Του ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΒΛΑΤΑΚΗ*
Την Κυριακή 15/3/26 το ΔΣ του ιστορικού Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής «Το Αρκάδι» προσκάλεσε στο Mουσείο Μπενάκη τα μέλη αλλά και φίλους του συλλόγου σε μια μοναδική ξενάγηση στην εικαστική έκθεση «Είσαι ό,τι φοράς» που πρόσφερε το επίτιμο μέλος του η κα Μαρία Μαραγκού διευθύντρια του Mουσείου Σύγχρονης Τέχνης Ρεθύμνου και επιμελήτρια της άνω έκθεσης.
Αν και στα εγκαίνια της έκθεσης ήταν παρόν ο πρόεδρος και μέλη του ΔΣ εντούτοις θέλησαν να αγκαλιάσουν αυτήν την προσπάθεια με πρόκληση τη μοναδική ξενάγηση από τη κα Μαραγκού ειδικά για τα μέλη του συλλόγου. Μια πολυπληθής ομάδα 40 Ρεθεμνιωτών είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στην εικαστική έκθεση που είχε ως επίκεντρο το έργο της Σοφίας Κοκοσαλάκη, φέρνοντας σε δημιουργικό διάλογο 32 Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες και σχεδιαστές, προτείνοντας τη μόδα ως μορφή τέχνης, στάση ζωής και πολιτισμική δήλωση.
Η ρήση της Κοκό Σανέλ «η μόδα δεν έχει δύναμη χωρίς εσωτερικότητα» αντανακλά πλήρως και ουσιαστικά τη σύγχρονη τέχνη. Αυτό πιστεύουν και αυτό μας ανέλυσαν η Μαρία Μαραγκού, η Μαρία Παναγίδου και ο Σταύρος Καβαλλάρης, επιμελητές της έκθεσης «Είσαι ό,τι φοράς», οι οποίοι μας συνόδευσαν σε αυτό το εικαστικό ταξίδι.
Δηλώνουν δε και οι τρεις άνω επιμελητές, οι οποίοι ήσαν παρόντες, ότι η ένδυση, από την αρχαιότητα έως σήμερα, δεν καλύπτει μόνο πρακτικές ανάγκες αλλά λειτουργεί και ως ισχυρός δείκτης ταυτότητας, κοινωνικής θέσης και πολιτισμικής έκφρασης.
Στην έκθεση συναντήσαμε ανάμεσα σε άλλα ένα χάρτινο φόρεμα του Χουσεΐν Τσάλαγιαν από tyvek® σε Α γραμμή, στο τελείωμα του οποίου δημιουργείται ένας φάκελος ώστε να διπλώνει και να αποστέλλεται ταχυδρομικώς, πλάσματα του Ανέστη Ιωάννου ντυμένα με τζιν, έτοιμα να πετάξουν, κεντήματα σε σταυροβελονιά παπουτσιών του Σταμάτη Ζάννου, ένα κιμονό με ανθρώπινα νύχια του Χρήστου Δεληδήμου, ένα κοστούμι του Λευτέρη Κανακάκι κρεμασμένο σε κρεμάστρα που υποδηλώνει την ταυτότητα αυτού που το φοράει, ενώ η Έφη Σπύρου και η Μαριάννα Καβαλλιεράτου χρησιμοποιούν σε μια περφόρμανς παπούτσια αγνώστων, ποικίλων ειδών, γούστων, φύλων, μεγεθών, ηλικιών, περιστάσεων.
Μια αλληγορική έκθεση που σε αιφνιδιάζει και σε προβληματίζει έχοντας ως βάση το ένδυμα και την χρησιμότητά του σε όλες τις διαστρωματώσεις – εκφάνσεις της έμφυλης πραγματικότητας.
Αναπόσπαστο κομμάτι του όλου εγχειρήματος αποτέλεσε το αφιέρωμα στην αείμνηστη Ρεθύμνια δημιουργό Σοφία Κοκοσαλάκη, που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην ελληνική αλλά και τη διεθνή σκηνή της μόδας.
Η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά υπήρξε για τη Σοφία Κοκοσαλάκη σταθερή αναφορά, υπερβαίνοντας πάντα το αναμενόμενο και αποφεύγοντας το φολκλόρ. Ο μινωικός πολιτισμός, η αρχαία Ελλάδα, η λαϊκή παράδοση και χειροτεχνία, η Κρήτη -τόπος καταγωγής, παιδικών βιωμάτων και καλοκαιρινών επιστροφών- αποτέλεσαν υλικό φορτισμένο με μνήμη και συναίσθημα, που τροφοδότησε τον σχεδιαστικό της κόσμο. Οι αρχαιοελληνικές πτυχώσεις, η κομποδετική, η θεά των όφεων, η βυζαντινή εικονογραφία, τα ελληνικά κεντήματα συνδυάζονταν με επιρροές από την αστική ζωή, τη street κουλτούρα, την αισθητική της new wave και της post punk μουσικής σκηνής.
Το 2004, «επέστρεψε» από το εξωτερικό στην Ελλάδα για να ενταχθεί στη δημιουργική ομάδα του Δημήτρη Παπαϊωάννου για τις τελετές έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών, δημιουργώντας περίπου 6.000 κοστούμια, καθώς και το εντυπωσιακών διαστάσεων φόρεμα για την Μπιορκ, τα οποία αφηγήθηκαν στο παγκόσμιο κοινό την ελληνική μυθολογία, την ιστορία και τον πολιτισμό.
Κατάφερε το τόπο καταγωγής της τα Ρούστικα να το αναγάγει σε πασαρέλα αναδεικνύοντας τα ενδυματολογικά έργα της μέσα από διάσημα μοντέλα.
Σε αυτή την Κυριακάτικη εικαστική πρόκληση- πρόσκληση συμμετείχαν μεταξύ άλλων σύσσωμο το Διοικητικό Συμβούλιο από το πρόεδρο κ. Γεώργιο Βλατάκη, Όλγα Κουμεντάκη, Ελένη Λιαναντωνάκη, Ελένη Τζιφάκη, Βασίλη Φραγκιαδάκη, Μανώλη Καλλονάκη, η μητέρα της Σοφίας Κοκοσαλάκη, η σπουδαία εικαστικός Μαριάννα Στραπατσάκη, ο εικαστικός Αντώνης Βολανάκης, η Πέπη Μαθιουδάκη – Μπιρλιράκη, η Μαρία Σπανουδάκη, η Ελένη και Ευαγγελία Θεοδωρουλάκη, η Νίτσα Μαρκάκη με τον σύζυγό της Μανώλη Κατσούγκρη, η Κατερίνα Τζανιδάκη, η Μαρίκα Λιαναντωνάκη, η Μαρία Σαββάκη, ο Λουκάς Ζιάρας εικαστικός νέων μέσων.
Ο ιστορικός σύλλογος Ρεθυμνίων Αττικής «Το Αρκάδι» αισθάνεται την υποχρέωση να ευχαριστήσει τόσο τη Μαρία Μαραγκού αλλά και την Μαρία Παναγίδου και τον κο Σταύρο Καβαλλάρη για την εξαιρετική ξενάγηση που μας πρόσφεραν ώστε να μας μυήσουν στο κόσμο του «Είσαι ότι φοράς» κι όχι μόνον.
Ο σύλλογος αγκάλιασε αυτήν την έκθεση αφού προέρχεται από το σπουδαίο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Ρεθύμνου και την αγαπημένη φίλη μας Μαρία Μαραγκού, αφορούσε δε έργα της συμπατριώτισσας μας Σοφίας Κοκοσαλάκη.
Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138, Διάρκεια έκθεσης: 05/03/2026 – 24/05/2026.
*Ο Γεώργιος Ν. Βλατάκης είναι πρόεδρος του ιστορικού Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής «Το Αρκάδι»
