Συνολικά 4.270 φοιτητές των σχολών και των τμημάτων του Πανεπιστημίου Κρήτης στο Ρέθυμνο αναμένεται να διαγραφούν οριστικά και τυπικά από την 1η Ιανουαρίου του 2026, στο πλαίσιο εφαρμογής του νόμου που αφορά τη διαγραφή ανενεργών φοιτητών από τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια, οι οποίοι έχουν ξεπεράσει την ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης (ν+2 έτη μετά τα κανονικά έτη σπουδών). Επισημαίνεται ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι όσοι φοιτητές έχουν ολοκληρώσει το 70% των μαθημάτων ή πιστωτικών μονάδων και έχουν συμμετάσχει σε εξετάσεις τουλάχιστον δύο φορές τα τελευταία δύο χρόνια, είχαν δικαίωμα ολοκλήρωσης σπουδών εντός δύο επιπλέον εξαμήνων, κατόπιν υποβολής αίτησης, εντός 30 ημερών από την έκδοση των βαθμολογίων της εξεταστικής περιόδου του (περασμένου) Σεπτεμβρίου, κατά την οποία συμπληρώνεται η ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης. Όσοι δεν εκκίνησαν τη διαδικασία παράτασης σπουδών, θα διαγραφούν αυτόματα στο τέλος του ημερολογιακού έτους.
Τα τμήματα του Ρεθύμνου έχουν ήδη εκδώσει ανακοινώσεις με τις σχετικές λίστες των φοιτητών που πρόκειται να διαγραφούν, ενώ τις επόμενες ημέρες ενδέχεται να υπάρξουν μικρές τροποποιήσεις σε κάποιους αριθμούς μητρώων φοιτητών, για να ληφθούν υπόψη οι αιτήσεις για τις παρατάσεις σπουδών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Πρυτανείας, το σύνολο των φοιτητών όλων των σχολών του Πανεπιστημίου Κρήτης, που διαγράφονται από το νέο έτος ανέρχεται κοντά στους 6.500 φοιτητές, αριθμός ωστόσο που υπολογίζεται κατά προσέγγιση, μέχρι να οριστικοποιηθούν οι λίστες. Τα στοιχεία από τις μέχρι τώρα λίστες δείχνουν ότι ο πιο πρόσφατα εισαχθέντας φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, που διαγράφεται, προέρχεται από την ακαδημαϊκή χρονιά 2016-2017, ενώ πράγματι οι περισσότεροι φοιτητές προέρχονται από περασμένες δεκαετίες, ακόμα και από τα πρώτα χρόνια σύστασης του Πανεπιστημίου. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις των τμημάτων και με τα στοιχεία του Πανεπιστημίου Κρήτης, τα στατιστικά για τις διαγραφές φοιτητών στο Ρέθυμνο έχουν ως εξής:
• Τμήμα Ψυχολογίας: 308 φοιτητές
• Τμήμα Φιλολογίας: 478 φοιτητές
• Τμήμα Κοινωνιολογίας: 616 φοιτητές
• Τμήμα Οικονομικών: 665 φοιτητές
• Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας: 528 φοιτητές
• Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης: 413 φοιτητές
• Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής: 315 φοιτητές
• Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης: 410 φοιτητές
• Τμήμα Φιλοσοφίας: 537 φοιτητές
Οι φοιτητές αυτοί εντάσσονται στους συνολικά 280.000 φοιτητές σε όλη την Ελλάδα, σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, που θα διαγραφούν με την αλλαγή του χρόνου. Σύμφωνα τώρα, με την τελευταία έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούνιο, το σύνολο των ενεργών φοιτητών των ΑΕΙ κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2023-24 ήταν 352.099. Παράλληλα, οι εγγεγραμμένοι φοιτητές ήταν συνολικά 703.857, κάτι που συνεπάγεται ότι οι μη ενεργοί φοιτητές, κατά την ίδια περίοδο, ανήλθαν στους 351.758. Σημαντικές αντιδράσεις στο ευρύτερο νομοθετικό πλαίσιο και κυρίως στην επιβολή του από το Πανεπιστήμιο Κρήτης έχουν εκφράσει τόσο οι φοιτητικοί σύλλογοι του Πανεπιστημίου, όσο και οι διδάσκοντες, που έχουν ταχθεί κατά των διαγραφών. Σύμφωνα με όσα αναφέρουν στα «Ρ.Ν.», οι διαγραφές θέτουν σοβαρούς κινδύνους ερημοποίησης τμημάτων και κυρίως απαξίωσής τους, ενώ δεν αφορούν αποκλειστικά ανενεργούς φοιτητές ή φοιτητές που δεν επιθυμούν να συνεχίσουν την φοίτησή τους. Όπως λένε, σε μία εποχή που ένα μεγάλο κομμάτι της φοιτητικής κοινότητας επιβαρύνεται από παράλληλη εργασία και σπουδές ή αντιμετωπίζει ένα δυσβάσταχτο στεγαστικό κόστος και μία σειρά από καθημερινά προβλήματα, η διαγραφή φοιτητών μοιάζει τιμωρητικού χαρακτήρα μέτρο και όχι εφαρμογή πολιτικών κοινωνικής πρόνοιας.
«Δεν είναι λογική λύση να κάθεται κάποιος 20 χρόνια στο Πανεπιστήμιο, εγγεγραμμένος μόνο σε ένα κατάλογο στην πραγματικότητα»
Εν αναμονή των τελικών λιστών για τις επικείμενες διαγραφές φοιτητών, η Μαρία Βαμβακάκη, Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων, Δια Βίου Μάθησης και Ερευνητικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, σχολίασε στα «Ρ.Ν.» την προσέγγιση της Πρυτανείας στην εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου. Όπως τόνισε, «πολύ μεγάλη πλειοψηφία των διαγραφών είναι αυτοί οι «αιώνιοι» φοιτητές, γιατί διαγράφουμε φοιτητές από πάρα πολλά χρόνια πίσω. Υπάρχουν ανάμεσα σε αυτούς συμφοιτητές μου, ήμασταν μαζί εδώ στο Πανεπιστήμιο» και στη συνέχεια επεσήμανε: «Καταλαβαίνετε ότι αυτούς τους ανθρώπους δεν μπορούμε πλέον να τους εντοπίσουμε καν, γιατί έχουν αλλάξει ζωή, έχουν βρει τον δρόμο τους. Είτε λοιπόν δεν τους βρήκαμε, είτε όσους βρήκαμε, λένε ότι δεν τους ενδιαφέρει πια, γιατί όσοι είναι 60 χρονών για παράδειγμα, έχουν προχωρήσει προφανώς στην ζωή τους, δεν ζουν όλα αυτά τα χρόνια περιμένοντας το πτυχίο». Αναφορικά τώρα με τις μεμονωμένες περιπτώσεις φοιτητών, που παρότι ενεργοί, δεν πρόλαβαν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, η κ. Βαμβακάκη σημείωσε ότι πρόκειται για εξαιρέσεις, τις οποίες τα ίδια τα τμήματα προσπάθησαν να τους βοηθήσουν να περάσουν γρήγορα κάποια μαθήματα. Απαντώντας στις αντιδράσεις των φοιτητικών συλλόγων, η Αντιπρύτανης ανέφερε: «Το καταλαβαίνουμε, είναι λογικό. Τόσα χρόνια υπήρχε αυτή η λογική ότι είμαι εγγεγραμμένος για πάντα σε ένα τμήμα. Οπότε είναι λογικό από τους φοιτητικούς συλλόγους να υπάρχει αυτή η αντίδραση. Το θέμα είναι, όπως είπα και στη Σύγκλητο την τελευταία φορά, να δούμε όλοι μαζί και σαν ακαδημαϊκά τμήματα και σαν φοιτητές, πώς τα παιδιά θα παίρνουν στην ώρα τους το πτυχίο τους, για να μπορούν να βρίσκουν μετά μία δουλειά και να συνεχίζουν τη ζωή τους. Δεν είναι λογική λύση να κάθεται κάποιος 20 χρόνια στο Πανεπιστήμιο, γραμμένος μόνο σε ένα κατάλογο στην πραγματικότητα».
Σύμφωνα με την κ. Βαμβακάκη, τα προβλήματα του σημερινού φοιτητή στο ελληνικό δημόσιο Πανεπιστήμιο είναι ευρέως αναγνωρισμένα από την ακαδημαϊκή κοινότητα και οφείλουν να γίνουν προσπάθειες ενίσχυσης των φοιτητών τόσο σε ακαδημαϊκό, όσο και σε κοινωνικό άξονα. «Υπάρχουν και παιδιά που δεν μπορούν να πληρώσουν για να έρθουν στην Κρήτη να σπουδάσουν. Αυτά όμως τα προβλήματα δεν τα αντιμετωπίζουμε έχοντας κάποιον εγγεγραμμένο σε έναν κατάλογο για χρόνια. Αυτά χρειάζονται παρεμβάσεις, όπως αυτή για παράδειγμα με την κατασκευή των νέων φοιτητικών εστιών, για να μην πληρώνουν νοίκι, να μπορούν να ζήσουν. Μπορούμε να βοηθήσουμε ακαδημαϊκά και κοινωνικά, μέσω οποιωνδήποτε παροχών μπορούμε να δώσουμε στους φοιτητές μας». Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια, τόσο το Πανεπιστήμιο Κρήτης, όσο και άλλα Περιφερειακά ακαδημαϊκά ιδρύματα βλέπουν σταδιακή μείωση στις θέσεις φοιτητών που καλύπτονται κάθε χρόνο. «Είναι ένα ζήτημα που μας προβληματίζει και εμάς πρωτίστως, γιατί εμείς είμαστε μέσα στο Πανεπιστήμιο. Απλά αυτό υπάγεται σε ένα κοινωνικό φαινόμενο. Όταν κάποιος για να έρθει και να μείνει στην Κρήτη χρειάζεται έναν μισθό, πιθανόν να μην μπορεί να έρθει και υπάρχουν παιδιά που μπορεί να μην επιλέγουν την Κρήτη για αυτόν τον λόγο και πιθανόν και σε άλλα Περιφερειακά Πανεπιστήμια. Ο τόπος μας έχει γίνει πολύ ακριβός. Ανταγωνιζόμαστε τον τουρισμό πλέον και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, όχι μόνο οι φοιτητές, απλά πόσο μάλλον οι φοιτητές», σχολίασε η κ. Βαμβακάκη και στη συνέχεια συμπλήρωσε: «Τα Πανεπιστήμια και τα Ιδρύματα πρέπει να διαθέτουν και τις κατάλληλες υποδομές, για να φιλοξενήσουν αυτούς τους φοιτητές, αλλιώς αυτοί δεν θα έρχονται. Με δεδομένη και την υπογεννητικότητα που έχουμε σαν χώρα, ο αριθμός των φοιτητών μειώνεται. Το θέμα σήμερα δεν είναι το επίπεδο σπουδών, αλλά το αν μπορεί ο άλλος να έρθει στην Κρήτη να σπουδάσει». Μία λύση στο πρόβλημα είναι οι φοιτητικές εστίες που πρόκειται να παραδοθούν στην περιοχή του Γάλλου τα επόμενα χρόνια: «Τις εστίες τις θεωρούμε πραγματικά έργο πνοής για το Πανεπιστήμιο Κρήτης, γιατί θα βοηθήσει κάποιους φοιτητές, να μπορέσουν να σπουδάσουν εδώ και να έρθουν. Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε, θα δώσουμε υποτροφίες και θα κινηθούμε σε μία κατεύθυνση για να προσελκύσουμε φοιτητές. Πρέπει να το κάνουμε», κατέληξε η κ. Βαμβακάκη.
«Πολλοί από τους φοιτητές είναι ενεργοί και θέλουν να πάρουν το πτυχίο τους»
Ως «επίθεση» στη νεολαία εκλαμβάνουν οι φοιτητικοί σύλλογοι του Πανεπιστημίου Κρήτης, το μέτρο της διαγραφής φοιτητών, το οποίο κρίνουν ότι πρόκειται να στερήσει το μέλλον χιλιάδων παιδιών. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Ερμής Τζερνιάς, πρόεδρος του Φοιτητικού Συλλόγου στο Τμήμα Ψυχολογίας, «Το Πανεπιστήμιο Κρήτης είναι το ίδρυμα το οποίο βγήκε να διαγράψει πρώτο φοιτητές και εμείς σαν φοιτητές αυτό το καταγγέλλουμε. Πολλοί από τους φοιτητές είναι ενεργοί και θέλουν να πάρουν το πτυχίο τους και για τον οποιοδήποτε λόγο το έχουν καθυστερήσει. Είτε αυτό σημαίνει το κόστος ζωής στο Ρέθυμνο, που οι φοιτητές αναγκαζόμαστε να δουλεύουμε, είτε αυτό σημαίνει οποιοδήποτε προσωπικό πρόβλημα μπορεί να έχει ο φοιτητής». Ο κ. Τζερνιάς τόνισε ότι σε πολλές σχολές της χώρας ο μέσος όρος φοίτησης είναι στα επτά χρόνια, ενώ η ένσταση των φοιτητών απέναντι στην διοίκηση του Πανεπιστημίου Κρήτης έγκειται στο γεγονός της άμεσης εφαρμογής ενός νόμου, στον οποίο Πρυτανεία, διδάσκοντες και φοιτητές είχαν όλοι εναντιωθεί πέρυσι. «Αυτό που μας προβληματίζει είναι ότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης που είχε βγάλει και ανακοίνωση κατά του μέτρου των διαγραφών, έρχεται τώρα όχι απλά να το εφαρμόσει, αλλά να το εφαρμόσει και πρώτο από όλους, την ίδια στιγμή που τμήματα την Πάτρα ή διοικητικοί υπάλληλοι στο ΕΚΠΑ, κάνουν ό,τι μπορούν για να μην εφαρμοστεί αυτό το μέτρο», σημείωσε και επίσης εξήγησε ότι «η απάντηση που παίρνουμε είναι ότι πρόκειται για ψηφισμένο νόμο και δεν μπορούμε να μην τον εφαρμόσουμε. Εμείς ακόμα και σε αυτό διαφωνούμε, γιατί πέρα από το ότι έχουμε δει στο παρελθόν ψηφισμένους νόμους να μην εφαρμόζονται, γνωρίζουμε καλά ότι αν υπάρξει συντονισμένα μία συσπείρωση της ακαδημαϊκής κοινότητας, αυτό μπορεί να αλλάξει την κατάσταση και αυτό αυτήν τη στιγμή δεν το βλέπουμε».
Στη συνέχεια, η Αθηνά Σκουλαρίκη, μέλος του Ενιαίου Φορέα Διδασκόντων Σχολής Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Κρήτης και Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας ΠΚ, ανέφερε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.»: «Κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να μειώσουμε τελείως την πιθανότητα, άνθρωποι που ενδιαφέρονται να τελειώσουν τις σπουδές τους, να διαγραφούν. Δηλαδή όσοι μπορούσαν να διευκολυνθούν να δώσουν εξετάσεις, για να δώσουν μαθήματα, προσπαθήσαμε να το κάνουμε αυτόν τον τελευταίο χρόνο. Από εκεί και πέρα, τουλάχιστον στο τμήμα μας, αυτοί που διαγράφηκαν ήταν αυτοί που σχεδόν δεν είχαν αρχίσει, δηλαδή φοιτητές που είχαν περάσει πάρα πολύ λίγα μαθήματα». Σύμφωνα με την κ. Σκουλαρίκη, ο Ενιαίος φορέας διδασκόντων τάσσεται κατά του νόμου, ο οποίος έχει δεσμευτική εφαρμογή και «δεν επιβαρύνει σε τίποτα το Πανεπιστήμιο να υπάρχουν οι φοιτητές που μπορούν κάποτε να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους». Ωστόσο, όπως σημείωσε: «από εκεί και πέρα, επειδή ο νόμος είναι αυτός που είναι, εμείς κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να δώσουμε στους φοιτητές τη δυνατότητα να περάσουν μαθήματα, χωρίς να υπάρχουν περιορισμοί. Τέτοιοι ήταν για παράδειγμα, το ότι τα μαθήματα που θα παρακολουθούσαν δεν είχαν συγκεκριμένο αριθμό, ή δεν ήταν μαθήματα συγκεκριμένου εξαμήνου».
