Οι μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, είναι μια περίοδος που σηματοδοτεί μια ολιγοήμερη ανάπαυση για τον περισσότερο κόσμο, κοντά στην οικογένεια, σε φίλους και οικεία πρόσωπα. Τα σπίτια των περισσότερων γεμίζουν με συγγενείς, φίλους και γνωστούς που συναντιούνται αυτές τις τελευταίες μέρες του χρόνου καθώς είναι μια ευκαιρία για πάρα πολύ κόσμο να δει αυτά τα αγαπημένα πρόσωπα μαζεμένα, να ανταλλάξουν νέα, ευχές και να μοιραστούν τη ζεστασιά και τη θαλπωρή του οικογενειακού εορταστικού κλίματος. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι σε πολλά γιορτινά τραπέζια που στρώνονται αυτές τις μέρες σημειώνονται συχνά ακόμα και ομηρικοί καυγάδες, διαφωνίες και τσακωμοί, οι γιορτές είναι αναμφίβολα μέρες που οι αγκαλιές με τα αγαπημένα πρόσωπα πληθαίνουν όπως και οι όμορφες στιγμές με αυτά: σε χώρους διασκέδασης, στο σπίτι, σε κάποιο κατάλυμα, σε κάποια εκδρομή ή οπουδήποτε αποφασίσουν τελικά να «σμίξουν».
Την ίδια ώρα ωστόσο, στον αντίποδα αυτής της εικόνας του οικογενειακού, ζεστού κλίματος, υπάρχουν και εκείνοι οι άνθρωποι της «πρώτης γραμμής» των εορτών που ενώ ο υπόλοιπος κόσμος γιορτάζει, εκείνοι πρέπει να εργαστούν ώστε να μη λείψει τίποτα από κανέναν αυτές τις μέρες. Στην εστίαση, στα καταλύματα, στα νοσοκομεία, στα αστυνομικά τμήματα, στα κλιμάκια της πυροσβεστικής, και σε πάρα πολλά άλλα μέρη υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται ανελλιπώς κάθε χρόνο τέτοιες μέρες εκτελώντας βάρδιες που δεν γνωρίζουν ωράρια και αργίες για να περάσουν καλά οι υπόλοιποι τόσο στο θέμα διασκέδασης και ψυχαγωγίας όσο και στα θέματα που αφορούν την ασφάλεια και τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας.
Τα «Ρ.Ν.» συνομίλησαν με κάποιους από αυτούς τους εργαζόμενους οι οποίοι μας μίλησαν για την άλλη όψη των εορτών. Εκείνη που κρύβεται πίσω από τις στολές, τις ποδιές της κουζίνας, τα ρούχα της δουλειάς. Άνθρωποι οι οποίοι πίσω από τον επαγγελματισμό τους κρύβουν τη «σιωπηλή» τους θυσία, αυτή που το καθήκον τους «αναγκάζει» να κάνουν. Να μείνουν δηλαδή μακριά από οικογένεια, σχέσεις και φίλους αυτές τις μέρες. Να εκτελέσουν το καθήκον τους σαν οποιαδήποτε άλλη μέρα την ώρα που ο περισσότερος κόσμος χαλαρώνει και διασκεδάζει, ανταλλάσσοντας τα «Καλά Χριστούγεννα» και την «Καλή χρονιά» όχι όπως οι περισσότεροι, αλλά εν κινήσει, στην «τρεχάλα». Ανάμεσα σε παραγγελίες, περιστατικά και έκτακτες κλήσεις.
«Μαθαίνεις να ζεις με αυτό»
Η εργασία τις μέρες των εορτών, τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, είναι μια συνθήκη με την οποία συμφιλιώνονται από νωρίς οι γιατροί που εργάζονται στα νοσοκομεία, όπως μας εξηγεί ο Ιωάννης Κονσολάκης, μαιευτήρας – γυναικολόγος στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου και επιμελητής Α’. Ο ίδιος αναφέρει ότι «μαθαίνεις να ζεις με αυτό» καθώς ανελλιπώς όλοι οι γιατροί καλούνται να εκτελέσουν το λειτούργημά τους, όποια μέρα και να είναι, καθώς η υγεία δεν γνωρίζει γιορτές και αργίες.
Ωστόσο όπως σημειώνει πάντα είναι δύσκολο για τους εργαζόμενους του νοσοκομείου όσα χρόνια και να περάσουν όπως και για τις οικογένειές τους. «Η αλήθεια είναι ότι η νοσοκομειακή ιατρική το έχει αυτό. Από τη στιγμή που αναλαμβάνουμε υπηρεσία το ξέρουμε ότι θα πρέπει να εργαστούμε και τις μέρες των εορτών. Και νομίζω ότι από κάποια στιγμή και μετά απλά το συνηθίζεις. Μαθαίνεις να ζεις με αυτό. Ασφαλώς είναι δύσκολο κάθε φορά να ξέρεις ότι είσαι μακριά από της δικούς σου, τους γνωστούς, τους αγαπημένους, την οικογένεια. Αλλά πάντοτε έχουμε κατά νου ότι είμαστε εδώ στις επάλξεις για αυτούς που θα μας χρειαστούν», τονίζει, συμπληρώνοντας πως: «Είναι δύσκολο και για τις οικογένειές μας κάθε χρόνο και ιδίως τα παιδιά που δεν είναι εύκολο να το κατανοήσουν. Από κει και πέρα οι ενήλικες δυσκολεύονται αλλά προσπαθούν να το καταλάβουν».
Σε αυτό το κλίμα, το προσωπικό του νοσοκομείου πάντως δεν χάνει την ευκαιρία να δημιουργήσει το δικό του «οικογενειακό» κλίμα, εφόσον βρίσκονται μακριά από τους δικούς τους. «Αρκετές φορές έχουμε και εμείς το περιθώριο να περάσουμε έτσι πιο εορταστικά, να φέρουν κάποιοι από το προσωπικό φαγητό, οι μαίες, η ομάδα. Γιατί δεν είναι μόνο ο γιατρός, είναι όλη η ομάδα με τη μαία, τη νοσηλεύτρια κ.λπ. που περνούν τις μέρες μακριά από τους δικούς τους ανθρώπους. Οπότε πολλές φορές και με τους υπόλοιπους συναδέλφους από τα άλλα τμήματα, ίσως μπορέσουμε να βρούμε λίγο χρόνο για ένα εορταστικό διάλλειμα», αναφέρει ο κ. Κονσολάκης, σημειώνοντας πως ιδίως η δική του κλινική έχει και τα δικά της ευχάριστα αυτές τις μέρες. «Κάποιες φορές έχουμε και την ευτυχία να έχουμε την πρώτη γέννηση, το πρώτο μωρό του χρόνου, που είναι σημαδιακό. Ένα τέτοιο συμβάν δίνει την αίσθηση της ελπίδας για μια καλύτερη χρονιά και ένα καλύτερο αύριο».
«Το έχουμε συνηθίσει»
Ακριβώς το ίδιο κλίμα περιγράφει και ο αστυνόμος Μιχάλης Λαγουβάρδος, διοικητής του τμήματος Τροχαίας Ρεθύμνου. Ένα τμήμα μάλιστα που ιδίως στις γιορτές έχει οξυμένα τα αντανακλαστικά του καθώς δεν είναι λίγα τα περιστατικά που προκύπτουν είτε εξαιτίας της κατανάλωσης αλκοόλ από πλευράς οδηγών, είτε λόγω κακοκαιρίας ή άλλων ιδιαίτερων συνθηκών. Ο ίδιος επισημαίνει επίσης πως οι αστυνομικοί μαθαίνουν από νωρίς ότι το επάγγελμά τους δεν έχει αργίες και εορταστικά ωράρια, για αυτό όπως λέει οι συνάδελφοί του έχουν πια συνηθίσει να περνούν τις μέρες των εορτών μακριά από σχέσεις, φίλους και οικογένειες. Μάλιστα όπως εξηγεί ο κ. Λαγουβάρδος οι περισσότεροι αστυνομικοί που κάνουν αυτές τις βάρδιες είναι οι νέοι, μιας και οι παλαιότεροι έχουν το προνόμιο να ξεκουραστούν λίγο αυτές τις μέρες. «Μαθαίνεις από πολύ νωρίς να ζεις με αυτό από όταν μπαίνεις στην αστυνομία, Μάλιστα όταν «μπαίνεις» στην αστυνομία, το μαθαίνεις με τον «σκληρό» τρόπο γιατί οι νέοι αστυνομικοί είναι αυτοί που συνήθως επιλέγονται να κάνουν τις βάρδιές τους πάντα στην αλλαγή του χρόνου ή την ημέρα των Χριστουγέννων. Οπότε μαθαίνεις από την αρχή ότι στο σώμα που μπήκα πρέπει να εργάζομαι ό,τι ώρα και να’ ναι και ας είναι αργία και ας είναι πρωτοχρονιά ή οτιδήποτε άλλο», περιγράφει ο κ. Λαγουβάρδος.
Οι δικοί του άνθρωποι όπως εξηγεί και εκείνοι από την πλευρά τους ωστόσο μαθαίνουν να ζουν με αυτό. «Είναι κάτι το οποίο είναι λίγο στενάχωρο αυτές τις μέρες και για τους δικούς σου ανθρώπους γιατί οι μέρες των εορτών δημιουργούν μια νοσταλγία. Αλλά μαθαίνει και η υπόλοιπη οικογένεια να ζει με αυτό. Με το ότι θα λείπει δηλαδή ένα μέλος της οικογένειας από το οικογενειακό τραπέζι, από την αλλαγή του χρόνου».
Σε μια δουλειά τόσο απαιτητική, όπου κάθε κλήση τις περισσότερες φορές ιδίως αυτές τις μέρες, και τις μικρές ώρες δεν είναι για καλό, οι εργαζόμενοι προσπαθούν να δημιουργήσουν το δικό τους κλίμα, απαλύνοντας το αίσθημα ότι βρίσκονται μακριά από τη διασκέδαση, τη χαλάρωση και τα δικά τους κοντινά πρόσωπα. «Πολλές φορές οργανωνόμαστε και φέρνουμε ο καθένας από κάτι από το σπίτι του για να κάνουμε την υπηρεσία εκείνες τις μέρες να είναι πιο «οικογενειακή» και να «γιορτάσουμε» όλοι οι συνάδελφοι μαζί», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ο ίδιος καταλήγει λέγοντας πως στους συναδέλφους του που εργάζονται αυτές τις μέρες εύχεται «καλό κουράγιο» αν και όπως θαρρετά δηλώνει «το έχουν συνηθίσει».
«Γι’ αυτό είμαστε επαγγελματίες»
Η Χαρά Μ., εργάζεται στο πόστο του σέρβις για 30 χρόνια και περίπου τα τελευταία 25 έτη ανελλιπώς βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» τις μέρες των εορτών, Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά. Η ίδια σημειώνει πως εκεί που για άλλους αυτές οι μέρες είναι λίγες οικογενειακές στιγμές, εκείνη έχει χάσει πάρα πολλές διότι σε εκείνη βασίζεται η εξυπηρέτηση του κόσμου. Όπως αναφέρει η συνθήκη του να δουλεύεις αυτές τις μέρες χωρίζεται σε δύο επίπεδα: το ένα έχει να κάνει με το ότι χάρη στις δικές της υπηρεσίας πολύς κόσμο περνάει καλά, χαλαρώνει και διασκεδάζει, κα το δεύτερο είναι η νοσταλγία της δικής της οικογένειας που λείπει. «Αν μπορούσα θα το χώριζα σε δύο επίπεδα το κομμάτι αυτό. Το ένα είναι ότι είμαι χαρούμενη που δουλεύω γιατί είναι η δουλειά μου αυτή, οπότε δεν το κάνω καταναγκαστικά. Το κάνω με πάρα πολλή χαρά, να εξυπηρετηθεί ο κόσμος, να έρθει να χαλαρώσει διότι και στην καθημερινότητα περνάνε πάρα πολύ δύσκολα. Οπότε χρειάζονται κάποιες μέρες να ξεκουραστούν και είμαι και εγώ ένας από τους ανθρώπους που πρέπει να δουλέψουμε στις εορτές για να ικανοποιήσουμε αυτόν τον κόσμο. Να διασκεδάσει και να ξεφύγει από την καθημερινότητά του. Παράλληλα όμως τα συναισθήματα δεν είναι εύκολα. Γιατί αυτόματα σου έρχεται στο μυαλό η οικογένειά σου. Χάνεις πάρα πολλές καλές στιγμές με την οικογένειά σου, σκέφτεσαι ότι θες και εσύ να είσαι με τους δικούς σου. Γιατί πάρα πολλές φορές δεν έχεις την ευκαιρία να τους έχεις κάθε μέρα. Μπορεί να λείπουν τα παιδιά όλο τον χρόνο μακριά λόγω σπουδών ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο οπότε τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά είναι λόγος συγκέντρωσης της οικογένειας. Όμως εμείς που δουλεύουμε στην εστίαση το χάνουμε αυτό. Χάνουμε πάρα πολλές στιγμές πολύ σημαντικές με τα παιδιά μας και τον σύζυγό μας. Και είναι πολύ δύσκολο να το διαχειριστείς. Όμως είναι η δουλειά μας αυτή, το αποδεχόμαστε και συνεχίζουμε. Βαθιά μέσα μας όμως είμαστε πολύ πληγωμένοι», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η ίδια τονίζει πως αγαπάει πολύ τη δουλειά της και πως υπάρχει έντονο το συναίσθημα της ικανοποίησης, ότι έχει φέρει εις πέρας μια σημαντική αποστολή αυτές τις μέρες που ο κόσμος που χρειάζεται να εξυπηρετηθεί είναι πολλαπλάσιος. Οι εργατοώρες τις μέρες των εορτών είναι επιπλέον πιεστικές στον χώρο της εστίασης, ωστόσο παρά τα δύσκολα συναισθήματα που βιώνουν οι εργαζόμενοί της αυτές τις μέρες και την κούραση, αρκετοί καταφέρνουν να μην τα μεταφέρουν στη δουλειά τους και στον κόσμο. «Πρέπει να κρύβεις τα συναισθήματά σου. Δεν μπορείς να βγαίνεις λυπημένη στο εστιατόριο. Ίσα ίσα πρέπει να κάνεις τους πελάτες να νιώσουν σαν το σπίτι τους, να τους καλωσορίσεις, να τους φιλοξενήσεις, να φροντίσεις να φάνε ωραία χωρίς ιδιαίτερα κάποιο πρόβλημα. Και αυτή είναι η δουλειά μας και αυτό κάνουμε και για αυτό είμαστε επαγγελματίες του χώρου. Και επαγγελματισμός σημαίνει να μπορείς να μην φέρνεις το όποιο προσωπικό πρόβλημα στη δουλειά».
Η οικογένειά της όπως λέει η κ. Χαρά έχει πια συνηθίσει ωστόσο αρκετές φορές της εκφράζουν ότι τους λείπει ιδιαίτερα αυτές τις μέρες. «Στο πίσω μέρος του μυαλού τους λένε και εμείς θα θέλαμε να είμαστε μαζί όλη η οικογένεια», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η ίδια καταλήγει λέγοντας πως «Είμαστε όλοι επαγγελματίες που δουλεύουμε αυτές τις μέρες. Είτε πρόκειται για πυροσβέστες, είτε για αστυνόμους, είτε γιατρούς. Και είναι πάρα πολλοί οι κλάδοι που αυτές τις μέρες είναι ενεργοί και οι επαγγελματίες δουλεύουν. Είμαστε πάνω από όλα επαγγελματίες λοιπόν και πρέπει να κάνουμε σωστά αυτό για το οποίο ο καθένας έχει εξειδικευτεί. Αλλά σίγουρα όλα αυτά τα συναισθήματα ότι μας λείπουν οι δικοί μας υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο».
