Διαρκείς αυξήσεις τιμών στα Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα
Αυξάνεται η συμμετοχή στο πρόγραμμα ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ για την παχυσαρκία – «Ανακούφιση» για αρκετούς ασθενείς η διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους από τα φαρμακεία
Παγιωμένο, διαρθρωτικό, «αγκάθι» για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και δυστυχώς κοινωνικά αποδεκτό είναι το μόνιμο πρόβλημα της έλλειψης φαρμάκων από τα ιδιωτικά φαρμακεία της γειτονιάς. Πρόκειται για μία συνθήκη, αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών, οικονομικών περιορισμών, έλλειψης δικλείδων ασφαλείας και παθογενειών της αλυσίδας παραγωγής, που επαναλαμβάνεται στο δημόσιο λόγο τα τελευταία χρόνια, αποτελεί ωστόσο ένα πραγματικό ζήτημα με το οποίο έρχονται αντιμέτωποι ασθενείς και φαρμακοποιοί. Υποκατάστατα, αναζήτηση σκευασμάτων απευθείας από τις φαρμακοβιομηχανίες, ενδοεπικοινωνία και αλληλοϋποστήριξη μεταξύ των τοπικών φαρμακείων, σειρές προτεραιότητας και λίστες αναμονής είναι ορισμένες από τις συνέπειες που έχει επιφέρει το ζήτημα στον κλάδο, ο οποίος καλείται να παίζει διαρκώς ένα παιχνίδι με τον χρόνο. Στα φαρμακεία του Ρεθύμνου η ζήτηση πολλαπλασιάζεται τους θερινούς μήνες, όπως προκύπτει εύλογα από τη διόγκωση του πληθυσμού σε μία αμιγώς τουριστική περιοχή. Οι ελλείψεις στα κοινοτικά φαρμακεία αφορούν όλες τις θεραπευτικές κατηγορίες, οφθαλμολογικών, αντιβιοτικών, αντιυπερτασικών και φαρμάκων για των διαβήτη, ενώ επεκτείνονται επίσης και σε αντικαταθλιπτικά και νευρολογικά φάρμακα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας για το ζήτημα στα «Ρ.Ν.», η Ευρυδίκη Ψυχαράκη, γραμματέας του Φαρμακευτικού Συλλόγου Ρεθύμνου, η λίστα των ελλειπτικών φαρμάκων αυτή τη στιγμή αγγίζει τα 300 σκευάσματα. Την ίδια ώρα και ενώ ο ασθενής συχνά αδυνατεί να παραλάβει το συνταγογραφούμενο φάρμακό του, τα μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα (ΜΗΣΥΦΑ) υπόκεινται σε διαρκείς ανατιμήσεις, χωρίς περιορισμούς και πλαφόν. Αντιπυρετικά, οφθαλμικές σταγόνες, σπρέι και μία σειρά από κοινά, καθημερινά φάρμακα στα ράφια των φαρμακοποιών, κάθε μήνα κοστίζουν και λίγα λεπτά περισσότερο, με αποτέλεσμα το κόστος σε βάθος χρόνου να γίνεται πράγματι αισθητό για τους καταναλωτές. Η απελευθέρωση της αγοράς και η θέσπιση των ΜΗΣΥΦΑ, αντί να οδηγήσει σε μία πιο ανταγωνιστική αγορά και συνεπώς σε ευνοϊκότερες για τον καταναλωτή τιμές, οδήγησε τελικώς σε ένα ράλι ανατιμήσεων, το οποίο επηρεάζεται και καθορίζεται ανάλογα με μία σειρά πρόσθετων παραγόντων, όπως ο πληθωρισμός, τα καύσιμα και οι τιμολογιακές πολιτικές της εκάστοτε φαρμακοβιομηχανίας. «Ανά τακτά χρονικά διαστήματα υπάρχουν αλλαγές στις τιμές των φαρμάκων, κάποιες πέφτουν, κάποιες ανεβαίνουν. Η κατηγορία των φαρμάκων που έχει ανεξέλεγκτη πορεία προς τα πάνω είναι τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα. Αυτά έχουν πάρει την ανιούσα εδώ και πάρα πολύ καιρό, από όταν απελευθερώθηκαν οι τιμές τους», επιβεβαίωσε η κ. Ψυχαράκη.
«Υπάρχουν ασθενείς που δεν μπορούν να συνεχίσουν ομαλά την αγωγή τους»
Αναφορικά πάλι με το ζήτημα των ελλείψεων και όπως σχολίασε στα «Ρ.Ν.», η κ. Ψυχαράκη, σε όλες τις φαρμακευτικές κατηγορίες υπάρχουν ελλείψεις, ενώ εντοπίζεται μία σειρά από προβλήματα από τη διάθεση, μέχρι την ενημέρωση και τον χρόνο αναμονής. «Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι οι ελλείψεις λειτουργούν αιφνιδιαστικά. Δεν έχουμε κάποια πρότερη ενημέρωση. Αιφνιδιαζόμαστε και εμείς κάθε φορά. Οπότε εκεί που ξέρουμε ότι χρειαζόμαστε έξι κουτιά, ή δέκα κουτιά από κάθε φάρμακο για να καλύψουμε τις ανάγκες τις μηνιαίες των ασθενών, ξαφνικά βρισκόμαστε σε καθεστώς πλαφόν. Η αποθήκη βάση του διαθέσιμου αποθέματος που έχει, από τη στιγμή που καταλαβαίνει ότι δεν τροφοδοτείται ομαλά η αγορά, προκειμένου να γίνει ομοιόμορφη διασπορά και κατανομή σε όλα τα φαρμακεία βάζει πλαφόν, που σημαίνει ότι εκεί που είχα τη δυνατότητα να παίρνω δέκα κουτιά το μήνα, μπορώ να πάρω δύο το μήνα ή δύο το δεκαπενθήμερο. Αυτό μας δημιουργεί σοβαρότατο θέμα, γιατί προφανώς και δεν μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες και δεν ξέρουμε και μέχρι πότε θα έχει έλλειψη το κάθε φάρμακο, οπότε δεν έχουμε και χρονικό ορίζοντα του πότε θα αποκατασταθεί», εξήγησε. Η παραπάνω συνθήκη έχει ως αποτέλεσμα οι φαρμακοποιοί να μπαίνουν σε μία διαδικασία αναζήτησης φαρμάκων από κάθε δυνατή πηγή, δηλαδή την ίδια την φαρμακευτική εταιρεία. «Είναι δυστυχώς παγιωμένο, διαχρονικό πρόβλημα και άλυτο. Υπάρχουν ασθενείς που δεν μπορούν να συνεχίσουν ομαλά την αγωγή τους, παρά τις προσπάθειές μας, ασθενείς που επιβαρύνονται οικονομικά πηγαίνοντας στον γιατρό τους, για να αλλάξει η αγωγή τους και να προσαρμοστεί σε κάτι στο οποίο θα υπάρξει επάρκεια, έξτρα κόστος για τη λειτουργία των φαρμακείων, γιατί πρέπει κάποιος να ασχοληθεί μόνο με τα ελλειπτικά φάρμακα. Και ο κόσμος έχει προσαρμοστεί σε αυτό», ανέφερε η κ. Ψυχαράκη. Το πρόβλημα επιδεινώνεται και λόγω εποχικότητας: «Η αυξημένη επισκεψιμότητα δημιουργεί έξτρα ανάγκες, οπότε πρέπει να καλυφθούν, κάτι που μας δυσκολεύει, απλά ο ξένος πληθυσμός είναι πιο εξοικειωμένος και με τη χρήση των γενοσήμων φαρμάκων, οπότε είναι πιο διαλλακτικοί στο να καλύψουν την ανάγκη τους, αν υπάρχει γενόσημο και μετά είναι η κατηγορία του εγχώριου πληθυσμού, που γνωρίζει προκαταβολικά ότι το φάρμακό του είναι ελλειπτικό και κοιτάζει να δει πώς μπορεί να πάρει κάποιο έξτρα κουτί».
«Η παχυσαρκία τείνει να είναι η μάστιγα των επόμενων χρόνων και ανησυχεί πολύ περισσότερο την επιστημονική κοινότητα σε σχέση με άλλες παθήσεις»
Στον αντίποδα, ολοένα και μεγαλύτερη είναι η κινητοποίηση και η συμμετοχή ασθενών στο δωρεάν πρόγραμμα πρόληψης για την παχυσαρκία ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ, του υπουργείου Υγείας, μέσω του οποίου μπορούν να παραλαμβάνουν δωρεάν φάρμακα υψηλού κόστους από τα φαρμακεία. Το πρόγραμμα αφορά ασθενείς με παραπάνω κιλά ή προβληματικούς δείκτες υγείας, οι οποίοι έχουν εξεταστεί από γιατρό σε δημόσια δομή υγείας και έχει ως στόχο την απώλεια βάρους και την ευρύτερη βελτίωση της υγείας του ατόμου. Στο Ρέθυμνο, το Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου δεν υποστηρίζει το πρόγραμμα, πιθανότατα λόγω υποστελέχωσης και υψηλού φόρτου εργασίας, ωστόσο οι ασθενείς μπορούν να απευθύνονται σε γενικούς γιατρούς και παθολόγους στα τοπικά Κέντρα Υγείας και την μονάδα ΤΟΜΥ. «Η παχυσαρκία τείνει να είναι η μάστιγα των επόμενων χρόνων και ανησυχεί πολύ περισσότερο την επιστημονική κοινότητα σε σχέση με άλλες παθήσεις, οπότε τα φάρμακα αυτά είναι δοκιμασμένα, αποτελεσματικά και απαιτούν βέβαια μία συνολική συμμόρφωση στον τρόπο ζωής. Ασθενείς με παραπάνω κιλά ή δείκτες υγείας οι οποίοι προβληματίζουν, όπως το μεταβολικό σύνδρομο, τα καρδιαγγειακά, ο διαβήτης, μπορούν σε συνεννόηση με γιατρούς που είναι συμβεβλημένοι με το πρόγραμμα, με συνταγή να συμμετέχουν δωρεάν», ανέφερε η κ. Ψυχαράκη, τονίζοντας επίσης ότι: «Κάθε μήνα έχουμε και περισσότερη συμμετοχή και ολοένα και αυξάνονται οι άνθρωποι που πληρούν τις προδιαγραφές, το ψάχνουν και οι ίδιοι, θέλουν να βοηθηθούν, θέλουν να έχουν απώλεια βάρους, οπότε μπαίνουν σε αυτήν τη διαδικασία».
«Κάθε μήνα βλέπουμε και παραπάνω ανθρώπους που επιλέγουν το κανάλι του φαρμακείου για τα φάρμακα υψηλού κόστους»
Αντίστοιχα, το τελευταίο χρονικό διάστημα τα φαρμακεία της γειτονιάς έχουν τη δυνατότητα να προμηθεύονται και να παρέχουν δωρεάν σε ασθενείς με χρόνιες παθήσεις και βαριά νοσήματα, φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ). Πρόκειται για φάρμακα που αφορούν για παράδειγμα καρκινοπαθείς και τα οποία μέχρι πρόσφατα μπορούσαν να παραληφθούν μόνο από το φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ ή με κατ’ οίκον παράδοση. Ωστόσο και τα δύο συστήματα διανομής εμφάνιζαν πολύ σημαντικά προβλήματα, ιδιαίτερα στο Ρέθυμνο, καθώς το μεν φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ στερούνταν φαρμακοποιού, ενώ το σύστημα της κατ’ οίκον παράδοσης δημιουργούσε μεγάλες αναμονές. «Είναι μία μεγάλη ανακούφιση αυτή για τους ανθρώπους που χρειάζονται ΦΥΚ, γιατί είχαν πολύ μεγάλη ταλαιπωρία. Αν εξαιρέσουμε μία μικρή δυσκολία, που κάποιοι από αυτούς αντιμετωπίζουν με την πλατφόρμα, γιατί όλη η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά, στο κομμάτι της παραλαβής και της παράδοσης φαρμάκων, κάθε μήνα βλέπουμε και παραπάνω ανθρώπους που επιλέγουν το κανάλι του φαρμακείου. Αυτό είναι είτε γιατί τώρα το μαθαίνουν ότι μπορεί το φαρμακείο να τους εξυπηρετεί το να παραλάβουν το ΦΥΚ τους και έχει να κάνει και με το ότι οι κατηγορίες των ΦΥΚ απελευθερώνονται προοδευτικά», σχολίασε η κ. Ψυχαράκη και τέλος συμπλήρωσε: «Στην αρχή είχαμε συγκεκριμένα φάρμακα τα οποία μπορούσαμε να διαθέσουμε και σχεδόν ανά μήνα προστίθενται και νέοι τύποι φαρμάκων που μπορούν να διατεθούν μέσα από το κανάλι του φαρμακείου».
