Της ΔΩΡΑΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗ*
Ο αγαπητός δάσκαλος Δημήτρης Παρασύρης αποτύπωσε την ιστορία και την παράδοση. Στο βιβλίο του «Τα Ζωνιανά της ιστορίας και της παράδοσης» γίνεται μια προσπάθεια να αποτυπωθούν όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικά, προϊστορία, ιστορία, ήθη και έθιμα, θρύλοι, παραδόσεις.
«Έγραψα όσα έχουν ξεχαστεί ή πάνε τα ξεχαστούνε» είπε ο ίδιος μιλώντας στη Φωνή του Μαλεβιζίου.
Η παρουσίαση του βιβλίου έγινε πριν μερικές ημέρες στο Γάζι, στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης», παρουσία πλήθους κόσμου.
Πρόσωπο σεβάσμιο και αγαπητό, την αγάπη του για τον τόπο του, τις ρίζες του, τη δείχνει σε αυτό το βιβλίο που αποτελεί πλέον μια παρακαταθήκη. Μέσα σε αυτό εκτός από τα προαναφερθέντα αποτυπώνεται η ποιμενική ζωή, το διάβασμα της κουτάλας, τα μητάτα, οι σπιτάλες, οι μάντρες οι στέρνες που υπάρχουν στο Ζωνιανό αόρι, αλλά και οι σημερινοί τους ιδιοκτήτες.
Για τα μητάτα και τις σπιτάλες, όπως αναφέρεται στον επίλογο του βιβλίου, ο ίδιος ήξερε ελάχιστα. Στην καταγραφή των περισσοτέρων από 100 μητάτων όπου γίνονται αναφορές των ιδιοκτητών τους αλλά και όσων πέρασαν από εκεί είχε την πολύτιμη βοήθεια των Γιάννη Μ. Παρασύρη (του Χρονομιχάλη) και Μανώλη Παρασύρη (Μανωλούκο) ως προς τις φωτογραφίες αλλά και τις σημαντικές αναφορές. Ο ίδιος επίσης διευκρινίζει ότι μπορεί να υπάρχουν λάθη κι ότι αυτό το βιβλίο δεν αποτελεί συμβόλαιο.
Σκοπός είναι η ευαισθητοποίηση αλλά και η παρότρυνση για την αναστήλωση όπου είναι δυνατόν, διότι τα μητάτα είναι συνυφασμένα με την ιστορία του τόπου.
Αυτή η σπουδαία εργασία ξεκίνησε από τον ίδιο το 2007 με σκοπό να κρατηθεί ζωντανή η παραδοσιακή ποιμενική ζωή που έχει αλλάξει ριζικά και σχεδόν έχει ξεχαστεί, τα ήθη και τα έθιμα, η ιστορία κι ο πολιτισμός αλλά και η διάλεκτος καθώς και τα μοναδικά μοιρολόγια με τη μελωδία τους.
Ευχαριστεί επίσης τον ανιψιό του Γιάννη Γ. Παπαδάκη που έκανε την ηλεκτρονική επεξεργασία των φωτογραφιών, και τους: Νίκο Κάββαλο, Βασίλη Ζαχαράκη, και Μανώλη Ζερβό.
Το βιβλίο αυτό δεν θα είχε εκδοθεί αν δεν στήριζαν την προσπάθεια η Πανελλήνια Πολιτιστική Ένωση Μυλοποταμιτών και η Περιφέρεια Κρήτης.
Την παρουσίαση του βιβλίου έκανε ο αρχιτέκτονας, πρώην αντινομάρχης Ηρακλής Πυργανάκης κι ο εκπαιδευτικός – ιστορικός Γιώργος Καλογεράκης. Συντονίστρια του προγράμματος η αντιπρόεδρος «Παγκρητίου Ενώσεως Γυναικών» Δώρα Παπαδάκη.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Πολιτιστικής Ένωσης Μυλοποταμιτών, Μανώλης Κυρίμης, στην ομιλία του ανέφερε ότι είναι υποχρέωση τους η υποστήριξη τέτοιων δράσεων. Το συγκεκριμένο βιβλίο εμπεριέχει σημαντικά ιστορικά στοιχεία του χωριού και πλήθος λαογραφικών και πολιτιστικών στοιχείων. Ανέφερε επίσης ότι ο συγγραφέας επέδειξε και μία ιδιαίτερη ερευνητική δραστηριότητα σχετικά με τη διάλεκτο των Ζωνιανών. Τα στοιχεία αυτά θα μπορούν να αξιολογηθούν σε ιστορικό, πολιτιστικό, γλωσσολογικό και λαογραφικό επίπεδο και να συμβάλλουν στην διάσωση της ταυτότητας της περιοχής, καθώς και στην ανάδειξη και προβολή της.
Στη συνέχεια ο κ. Κυρίμης αναφέρθηκε στο πρόσωπο του κ. Δημήτρη Παρασύρη και στο σπουδαίο έργο του συνολικά.
Ο συγγραφέας του βιβλίου Δημήτρης Παρασύρης του Αναστασίου, γεννήθηκε στα Ζωνιανά στις 11 του Φλεβάρη 1936. Αποφοίτησε την παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου το 1957 και διορίσθηκε δάσκαλος στο δημοτικό σχολείο Φαράτσι το 1961. Ο διορισμός του στο Φαράτσι συνδέεται με την ίδρυση και λειτουργία του δημοτικού σχολείου στο χωριό αυτό, αφού μέχρι τότε δεν υπήρχε σχολείο και οι μαθητές φοιτούσαν στο δημοτικό σχολείο Γαράζου, όπου πήγαιναν με τα πόδια. Στο καινούργιο δημοτικό σχολείο Φαράτσι φοίτησαν για πρώτη φορά 20 μαθητές από το χωριό Φαράτσι και δύο μαθητές από το χωριό Ανεμόμυλος. Tους 22 μαθητές δίδασκε στον οντά του Γιώργη Σιγανού πιο γνωστού στην ευρύτερη περιοχή ως «Χαϊντέρη». Στη συνέχεια πήρε μετάθεση στο δημοτικό σχολείο των Ζωνιανών από όπου αποσπάστηκε το 1974 σε Ελληνικό Δημοτικό σχολείο της Γερμανίας όπου υπηρέτησε μέχρι το 1979, οπότε και επέστρεψε και πάλι στο χωριό που γεννήθηκε, από το οποίο και συνταξιοδοτήθηκε.
Ως συνταξιούχος ασχολήθηκε με τα πολιτιστικά και αθλητικά δρώμενα του χωριού του. Ίδρυσε τον Αθλητικό Όμιλο Ζωνιανών «ΕΡΜΗΣ» και το πρώτο παιδικό χορευτικό συγκρότημα των Ζωνιανών. Επίσης έγραψε το βιβλίο με τίτλο: «ΝΗ-ΖΑ» το οποίο κυκλοφόρησε το 2007. Στο βιβλίο αυτό περιγράφει την ιστορία του χωριού Ζωνιανά από την Αρχαιότητα μέχρι την ημερομηνία έκδοσης του. Στον συγγραφέα απονεμήθηκε τιμητική διάκριση κατά τη διάρκεια παρουσίασης του βιβλίου το Σάββατο 20 Αυγούστου 2022 στο πλαίσιο των εργασιών του 35ου Αναπτυξιακού Συνεδρίου Μυλοποταμιτών, που πραγματοποιήθηκε στην Αρχαία Ελεύθερνα.
* Η Θεοδώρα (Δώρα) Παπαδάκη είναι δικηγόρος ΑΠ, DEA, DEE
