17 °C Rethymno, GR
03/12/2022

Χωρίς προσδοκίες σύνοδος κορυφής

Τρίβουν τα χέρια Αμερικανοί και Ρώσοι σε βάρος των Ευρωπαίων. Οι μεν γιατί πουλούν εξαιρετικά ακριβά το φυσικό τους αέριο στους Ευρωπαίους και οι άλλοι γιατί ήδη κερδίζουν από το δικό τους φυσικό αέριο. Και οι ταγοί της Ευρώπης διαλαλούν ότι:  «Καταλήξαμε σε συμφωνία για το θέμα της ενέργειας», που είναι το εκπληκτικό αναληθές συμπέρασμα του προέδρου του συμβουλίου. Στην ουσία  οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων είπαν στην Κομισιόν και στους υπουργούς ενέργειας να επεξεργαστούν προτάσεις… Μπερδεμένοι και χωρίς προσδοκίες οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων αρχίζουν και μετρούν τις πληγές τους από την ανιστόρητη ανευθυνότητα με την οποία αντιμετώπισαν από την αρχή το θέμα της ρωσικής εισβολής και σύρθηκαν πίσω από τα γεράκια των ΗΠΑ, επιτείνοντας πληθωρισμό και αυξήσεις τιμών, προβλήματα επισιτιστικής ταυτότητας και άλλες σοβαρές ελλείψεις που προσαυξάνονται καθημερινώς. Το επίτευγμα της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης αποτελεί παρελθόν.

Πάντως ο Μακρόν άστραψε και βρόντηξε κατά των Αμερικανών που έχουν πάμφθηνο αέριο στο εσωτερικό τους και το πουλούν πέντε φορές ακριβότερα στους Ευρωπαίους! Στα πλαίσια της συνόδου κορυφής 20 και 21 Οκτωβρίου,  διαβάζουμε τη φράση «Καταλήξαμε σε συμφωνία για το θέμα της ενέργειας». Και ο πρόεδρος του συμβουλίου Charles Michel το αποδίδει στο ότι οι Ευρωπαίοι επιτυγχάνουν τρεις στόχους: να μειώσουν τις τιμές, να εξασφαλίσουμε τον εφοδιασμό και να συνεχίσουμε τις προσπάθειες για μείωση της ζήτησης.  Και τούτο επιμένει στην αναλήθεια του ο Ευρωπαίος αυτός αξιωματούχος, διότι «υπάρχει αυτό που εγώ αποκαλώ ρήτρα εμπιστοσύνης». Η ρήτρα εμπιστοσύνης που αναφέρθηκε ο ίδιος, είναι στην ουσία η διαρρηγμένη ισορροπία του γαλλο-γερμανικού άξονα, για πρώτη φορά μετά την παγκοσμιοποίηση. Και αν δεν κλείσει το ρήγμα μεταξύ Μακρόν και Σουλτς σύντομα θα αρχίσουμε να μιλούμε για την ανεπιστρεπτί έναρξη της διαδικασίας ξηλώματος του ευρωπαϊκού πουλόβερ. Και έρχεται κρύος χειμώνας.

Στην ουσία θα αναμένουμε από τους υπουργούς Ενέργειας της ΕΕ να εργαστούν σκληρά, για να εξασφαλίσουν την ευρύτερη δυνατή υποστήριξη για την εφαρμογή των διαφόρων μέτρων που κρίνονται αναγκαία»1.

Για την επισιτιστική ασφάλεια2 η σύνοδος κορυφής ψελλίζει εκ νέου ότι οι Ρώσοι χρησιμοποιούν ως όπλο τα τρόφιμα στον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας, και άρα φέρουν αποκλειστικά την ευθύνη για την προκληθείσα παγκόσμια κρίση στην επισιτιστική ανασφάλεια, που ονομάζουν «διαταραχές στη γεωργική παραγωγή, τις αλυσίδες εφοδιασμού και το εμπόριο, με αποτέλεσμα οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων και των λιπασμάτων να έχουν εκτοξευτεί σε πρωτοφανή επίπεδα».

Και επειδή πρέπει να λέμε την αλήθεια, ξανά τονίζουμε τα ψέματα  που λένε ότι «Χάρη στις  λωρίδες αλληλεγγύης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ουκρανίας, εξάγονται σημαντικές ποσότητες ουκρανικών γεωργικών και αγροτικών προϊόντων και λιπασμάτων στις χώρες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.  Δεν αναφέρουν όμως ότι οι δράσεις αυτές που έχουν τη σφραγίδα του ΟΗΕ  έχουν γίνει με την προτροπή της Ρωσίας. Απλά, στο τέλος της ενότητας αυτής σημειώνεται ότι «Οι κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας δεν απαγορεύουν τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων ή τροφίμων μεταξύ τρίτων χωρών και της Ρωσίας». Δεν ήξεραν όμως οι ταγοί μας ότι τα λιπάσματα έχουν και αυτά τη σφραγίδα της Ρωσίας; Πως θα αντιμετωπίσουν οι αγρότες μας την έλλειψη αυτή;

Το μεγάλο παζάρι γίνεται όμως, στο πρόβλημα της ενέργειας. Εδώ φαίνεται μια μικρή και άτολμη ενέργεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση που στο τέλος έπεισε τη Γερμανία να αφήσει να σέρνεται πίσω από τις ΗΠΑ.

Ίσως στις νέες προτάσεις να περιληφθούν και ψήγματα καθιέρωσης πλαφόν στις τιμές φυσικού αερίου, αλλά θα δούμε τι είδους και ποιου μεγέθους. Δηλαδή τίποτα! Μια ακόμη συνάντηση κορυφής με ψέματα προς τους Ευρωπαίους πολίτες ότι αποφάσισαν. Ουσιαστικά αποφάσισαν να δουν τι θα κάνουν. Γι’ αυτό και αρχίζουν να μεγαλώνουν οι φωνές για την αποτυχία των Ευρωπαίων πολιτικών.

Είναι φανερό πλέον ότι οι κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναντίον της Ρωσίας  στην ουσία πλήττουν τους ίδιους τους Ευρωπαίους πολίτες. Και τους πλήττουν σκληρά! Δεν φτάνουν μόνο οι αυξήσεις στα ενεργειακά προϊόντα. Συνυπολογίζοντας και όσα έχουμε σημειώσει στο πρόσφατο παρελθόν, για τις πληθωριστικές πιέσεις, τη νομισματική αναταραχή στις ισοτιμίες πολλών νομισμάτων, (εμείς ενδιαφερόμαστε κυρίως για το € σε σχέση με το $), τις δυσοίωνες προβλέψεις στην επάρκεια αγαθών κλπ, δεν μπορούμε να εφησυχάζουμε. Στην ουσία, η σύνοδος κορυφής συνοψίζεται σε δυο δηλώσεις:

  • Της προέδρου της Κομισιόν φον ντερ Λάιεν: «Ένας πολύ καλός και σταθερός οδικός χάρτης», (άρα τίποτα για την ώρα), και
  • Του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ: «Ένας κατάλογος μέτρων που πρόκειται να επεξεργαστούν περαιτέρω», (άρα στις καλένδες η σύνοδος κορυφής)!

Σημειώνουμε πρόσθετα την τελευταία έκκληση του Ιταλού πρωθυπουργού κ. Ντράγκι για την υιοθέτηση ενός κοινού ταμείου που θα βοηθήσει στη μείωση των τιμών της ενέργειας.

Την τελευταία στιγμή προστέθηκε στο τελικό ανακοινωθέν κείμενο που ίσως να βοηθήσει να επωμιστεί το οικονομικό βάρος της ενεργειακής κρίσης η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ίσως να είναι και το μόνο θετικό σημείο της συνόδου. Όσον αφορά τη γαλλογερμανική γκρίνια, παρά τα όσα λέγονται, οφείλεται ουσιαστικά στις διαφωνίες για την άμυνα και την ενέργεια.

Η προειδοποίηση του Γάλλου προέδρου Μακρόν στη Γερμανία να μην αντισταθεί σε «μια πολύ μεγάλη ενότητα» για την εισαγωγή ανώτατου ορίου τιμών φυσικού αερίου, έπιασε τόπο.

Για το σαμποτάζ προς τους αγωγούς στη Βαλτική θάλασσα, κανείς δε βάζει το χέρι του στη φωτιά, να πει τι ξέρει και τι του λένε οι μυστικές υπηρεσίες του. Αμερικάνικο σαμποτάζ ή ρώσικο; Και ποιοι είναι οι λόγοι που επιβάλουν το σαμποτάζ! Ίσως να μην έχουμε απαντήσεις και στο θέμα αυτό, όπως και σε πολλά άλλα, πράγμα που δείχνει την ανικανότητα των ταγών ης Ευρώπης να λύνουν τα θέματα που οδηγούν στην ευημερία των λαών τους.

Για την ώρα ψελλίζουν ότι θα στέρξουν τους πλέον ευάλωτους Ευρωπαίους, για να μπορούν να αυξηθούν στο μέλλον και με άλλους Ευρωπαίους που θα έχουν γίνει στο μεταξύ εξ ίσου, ή και περισσότερο ευάλωτοι!

1 https://www.consilium.europa.eu/el/press/press-releases/2022/10/21/remarks-by-president-charles-michel-following-the-european-council-meeting-on-20-october-2022/

2 Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (20 και 21 Οκτωβρίου 2022) – Συμπεράσματα (https://www.consilium.europa.eu/media/59739/2022-10-2021-euco-conclusions-el.pdf)

* Ο Γιώργος Μαρκατάτος είναι διευθύνων σύμβουλος