέφη τραγουδούσε σοπράνο αλλά ενώ είχε πλήρη συναίσθηση του ταλέντου της βοηθούσε με τόση ταπεινότητα και προθυμία εμάς που θέλαμε τη στήριξή της.
Αναρωτιέμαι επειδή τα έζησα και αποτελούν ένα από τα ωραιότερα κεφάλαια της ζωής μου αν θα εμπνεόταν ο Μπάμπης Πραματευτάκης όλα αυτά τα έργα που τον καθιέρωσαν στη χορεία των μεγάλων συνθετών αν δεν στηριζόταν στη Φέφη.
Ανεπανάληπτες οι ερμηνείες της τόσο στα συμφωνικά έργα όσο και στα τραγούδια που έγραψε για τη φωνή της ο μεγάλος δημιουργός. Και πάλι όμως η λαμπρή μας ερμηνεύτρια δεν σταμάτησε τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις της. Σύντομα απολαύσαμε και την ποίησή της ενώ ακολούθησαν οι εκδόσεις της στον οίκο Σμυρνιωτάκη, του οποίου ο εκδότης τη θαύμαζε απεριόριστα. Έτσι από το 2000 έως το 2006 απολαύσαμε τα βιβλία της «Το σποράκι και ο βράχος» και «Το κύμα, ο φίλος μας» ενώ παράλληλα την καμαρώσαμε θεατρική συγγραφέα στις «Σκουπιδοκουβέντες» που παρουσίασε η θεατρική σκηνή του Λυκείου Ελληνίδων με την ίδια σε βασικό ρόλο.
Εδώ όμως είχε την υποστήριξη μιας σπουδαίας σκηνοθέτιδας της πολύτιμης Μαρίας Σακαδάκη-Σακαράκη με την οποία το Λύκειο Ελληνίδων πρόσθεσε πολλές επιτυχίες στο ενεργητικό του.
Ευτυχώς όλα αυτά έχουν διατηρηθεί στο αρχείο του Πολιτιστικού Ρεθύμνου έτσι θα μπορούν να απολαμβάνουν και οι επόμενες γενιές.
Για όλες αυτές τις συμμετοχές η Φερενίκη Βαλαρή δεν δέχτηκε καμιά αμοιβή. Και οι περίφημες συναυλίες της κάθε καλοκαίρι με τον Μανόλη Ανδρουλιδάκη δίνονταν για κάποιο κοινωνικό σκοπό.
Και η προσφορά της σημαντικής αυτής γυναίκας δεν σταματά. Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Ρεθύμνου με όραμα και ιδέες που δίνουν συνέχεια στο ιστορικό μας σωματείο αλλά και ενεργό μέλος του ελληνικού ερυθρού σταυρού από το 1987 δεν σταματά να προσφέρει: Αποτελεί σταθερή παρουσία στα πολιτιστικά δρώμενα της Κρήτης, συμμετέχοντας σε φιλολογικές βραδιές, απαγγελίες ποίησης και ιστορικές παρουσιάσεις.
Χρυσούλα Δημητρακάκη
Η Χρυσούλα Δημητρακάκη γεννήθηκε στην Αθήνα όπου και διαμένει μόνιμα και η καταγωγή της είναι από το Ατσιπόπουλο, τόπο γέννησης του πατέρα της.
Η Κρήτη υπήρξε η βασική πηγή έμπνευσης κάθε λογοτεχνικής της δημιουργίας και το Ρέθυμνο, ο τόπος που επέλεξε να αρχίσει την λογοτεχνική της πορεία, πιστεύοντας, ότι η πατρική γη είναι η γη της ανεκτίμητης μνήμης.
Με σπουδές MBA, σε «Business Administration» Teesside University Αγγλίας, Human Resource Management, College of Wells, Δημόσιες Σχέσεις και διατριβή στο Leadership Management, απόφοιτος της «Ελληνικής Παιδείας», είναι έγγαμος, μητέρα δύο παιδιών και η επαγγελματική της καριέρα είναι ως Human Resource Management.
Ασχολείται με τον κλασικό αθλητισμό, ως αθλήτρια στα 10.000 μ. (αργυρό μετάλλιο στον Διεθνή Δρόμο Μεσσήνης 2005).
Είναι διπλωματούχος, εθελόντρια του Ερυθρού Σταυρού και χορεύει ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς στη Δώρα Στράτου.
Ποιήτρια στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, από τα μαθητικά της χρόνια, ασχολήθηκε και με τον πεζό λόγο, δοκίμιο, διήγημα και μυθιστόρημα. Το πρώτο της ποίημα δημοσιεύθηκε στο Πολύπτυχο του Ευάγγελου Ρόζου τη δεκαετία 1980.
Η πρώτη ποιητική συλλογή κυκλοφόρησε το 2005 με τον γενικό τίτλο «Ποίηση», περιέχοντας τρεις ενότητες, «Άνεμοι και θύελλες», «Κρήτη των Ονείρων» και «Θάλασσα της Ψυχής». Για την πρώτη ενότητα «Wings and Storms», απενεμήθη το χρυσό μετάλλιο ποίησης 2006, των διεθνών βραβείων της Ακαδημίας Michael Madhusudan και του Πανεπιστημίου της Καλκούτας.
Το πρώτο της μυθιστόρημα «Φρατζέσκα» κυκλοφόρησε το 2006, για το οποίο απενεμήθη βραβείο ως «Σύγχρονο Ελληνικό Μυθιστόρημα», στο 22ο Συνέδριο Ποίησης και Πεζογραφίας «Σικελιανά 2006».
Έχει καταχωρηθεί International Biographical Association της Μ. Βρετανίας, στο American Biographical Insitute, στο διεθνές ανθολόγιο της Ακαδημίας της Ινδίας M. Madhusudan και του Πανεπιστημίου της Καλκούτας, καθώς και στη μεγάλη 24τομη εγκυκλοπαίδεια των Νεοελλήνων Λογοτεχνών, «Χάρη Πάτση». Τα έργο της προβάλλεται από το εθνικό κέντρο βιβλίου www.biblionet.gr καθώς και από τα διεθνή sites της W.P.S. και I.F.L.A.C.
Έχουν απονεμηθεί επιπρόσθετες διακρίσεις, από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών, το 20ο, 21ο και 22ο Συμπόσιο Ποίησης και Πεζογραφία «Σικελιανά» και την Unesco.
Επίσης από το Διεθνές Forum of Culture and Piece (IFLAC), το ποίημα «The dream», τον Σεπτέμβριο 2005, χαρακτηρίσθηκε ως ποίημα της εβδομάδος και από τη Διεθνή Ένωση Ποιητών, (W.P.S.), το ποίημα «I am not afraid» ήταν πρώτο στην κατάταξη τον Αύγουστο 2006.
Δημοσιεύει ποιήματα, δοκίμια και άρθρα στις εφημερίδες «Κρητική Επιθεώρηση», «Χανιώτικα Νέα», «Πατρίς», «Τόλμη», στα περιοδικά «Κρήτη», «Κρι-Κρι», σε ανθολόγια και σε πολλά λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες.
Είναι μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, της Παγκρήτιας Ένωσης Λογοτεχνών, της Παγκόσμιας Ένωσης Ποιητών, της Ακαδημίας Αμερικάνικης Ποίησης, της Ένωσης Παγκοσμίων Συγγραφέων, του Διεθνές Forum Πολιτισμού και Ειρήνης, της UNESCO, του Διεθνούς Συμβουλίου Χορού, των Δρομέων του Κόσμου, του Ερυθρού Σταυρού, της Παγκρήτιας Ένωσης, Κρητικών Συλλόγων και διαφόρων Συνδέσμων.
Γράφει η Χρυσούλα Δημητρακάκη
«Δεν μεγαλώνει η ζωή, μα όσο περνά, θριαμβευτικά μικραίνει!
Και τα σημάδια της μικρά, σαν την θύελλα που ανταριάζει και τον βοριά που ξεσηκώνει τα μαύρα σύννεφα και κατεβαίνουν μέχρι που νομίζεις ότι θα τα πιάσεις, μα με σκυμμένο το κεφάλι και τα μάτια κλειστά, μέσα στη βιασύνη να προφυλαχτείς από την επερχόμενη μπόρα και μέσα στον χαλασμό που παρασέρνει ότι βρει μπροστά του, κανείς, δεν προσέχει τους αιωρούμενους κόκκους που μεταφέρουν δύναμη και ζωή από τόπο σε τόπο.
Μικρά, πολύ μικρά τα σημάδια, όταν τα πουλιά ξεχύνονται στους ουρανούς και πρέπει να ανοίξεις φτερά, μα με το νου, μα με καρδιά για να τα φτάσεις και τα ίχνη του ανθρώπου ακόμα πιο μικρά όταν μεταξύ ουρανού και γης αναζητά να ταιριάξει, τα ίχνη με τα σημάδια και να παραμείνει άνθρωπος, καμωμένος να αναζητά τα μικρά ανεπαίσθητα σημάδια που αντέχει η απλωσιά του, γιατί αν ήταν μεγαλύτερα ίσως μέσα στην ταραγμένη ισορροπία, θα νόμιζε ότι ήταν πολύ κοντά στο τέλος και ίσως τότε θα νόμιζε ότι ήταν και το τέλος του κόσμου, το τέλος της ζωής!
Και μέσα στην οδύνη του που στέγνωσαν τα μάτια από τα δάκρυα και ακόμα δεν ένοιωσε τι λέει ο μακρύς και ατέλειωτος ψίθυρος των δένδρων, σε μία ύστατη ελπίδα, κάτω από τις χαρουπιές, με τα χέρια γεμάτα από τον ζωτικό καρπό που έθρεψε την πείνα, θα κοιτάξει ψηλά να συγκριθεί με τη ζωή και τότε θα ‘ναι γιορτινή εκείνη η μέρα που θα κοπιάσει, να βρει τον ένα και μοναδικό λόγο να χαρεί.
Και θα μείνει αλησμόνητη εκείνη η μέρα, που δεν θα συγκρίνεται με το χειρότερο για να νοιώσει τυχερός που το απέφυγε, μα θα συγκρίνεται με το καλύτερο και σα δεν το φτάνει, θα σηκώνεται πιο ψηλά και σα δεν το αγγίξει, θα βγάζει φτερά για να πετάξει.
Κι όταν θα φτάσει η μέρα, που θα νοιώσει, πόσο μικρές είναι οι χαρές και θα τις αναζητήσει, ξεχασμένες, στις μικρές καθημερινές λεπτομέρειες, ίσως τότε αφήνοντας τα χνάρια στον δρόμο του, μετακινηθεί λίγο πιο εκεί, να μην τσαλαπατήσει τη μικρή μαργαρίτα που ξεμύτισε στην άκρη του δρόμου.
Θάρθει, ένα ξύπνημα, που οι άνθρωποι θα δουν τον ήλιο να βγαίνει πίσω από τα βουνά και θα νοιώσουν το θαύμα της αυγής να φτάνει μέχρι την αυλή τους και τότε υπακούοντας στην φύση που τους προστάζει, θα σκύψουν και θα ευγνωμονήσουν, γιατί έχουν μια μέρα ακόμα να ζήσουν!…».
Μα και ο στίχος της σε συναρπάζει:
Είδα, τον Άνθρωπο
Χρέος, είδα τη ζωή του ανθρώπου.
Αγώνα, μέχρι το τέλος και κούραση.
Πειθαρχία, για το πάθος που υποτάσσεται
στη θέληση.
Οφειλή, σε ένα Σύμπαν που ζητά, ευθύνη
και συμμετοχή.
Απελπισία, είδα στη ζωή του ανθρώπου,
για νοήματα που πνίγουν,
αντίσταση, που ζητά προσπάθεια.
Μοναξιά,
όσο καιρό θα βλέπει τη γη να καίγεται,
οχλαγωγία, την ώρα της ανθοφορίας
και συνωστισμό στο θερισμό.
Υποταγή, στο νερό και στο χώμα.
Είδα τον Άνθρωπο,
μέσα στην παντοδυναμία του
με νου και καρδιά να ακροζυγιάζεται
σε σύνορα που δεν χωρά
και μέσα στο μικρό του σώμα,
ανίσχυρο,
να πεινά με δική του απόφαση
και με δική του απόφαση,
να μένει γυμνός και χορτασμένος.
Είδα τον άνθρωπο
σαν ένα μεγάλο βράχο αντίστασης
που βαθαίνει όταν δεν τον κοιτούν.
Είδα τον Άνθρωπο, σαν έναν απ’ όλους μας,
που απαξιώθηκε για ό,τι δεν μπόρεσε
και λυτρώθηκε, όταν έμπηξε στο σώμα του,
τα σιδερένια καρφιά που κτυπούσε αλύπητα
και μάταια.
Οι νύφες του Ατσιποπούλου
Πριν περάσουμε σε άλλες μορφές που τίμησαν και τιμούν το Ατσιπόπουλο, αξίζει να αναφέρουμε τις «νύφες» του Ατσιποπούλου που έχουν σχεδόν πολιτογραφηθεί.
Όπως η Μαρία Λιονή η σπουδαία αυτή γυναίκα με την απέραντη προσφορά στην Αντίσταση και στο κοινωνικό γίγνεσθαι, αλλά και η Στελλα Ροδινού που αν ζούσε θα με μάλωνε αν δεν την ανέφερα ως μέλος της Ατσιπουλιανής κοινωνίας.
Τιμώ έτσι τη μνήμη της καθώς υπενθυμίζω τη σεβαστή αρχόντισσα, γλυκύτατη κυρία που με έκανε να νιώσω παιδί, διηγώντας μου με χάρη γητευτή υπέροχα παραμύθια του παλιού καιρού.
Η γιαγιά Στέλλα μεγάλωσε σαν αρχοντοπούλα, αφού ο πατέρας της Δημήτρης Μπεμπής έκανε εμπόριο βαλανιδιών, κάρβουνου και άλλων ειδών που εκείνη την εποχή είχαν μεγάλη ζήτηση.
Νύφη στη συνέχεα του Καντημανόλη του Ροδινού η Στέλλα, στάθηκε αντάξια της γενιάς της. Κι ας άρχισαν και τα δικά της τα δεινά.
Η γιαγιά Στέλλα με τα παραμύθια της αρκετές φορές μάγεψε τους μικρούς μαθητές νηπιαγωγείου και δημοτικού σχολείου Ατσιποπούλου. Με χαρά πήγαινε κοντά τους και τους έλεγε τα παραμύθια της μέχρι που έδυσε και το δικό της άστρο.
Η πάντα υποχρεωτική κ. Ευγενία
Κάποτε οι οικονομικές υπηρεσίες του νομού, χωρίς τη σημερινή τεχνική υποδομή , είχαν ένα «ανθρώπινο πρόσωπο» χάρις στους υπαλλήλους τους.
Δύσκολα χρόνια, αγράμματοι οι άνθρωποι, δεν είχαν την άνεση να συναλλαγούν με το δημόσιο. Στις περιπτώσεις αυτές έσωζε την κατάσταση η κ. Ευγενία Παυλοπούλου – Λιονή. Ειλικρινά θαύμαζα την υπομονή της. Λες και καθένας από τους ανθρώπους που πήγαιναν στο γραφείο της να ήταν συγγενής της. Να βοηθήσει, να συμβουλεύσει να συμπληρώσει καταστάσεις. Και πάντα με χαμόγελο. Αυτό που έχει κληρονομήσει ο αγαπημένος της γιος Χρήστος, ο σπουδαίος πανεπιστημιακός μας κ. Λιονής που τιμά το Ρέθυμνο και την επιστήμη του.
Μέχρι τα βαθειά της γεράματα η κ. Ευγενία Παυλοπούλου – Λιονή μας ζέσταινε με τον ήλιο της καρδιάς της. Και θα τη θυμόμαστε πάντα με ξεχωριστή αγάπη.
Μαρία Λιονή
Πολυσήμαντη και η άλλη νύφη του Ατσιποπούλου αλλά και της Ευγενίας η αντιπεριφερειάρχης κ. Μαρία Λιονή.
Ποτέ μου δεν δίστασα να δηλώσω πως από τις λίγες γυναίκες που με κέρδισαν με την εντιμότητα και τη συνέπειά τους ήταν η κ. Λιονή. Η αγαπημένη μας Μαίρη από τότε που χωρίς θεσμικές ιδιότητες εκείνη μοιραζόμασταν ώρες συμμετοχής σε κοινωνικούς αγώνες. Από τον καιρό που ασκούμενη δικηγόρος πλάι στον αξέχαστο εκείνο λειτουργό της Θέμιδας τον Γιώργο Δρανδάκη αναλάμβανε τα καταστατικά των συλλόγων μας αφιλοκερδώς κι αργότερα που συμμετείχαμε σε γυναικεία κινήματα παραμένει η ίδια Ακριβοδίκαιη, ασυμβίβαστη, συνεπέστατη και ειλικρινής. Αν και είναι γνωστές οι πολιτικές πεποιθήσεις της όσα χρόνια διοικεί τον νομό δεν άφησε ποτέ περιθώρια μεροληπτικής μεταχείρισης. Και τιμά το γυναικείο φύλο με τη στάση που έχει δείξει κατά καιρούς κόντρα σε συμφέροντα και θολές καταστάσεις. Μια διάφανη πηγή παραμένει ιδεών και προοπτικών ανάπτυξης του νομού.
Ήταν η πρώτη θεσμική εκπρόσωπος που ανέδειξε το πρόβλημα της κακοποιημένης γυναίκας. Θυμάμαι τις προσπάθειές της όταν ήταν στο Δημοτικό Συμβούλιο Ρεθύμνου για την ίδρυση ενός κέντρου που θα εύρισκαν καταφύγιο γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας.
Και ήταν η μόνη που τίμησε προσπάθειες όπως η ανάδειξη των ολοκαυτωμάτων πανελλαδικά αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις στα πανελλήνια συνέδρια που έχουν οργανωθεί στον τόπο μας.
Αυτές τις ίδιες ικανότητες ανέδειξε κι όταν διετέλεσε γενική γραμματέας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Ακόμα οι Μακεδόνες τη θυμούνται και την καληνωρίζουν.
Ας είναι πάντα καλά γιατί ο τόπος τη χρειάζεται.
Το αφιέρωμά μας συνεχίζεται.
