• Ο μοναδικός καλλιτέχνης, Daniil Simkin θα παρουσιάσει στην Ελεύθερνα τον δυναμισμό και την αρχέγονη αύρα του Κορύβαντα με ειδικά χορευτικά τα οποία θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό παγκοσμίως συνοδευόμενα και από άλλα κομμάτια του καλλιτέχνη διεθνώς αναγνωρισμένα
Η Ελεύθερνα, αυτή η μοναδική αρχαία γη που βρίσκεται στην ενδοχώρα του Ρεθύμνου, χάρη στο ανασκαφικό έργο του καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας, Νίκου Σταμπολίδη, ο οποίος έφερε στο φως τον αρχαιολογικό πλούτο αυτού του τόπου και με τα εγκαίνια του μουσείου της Αρχαίας Ελεύθερνας τον Ιούνιο του 2016, έχει αναδειχθεί πλέον σε κέντρο πολιτισμού όχι μόνο του νομού αλλά της ίδιας της Κρήτης.
Επισκέπτες με κάθε λογής υπόβαθρο, όλο και περισσότεροι κάθε χρόνο, προσέρχονται στην περιοχή και η τομή όλων είναι η ανάγκη τους να βιώσουν το θαύμα της Αρχαίας Ελεύθερνας. Καλλιτεχνικές προσωπικότητες εγχώριες και διεθνείς, ηγέτες κρατών, απλοί πολίτες, ντόπιοι και ξένοι επισκέπτες και το κυριότερο τα ίδια τα παιδιά, όλοι τους φαίνεται να αναγνωρίζουν όχι μόνο την αρχαιολογική, πολιτιστική και καλλιτεχνική αξία της Ελεύθερνας, αλλά και τη γνησιότητα που εκπέμπει ο τόπος αυτός. Ένας τόπος ο οποίος δεν έπαψε να υπάρχει με την πτώση των μεγάλων πολιτισμών που τον έπλασαν. Αλλά που συνεχίζει αέναα να διαμορφώνεται από τους ανθρώπους του, τη φύση και τα ζώα του, λειτουργώντας ως ένα τεκμήριο του παρελθόντος, του παρόντος, του μέλλοντος της κρητικής γης και κοινωνίας, το οποίο πια όλοι μπορούν να βιώσουν, όχι απλά να διαβάσουν, να δουν, να μάθουν για αυτό. Και σε αυτή την κατεύθυνση φυσικά έχει συμβάλει τα μέγιστα ο Ομότιμος Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας, Γενικός Διευθυντής του Μουσείου Ακροπόλεως, ανασκαφέας της Αρχαίας Ελεύθερνας και η «καρδιά» του μουσείου της Αρχαίας Ελεύθερνας, Νίκος Σταμπολίδης. Υλοποιώντας κορυφαίες περιοδικές εκθέσεις κάθε χρόνο στο μουσείο της Αρχαίας Ελεύθερνας – άλλες που έρχονται να «παντρέψουν» το μοντέρνο με το αρχαίο και άλλες να εκθέσουν δημόσια την ανθρώπινη ιστορία και εμπειρία – οι οποίες εγκαινιάζονται το καλοκαίρι -στο πλαίσιο των γενεθλίων του μουσείου -συνοδευόμενες από μοναδικά καλλιτεχνικά μουσικά δρώμενα, καταφέρνει να κρατά το ενδιαφέρον των επισκεπτών για το μέρος αμείωτο, και έτσι και φέτος έρχεται να παρουσιάσει κάτι επίσης μοναδικό και όπως αναφέρει στα «Ρ.Ν.» ο καθηγητής με σκοπό να ξαφνιάσει. «Προσπαθούμε κάθε φορά η Ελεύθερνα να ξαφνιάζει», τονίζει χαρακτηριστικά.
Τι είναι όμως αυτό που φέτος θα δούμε στην Αρχαία Ελεύθερνα; Τι είναι αυτό που έχουν οραματιστεί ο Νίκος Σταμπολίδης και οι συνεργάτες του ιδίως για φέτος όπου το μουσείο συμπληρώνει δέκα χρόνιας ζωής;
Πριν περίπου τέσσερα χρόνια ο καθηγητής στην παράσταση «Δον Κιχώτης» στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος διέκρινε στη σκηνική παρουσία του διεθνώς καταξιωμένου και παγκοσμίου φήμης χορευτή, Daniil Simkin τη μορφή ενός Κορύβαντα. Από εκεί έγινε η αρχή για την τωρινή τους συνεργασία, η οποία θα πάρει σάρκα και οστά στα τέλη Ιουνίου, με δύο μοναδικές βραδιές στον χώρο του μουσείου της Αρχαίας Ελεύθερνας, όπου ο κορυφαίος χορευτής θα ενσαρκώσει την αρχέγονη μορφή του Κορύβαντα.
Ο καθηγητής μιλώντας στα «Ρ.Ν.» περιγράφει: «Φέτος με τον φίλο μου τον Daniil Simkin, που είναι μέγας παγκόσμιος πρωτοχορευτής είπαμε να κάνουμε κάτι χορευτικό. Μην ξεχνάμε ότι οι κορύβαντες και οι κουρήτες χτυπούσαν τις ασπίδες τους και χόρευαν για να μην ακούσει το κλάμα του Δία ο Κρόνος και τον φάει. Η όρχηση είναι ο χορός. Η λέξη προέρχεται από τον όρχο, μια σειρά από δέντρα. Και επειδή τα δέντρα τον χειμώνα συνήθως ρίχνουν τα φύλλα τους οι άνθρωποι για να ξαναφέρουν τη ζωή στα δέντρα μιμούνταν τις κινήσεις των δέντρων την άνοιξη και έτσι από τις κινήσεις του όρχου των κλαδιών δημιουργήθηκε η μίμηση της όρχησης των ανθρώπων. Και μετά προχώρησαν οι χοροί. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι προσπαθούμε κάθε φορά η Ελεύθερνα να ξαφνιάζει. Και επομένως αυτό που δεν είναι εύκολο να το φανταστείς γιατί δεν γίνεται εμείς θέλουμε να το μεταλαμπαδεύσουμε σε αυτή την αρχέγονη γη την Κρήτη, που υψώθηκε από τη θάλασσα 80 εκ. χρόνια πριν και να το ξαναζήσουμε αυτό. Και για αυτό φέραμε εδώ φέτος τον Σίμκιν και τους συνεργάτες του, τον κ. Χαραλαμπίδη από το Μέγαρο Μουσικής που συνεργάζεται όχι μόνο με το Μέγαρο αλλά και τη Λυρική και το Νιάρχος και το Ηρώδειο, για να μπορέσουμε να κάνουμε μια τέτοια σύνθεση που θα μείνει πάντα στις καρδιές και στα μυαλά των ανθρώπων και φυσικά στην ιστορία αυτού του τόπου. Και φυσικά επειδή θα γιορτάσουμε τα 10 χρόνια του μουσείου, σαν αγοράκι 10-11 χρονών, θα φέρουμε από την ανασκαφή ένα πιθαράκι μέσα στο οποίο είναι θαμμένο ένα μελέφηβο αγόρι, δηλαδή ένα αγόρι 10-11 χρονών όπου για κάποιο λόγο σκοτώθηκε, πέθανε, αλλά το κυνηγόσκυλό του που πήγαινε μαζί του στο κυνήγι, πήγαινε στον τάφο του, και πέθανε από τη θλίψη του και το έθαψαν έξω από τον τάφο του παιδιού».
Daniil Simkin: «Ο χορός μπορεί να επαναπροσδιοριστεί σε σχέση με το παρελθόν και την ιστορία»
Ο κορυφαίος χορευτής Daniil Simkin βρίσκεται μαζί με τον καθηγητή και τους συνεργάτες του στο Ρέθυμνο τις τελευταίες δύο μέρες, προκειμένου όλοι μαζί να επισκεφθούν και να εξετάσουν τον χώρο του μουσείου της Αρχαίας Ελεύθερνας ώστε να δουν πως θα στηθεί όλο το σκηνικό το οποίο έχουν οραματιστεί να παρουσιάσουν στο κοινό. Ο μοναδικός καλλιτέχνης, Daniil Simkin, ο οποίος με τις παραστάσεις του έχει μαγέψει και μαγεύει το κοινό σε όλες τις κορυφαίες σκηνές του κόσμου, έρχεται τώρα αποκλειστικά να παρουσιάσει τον δυναμισμό και την αρχέγονη αύρα του Κορύβαντα στην Ελεύθερνα με ειδικά χορευτικά τα οποία θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό παγκοσμίως συνοδευόμενα και από άλλα κομμάτια του καλλιτέχνη διεθνώς αναγνωρισμένα. Ο ίδιος μιλώντας στα «Ρ.Ν.» αναφέρει: «Μόλις εξετάσουμε τον χώρο της Ελεύθερνας θα γίνουν λίγο πιο ξεκάθαρα τα πράγματα για μένα. Και θα σκύψουμε όλοι μαζί να κατανοήσουμε τι ακριβώς πρόκειται να είναι αυτό που θα ετοιμάσουμε. Αλλά ανεξάρτητα από αυτό, είναι ήδη προνόμιο και τιμή να έχω την εμπιστοσύνη του κ. Σταμπολίδη και του μουσείου, ώστε να εξερευνήσω αυτή την κατεύθυνση. Από τη δική μου πλευρά, πιστεύω ότι ο χορός μπορεί να εξελιχθεί. Ο χορός μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι όχι που ζει ξεχωριστά από το κοινό αλλά που μπορεί να είναι κοντά στον θεατή. Και την ίδια ώρα ο χορός μπορεί να επαναπροσδιοριστεί σε σχέση με το παρελθόν και την ιστορία οπότε εδώ έχουμε την ευκαιρία να δημιουργήσουμε κάτι συγκεκριμένο που υπάρχει συναρτήσει της ιστορίας, των αντικειμένων που βρίσκονται στο μουσείο της Ελεύθερνας αλλά και συναρτήσει της εδώ και τώρα στιγμής, ένα στοιχείο που αντιπροσωπεύει τον χορό. Ο χορός υπάρχει μόνο την τρέχουσα στιγμή και μετά δεν υπάρχει. Οπότε νομίζω υπάρχει μια όμορφη ένταση μεταξύ ιστορίας, εδώ και τώρα, αλλά σε σχέση με το τι είναι πριν από εσένα αλλά επίσης τι έχει έρθει μετά από εσένα. Οπότε υπάρχει μια όμορφή ένταση μεταξύ παρελθόντος, παρόντος και μέλλοντος. Και είμαι ενθουσιασμένος να το εξερευνήσω όλο αυτό. Από μαθηματική άποψη είναι μια όμορφη εξίσωση. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε και για να προσπαθήσουμε θα πρέπει να υπάρξει εμπιστοσύνη οπότε εκτιμώ όλων την εμπιστοσύνη που μου δείχνουν και την ίδια ώρα θα είναι κάτι το διασκεδαστικό».
«Η Ελεύθερνα είναι προορισμός»
Ο καθηγητής Νίκος Σταμπολίδης, μιλώντας στα «Ρ.Ν.» περιγράφει τους λόγους για τους οποίους η Ελεύθερνα αποτελεί πλέον όχι απλά πόλο έλξης για τους επισκέπτες ως αρχαιολογικός χώρος. Το μέρος εκπέμπει μια αυθεντικότητα, την οποία ο επισκέπτης μπορεί να βιώσει και μόνο αντικρίζοντας από εκεί τον Ψηλορείτη. «Όταν βλέπει κανείς τον Ψηλορείτη μόνο από τη μεριά του Ρεθύμνου και της Ελεύθερνας τον βλέπει σαν πυραμίδα. Από όπου και αν τον δεις από το Ηράκλειο, τη Γόρτυνα, τη Μεσαρά, είναι ένα βουνό απρόσωπο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής.
Η εμπειρία του επισκέπτη δεν σταματάει μόνο στο να δει τον αρχαιολογικό χώρο, να επισκεφθεί το μουσείο. Όπως εξηγεί ο κ. Σταμπολίδης, η Ελεύθερνα, η φύση της και οι άνθρωποί της συνιστούν «την ψυχή» του τόπου, ως κομμάτι της ενδοχώρας, εκεί που επιβιώνουν δηλαδή τα αυθεντικά στοιχεία της Κρήτης, η παράδοσή της, η γαστρονομία της, οι συνήθειες, ο πολιτισμός της.
«Η Ελεύθερνα είναι προορισμός. Δηλαδή η Ελεύθερνα επειδή είναι έξω από τα μεγάλα κέντρα, προσπαθούμε χωρίς να αλλοιώνουμε την ενδοχώρα, να τη δημιουργούμε σαν αέναο χώρο με αέναες δράσεις, οι οποίες φέρνουν τον κόσμο πιο κοντά στη φύση και στην αρχαιότητα και στον πολιτισμό, έτσι όπως τον βίωνε η Κρήτη από τα αρχαία χρόνια στα Βυζαντινά, από τα Βυζαντινά στα νεότερα μέχρι σήμερα. Και αυτό γιατί ο πολιτισμός δεν είναι μόνο οι αρχαιότητες, δεν είναι μόνο τα έργα τέχνης. Πολιτισμός είναι οι σχέσεις και οι συμπεριφορές των ανθρώπων. Και με αυτόν τον τρόπο εμείς προσπαθούμε να συνδέσουμε το πριν με το σήμερα και με το μετά. Δεν υπάρχει διαίρεση ανάμεσα στο παρελθόν, στο παρόν και το μέλλον. Και αυτό προσπαθούμε να το δώσουμε στην ανθρωπότητα, στον κόσμο, στους ανθρώπους που επισκέπτονται την Κρήτη. Ο «ψαγμένος» επισκέπτης ψάχνει να βρει την αυθεντική ψυχή της Κρήτης και η αυθεντική ψυχή της Κρήτης βρίσκεται στην ενδοχώρα. Και εγώ παρομοιάζω πάντα την Κρήτη με έναν άνθρωπο ξαπλωμένο: τα χέρια του είναι τα ακρωτήρια της Δυτικής Κρήτης (Κίσσαμος κ.λπ.), το κεφάλι είναι το ακρωτήρι εκεί που είναι θαμμένοι οι Βενιζέλοι και η καρδιά του είναι στο Ρέθυμνο, στην Ελεύθερνα, στον Μυλοπόταμο. Η κοιλιά του είναι ο πλούτος που είναι στο Ηράκλειο και τα πόδια του είναι στο Λασίθι. Η Ελεύθερνα λοιπόν είναι αυτός ο αρχαίος άνεμος όπου ακόμα φυσά. Το τοπίο του, οι χαράδρες του, οι λόφοι του, η φύση και όταν λέω η φύση εννοώ η χλωρίδα αλλά και η πανίδα, τα νερά του, τα βουνά, τα πάντα έχουν σχέση με εμάς, με τους ανθρώπους, με τα ήθη, με τα έθιμά μας, με την τροφή μας, αγνές τροφές. Επομένως η Ελεύθερνα είναι προορισμός όχι μόνο για την αρχαιολογία, το μουσείο της αλλά και για τη φύση της, χλωρίδα και πανίδα, για τους ανθρώπους της, η φιλοξενία τους, για την τροφή τους. Δηλαδή είναι ένας κόσμος ολόκληρος αυτό. Όταν λέω προορισμός είναι ο τρόπος που διδάσκεις στον άλλο να ζήσει», ανέφερε μεταξύ άλλων ο καθηγητής.
«Το μουσείο μας»
Το μουσείο της Αρχαίας Ελεύθερνας συνιστά σημείο αναφοράς όχι μόνο για το Ρέθυμνο αλλά για ολάκερη την Κρήτη. Διεθνείς προσωπικότητες και εγχώριες δεν παραλείπουν να περάσουν από εκεί, ενώ πολλοί ντόπιοι έχουν ξανα-αγαπήσει τον τόπο τους χάρη σε αυτό. Για τον καθηγητή Νίκο Σταμπολίδη όμως το κυριότερο είναι η επιστροφή της νέας γενιάς στο μουσείο, η επιστροφή των παιδιών σε αυτό.
Παρά της διασημότητες που το επισκέπτονται κάθε χρόνο, εκείνος αναφέρει ότι «Για μένα η γοητεία είναι τα παιδιά. Θυμάμαι όταν έγινε ο Πικάσο και πέρυσι οι Πριγκίπισσες και οι Πολεμιστές, έρχονταν σχολεία. Ένα σχολείο μας είπε «Είμαστε από τον Άγιο Νικόλαο». Εγώ νόμιζα πως ήταν ο Άγιος Νικόλαος του Λασιθίου αλλά είπανε «Ήρθαμε να δούμε το μουσείο μας». Δεν είπαν το μουσείο της Ελεύθερνας. Ξέρεις τι είναι αυτό; Πόσο σημαντικό είναι μια γενιά του δημοτικού σχολείου να λέει ότι αυτό είναι το μουσείο μας;. Δεν είναι το μουσείο τάδε. Επομένως το εκπαιδευτικό κομμάτι, η συνεννόηση με τα σχολεία, οι νέες γενιές, όχι μόνο από την Κρήτη, αλλά και από την υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά και οι γονείς οι ξένοι, οι επισκέπτες, είτε από την Ευρώπη ή την Αμερική φέρνουν τα παιδιά τους. Είναι ένα μουσείο το οποίο δεν το ξεχνάει κανείς. Πηγαίνεις στο Λούβρο ζαλίζεσαι και δεν θυμάσαι παρά δυο μόνο πράγματα. Εδώ το μουσείο αυτό το θυμάσαι πάντα. Είναι τόσο – όσο. Είναι το ελληνικό μέτρο».
