Δημιουργός και των παιδικών κατασκηνώσεων ο δεύτερος
Μεγάλες μορφές του Ατσιποπούλου είναι και οι Ζανουδάκηδες. Και πρώτα ο Ελπιδοφόρος (1889-1979).
Γεννήθηκε στο Ατσιπόπουλο και διακρίθηκε για την έντονη κοινωνική του δράση.
Διετέλεσε Γενικός Επιθεωρητής των Ελληνικών Ταχυδρομείων (και προϊστάμενος του ταχυδρομείου Ρεθύμνου), αφήνοντας πίσω του σπουδαίο και αναγνωρισμένο έργο στον τομέα του.
Κατά την περίοδο της Ελληνικής Διοίκησης στη Μικρά Ασία, είχε τοποθετηθεί στην Ύπατη Αρμοστεία της Σμύρνης, όπου του ανατέθηκε το κρίσιμο έργο του Επιθεωρητή-Οργανωτή των Ταχυδρομείων της Αρμοστείας. Μάλιστα, για να διευκολύνεται η κίνησή του στις ελεγχόμενες περιοχές, του είχε απονεμηθεί ο βαθμός του ταγματάρχη.
Υπήρξε για χρόνια πρόεδρος του Συλλόγου των εν Αθήναις Ατσιπουλιανών «Η Αγία Ζώνη», στηρίζοντας ενεργά τους συγχωριανούς του που μετοίκησαν στην πρωτεύουσα.
Ιστορική χαρακτηρίζεται μια διάλεξή του στην Αθήνα με θέμα «Ατσιπόπουλο το χωριό μου» στην οποία με γλαφυρό τρόπο αναδεικνύει την ιστορία του τόπου του και τις προσωπικότητες της περιοχής.
Ολόκληρη η διάλεξη περιέχεται στο «Πολιτιστικό Ρέθυμνο».
Γιώργης Ζανουδάκης
Εμβληματική μορφή ο δάσκαλος Γιώργης Ζανουδάκης.
Υπηρέτησε με πάθος την εκπαίδευση και διετέλεσε διευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Ατσιποπούλου, αφήνοντας έντονο το στίγμα του στην πνευματική ζωή του τόπου.
Αναγνωρίζεται ως ένας από τους πρωτεργάτες της διοργάνωσης σχολικών κατασκηνώσεων στην περιοχή του Ρεθύμνου (ήδη από τη δεκαετία του 1930), εισάγοντας καινοτόμες ιδέες για τη βιωματική μάθηση των παιδιών στη φύση.
Χαρακτηρίστηκε ως «χαλκέντερος εργάτης» και διανοούμενος της τοπικής κοινωνίας. Ξεχώρισε για το ήθος, την ανιδιοτέλειά του και την άρνησή του για προσωπική προβολή.
Επέδειξε σπουδαία αγωνιστική δράση και θάρρος σε πολύ δύσκολες ιστορικές περιόδους. Έμεινε στην ιστορία για την ακλόνητη πίστη και αφοσίωσή του στον φίλο του και σπουδαίο επιθεωρητή Γιάννη Ευαγγελίδη, φτάνοντας στο σημείο να συλληφθεί από τις κατοχικές/εμφυλιακές δυνάμεις αμέσως μετά την κηδεία του.
Μια σπουδαία μορφή
Πάνε χρόνια που ασχολούμαι με τη συλλογή στοιχείων γύρω από τον δάσκαλο Γιώργη Ζανουδάκη. Και ποτέ δεν αποφασίζω να ξεκινήσω την αναφορά μου στη μεγάλη αυτή μορφή του Ρεθύμνου, καθώς όλο και κάτι καινούργιο αναφύεται.
Ο Γιώργης Ζανουδάκης κυριαρχούσε στην πνευματική και πολιτιστική ζωή της πόλης, με έμπνευση, με ιδέες και αποτελεσματικότητα. Με τόλμη και προσωπικό μόχθο, χωρίς ποτέ να επιδιώξει την προσωπική του προβολή. Παράλληλα, απέδειξε τα αγνά πατριωτικά του αισθήματα σε δύσκολους καιρούς, με κίνδυνο της προσωπικής ελευθερίας και της σωματικής του ακεραιότητας, όταν ο φόβος και η απειλή οδηγούσαν άλλους ευυπόληπτους συμπολίτες να αδρανούν και να υποτάσσονται ή ακόμη και κάποιους να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον δυνάστη.
Όταν νόμιζα πως είχα αρκετά στοιχεία για να κάνω το αφιέρωμά μου στον Γιώργη Ζανουδάκη, έτυχε να το φέρει η κουβέντα με ένα εκλεκτό και ιδιαίτερα προσφιλή μου συνάδελφο, τον Κώστα Τσουράκη, (στον οποίο οφείλω κυρίως την αγάπη μου για ιστορική έρευνα και φιλαναγνωσία σε βαθιά πελάγη) και ν’ ακούσω πολύ ενδιαφέροντα πράγματα.
Ζήτησα λοιπόν από τον καλό συνάδελφο να μου δώσει γραπτές αυτές τις τόσο τρυφερές αναμνήσεις κι εκείνος ανταποκρίθηκε πρόθυμα λίγες μέρες μετά. Έχω την αίσθηση ότι πρόκειται για ένα ιστορικής σημασίας κείμενο, καθώς, χωρίς υπερβολές και σχόλια που κουράζουν, περιγράφει μια εποχή που μαζί με τον πόλεμο θα πρέπει να ξορκίζει κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος.
Η επιστολή του κ. Κώστα Τσουράκη: «Η αναφορά σου στον Δάσκαλο Γιώργη Ζανουδάκη, κατά την πρόσφατη μακρά τηλεφωνική συνομιλία μας, ανακάλεσε στη μνήμη μου όσα έζησα από κοντά και όσα έχω μάθει για τη ζωή και τη δράση του. Δεν χρειάστηκε και μεγάλη προσπάθεια να τα θυμηθώ, αφού ποτέ δεν τον έχω ξεχάσει, καθώς μια κρίσιμη περίοδος του βίου μου έχει συμπέσει και έχει σημαντικά επηρεαστεί από τη ζωή και την πολυσχιδή δράση του Δασκάλου.
Δεν θα σου τα γράψω ως «επιτήδειος ουδέτερος», καθώς είμαι βαθύτατα επηρεασμένος. Τα πραγματικά περιστατικά, όμως, στα οποία θα αναφερθώ είναι αληθινά και τεκμηριωμένα.
Τον Γιώργη Ζανουδάκη πρωτογνώρισα μόλις απελευθερώθηκε ο τόπος από τη γερμανική κατοχή, στη γειτονιά μου, στην οδό Β. Κορνάρου. Δυο πόρτες πιο πέρα από το σπίτι μας ήταν το γραφείο της Επιθεώρησης Δημοτικής Εκπαίδευσης, όπου είχε εγκατασταθεί ο Δάσκαλος ως αναπληρωτής Επιθεωρητής. Γρήγορα αντιλήφθηκα ότι υπήρχε γνωριμία, αν όχι φιλία, ανάμεσα σ’ εκείνον και στην οικογένειά μου. Από την οικειότητα αυτή εισέπραξα εκ μέρους του προσωπική συμπάθεια και ηθική υποστήριξη, την οποία χρειαζόμουν. Είχαμε πρόσφατα χάσει τον πατέρα μας, αλλά και γενικά η ατμόσφαιρα γύρω μας ήταν βαριά και δύσκολη.
Στην αρχή ενημερώθηκα ότι ο Επιθεωρητής είναι «δικός μας άνθρωπος». Πράγματι, ο Γιώργης Ζανουδάκης είχε υπάρξει δάσκαλος και του πατέρα μου. Και στα πρόσφατα συγκλονιστικά χρόνια της ναζιστικής κατοχής είχαν συμπορευθεί στις γραμμές της οργανωμένης εαμικής εθνικής αντίστασης.
Την επόμενη σχολική χρονιά τον είχα κι εγώ δάσκαλο στο 1ο Δημοτικό Σχολείο, στο ιστορικό «Τούρκικο σχολείο». Όπως ήταν φυσικό, το καταχάρηκα. Φάνηκε ότι το χάρηκε κι εκείνος. Με καλούσε συχνά τα απογεύματα στο σπίτι του, στη λεωφόρο Κουντουριώτη, όπου κυριαρχούσε η σεμνότητα και η αξιοπρέπεια της συζύγου του και της κόρης τους.
Στη σχολική αίθουσα το μάθημα του Γιώργη Ζανουδάκη άρχιζε με το… ξύσιμο των μολυβιών! Μόλις είχαμε βγει από το έρεβος και τη φτώχεια της κατοχής, για πολλούς μαθητές η ξύστρα ήταν απλησίαστη πολυτέλεια και η αντικατάσταση των μολυβιών ήταν κι αυτή δύσκολη. Γι’ αυτό δεν έπρεπε να εξαντλούνται γρήγορα με αδέξιο ξύσιμο από εμάς τους μαθητές ή τους γονείς μας.
Μόλις μπαίναμε στην αίθουσα, τοποθετούσαμε τα άξυστα μολύβια πάνω στην έδρα. Έμπαινε ο δάσκαλος, έβγαζε από την τσέπη του ένα καλοακονισμένο σουγιά, άρχιζε να ξύνει τα μολύβια και ταυτόχρονα να διαλέγεται μαζί μας. Το μάθημά του εν πολλοίς ήταν διάλογος. Το σύστημά του, όπως το αντιλαμβάνομαι εκ των υστέρων, εδραζόταν στη δεκτικότητα του μαθητή. Δίδασκε με τρόπο που να μη μας αιφνιδιάζει. Με την απλότητα της διατύπωσης, με την επιλογή των λέξεων και με τα παραδείγματα, «ακουμπούσε» τα θέματα σε προσλαμβάνουσες που ήταν λογικό να έχουμε, τα μπόλιαζε με εικόνες που ήταν βέβαιο ότι μας ήταν οικείες. Οι ερωτήσεις του διευκόλυναν την απάντηση του μαθητή, δεν ήταν σε απόσταση από εκείνα που γνωρίζαμε και με τη βοήθειά του κατανοούσαμε τις καινούριες έννοιες που ήθελε να εισαγάγει.
Με το σουγιά στο μολύβι και με λοξή ματιά στο τετράδιό μου, με ρώτησε μια μέρα: «Δε μου λες, Τσουράκη, σε φωνάζει κανείς στο σπίτι σου Κωνσταντίνο;»
«Όχι, κύριε. Κώστα με λένε».
«Τότε, γιατί, το γράφεις έτσι στο τετράδιο σου;».
Έλα ντε! Ο διάλογος για το θέμα είχε εξαντληθεί μόλις ξεκίνησε. Το όνομα Κωνσταντίνος, που επέβαλλαν στα επίσημα έγγραφα ήταν πεποιημένο και για πολλούς αντιπαθές, ιδιαίτερα στην Κρήτη (με τη διαιώνιση του Διχασμού, που είχε προσωποποιηθεί μεταξύ του βασιλιά Κωνσταντίνου και του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου). Από τότε η μπίλια κάθισε στο Κώστας, ακριβώς όπως φώναζαν και τον παππού μου.
Μετά ήλθε η θύελλα, που δεν ήταν ξαφνική μπόρα. Τα σύννεφα – και οι βροντές – είχαν ήδη πυκνώσει πριν καλά καλά συνειδητοποιήσουμε την απελευθέρωση.
Μια μέρα, τα μολύβια έμειναν άξυστα πάνω στην έδρα, το μάθημα δεν έγινε, επιστρέψαμε στα σπίτια μας, χωρίς εργασία για το σπίτι. Περιέργως, δεν φάνηκε να το χαιρόμαστε σαν αναπάντεχο λαχείο. Η ατμόσφαιρα ήταν βαριά, εξαιτίας, ίσως, και της απόλυτης σιωπής των αρμοδίων για την απουσία του Δασκάλου. Προφανώς, είχαν όλοι αιφνιδιαστεί. Ίσως όχι όλοι.
Τα νέα στην πόλη είχαν ήδη κυκλοφορήσει. Άλλωστε, τα γεγονότα διεξήχθησαν εν πληθούση αγορά. Τον Δάσκαλο είχαν συλλάβει παρακρατικά καθάρματα και τον είχαν οδηγήσει, δερόμενο εν μέση οδώ, στη φυλακή, όπου τον παρέδωσαν στο επίσημο κράτος! Το οποίο τον παρέλαβε και τον φυλάκισε!
Η πληγή ήταν βαθιά για την παιδική ψυχή μου και μπορώ να πω ότι και σήμερα ακόμη, στην ένατη δεκαετία της ζωής μου, δεν έχει κλείσει. Η επίδραση στη συμπεριφορά μου και στη μαθητική μου επίδοση ήταν ολοφάνερη. Εκτός των άλλων, προέκυψε εκ μέρους μου απροκάλυπτη εχθρότητα απέναντι στον δάσκαλο που τον αντικατέστησε.
(Στα γεράματά μας συναντηθήκαμε τυχαία στην Αθήνα με τον συνταξιούχο δάσκαλο Στ. Ρ. Μετά τις συστάσεις, του θύμισα ότι ήταν ο μόνος εκπαιδευτικός που με τιμώρησε σ’ όλη τη διάρκεια της μαθητικής ζωής μου. Δεν του ανέφερα, όμως, την αιτία της τιμωρίας).
Μετά από αρκετές μέρες, ο Δάσκαλος εμφανίστηκε πάλι στην τάξη. Εμφανώς αδυνατισμένος και ταλαιπωρημένος. Του έλειπαν και μερικά δόντια… Αλλά το ύφος του απέπνεε, όπως πάντα, λεβεντιά και αξιοπρέπεια. Σαν να μην είχε συμβεί τίποτε.
Τη συνέχεια την είχε προδιαγράψει το κράτος στο οποίο απέληξε η εφαρμογή των συμφωνιών της Μόσχας και της Γιάλτας. Αυτό το κράτος απομάκρυνε από την εκπαίδευση τον Γιώργη Ζανουδάκη, στο πλαίσιο «μέτρων …εξυγίανσης» της δημόσιας διοίκησης. Έτσι εξασφαλίστηκε η άκρα υγεία που απολαμβάνει ακόμη και σήμερα ακόμη το ελληνικό δημόσιο. Και είναι φυσικό, αφού το κράτος έχει συνέχεια και το ήθος του διαιωνίζεται και επαυξάνεται, στα σχέδια που θέσπισαν οι αρχιτέκτονες της πολιτικής και κοινωνικής ζωής μας.
Τον Δάσκαλο τον έβλεπα σχεδόν κάθε μέρα, καθώς εργαζόμουν, άμισθος, σ’ ένα μανάβικο που ήταν πολύ κοντά στο χαρτοπωλείο που είχε ανοίξει στην οδό Τομπάζη. Όταν αργότερα εργαζόμουν, αμειβόμενος, σ’ ένα καφενείο στη λεωφόρο Κουντουριώτη, πολύ κοντά στο σπίτι του, έβλεπα σχεδόν κάθε μέρα τον Δάσκαλο και την οικογένειά του. Αυτό κράτησε μέχρι το φθινόπωρο του 1950, που – μετά την αποφυλάκιση της μητέρας μου – μεταναστεύσαμε οικογενειακώς στον Πειραιά.
Έκτοτε δεν ξανασυναντηθήκαμε. Από τη μνήμη μου, όμως, δεν έφυγε ποτέ ο Δάσκαλος. Για πολλά χρόνια μάθαινα νέα του και ανταλλάσσαμε χαιρετίσματα μέσω του αγαπημένου θείου μου Κώστα Παντελιδάκη, που είχε ραφείο κοντά στο χαρτοπωλείο του Δασκάλου. Ήταν ομόφρονες. Και ομοιοπαθείς.
Με μεγάλη συγκίνηση διάβασα πριν από χρόνια στην εφημερίδα «Αυγή» σύντομο και σεμνό σημείωμα για τον θάνατο του Δασκάλου, τιμητικό για τον ίδιο, αλλά και για την εφημερίδα και τον πολιτικό χώρο που εξέφραζε εκείνη την εποχή. Συγκινήθηκα, επίσης, με τις αναφορές του Νίκου Περρακάκη για τον Δάσκαλο σ’ ένα από τα βιβλία του και σε τοπική εφημερίδα του Ρεθύμνου.
Εντυπωσιάστηκα όταν εντόπισα, στο πλαίσιο της επαγγελματικής μου δραστηριότητας, την ενεργό συμμετοχή του Γιώργη Ζανουδάκη σε κινήσεις συναφείς με πνευματικούς προβληματισμούς που κινούνται με περιορισμένη δημοσιότητα και δεν μπορούν να κατανοηθούν με βάση τα απλουστευτικά στερεότυπα τα οποία έχει καθιερώσει η μανιχαϊκή και ενίοτε προσχηματική αντιπαράθεση αριστερός-δεξιός, συντηρητικός-προοδευτικός και οι… παραφυάδες αυτών!
Με θλίψη διάβασα πέρυσι, σε χανιώτικη εφημερίδα του 1947* τη μονόστηλη είδηση που ενημέρωνε ότι «με Βασιλικό Διάταγμα για την εξυγίανση της δημόσιας υπηρεσίας απολύονται οι κάτωθι λειτουργοί στοιχειώδους εκπαιδεύσεως του νομού Ρεθύμνης». Ανάμεσά τους και ο Γιώργης Ζανουδάκης…
Αυτές τις μέρες, όμως, ένιωσα μεγάλη χαρά, αναδιφώντας παλιές σελίδες της καθημερινής εφημερίδας του Ρεθύμνου «Κρητική Επιθεώρησις». Ανακάλυψα σε φύλλο του 1937 μακροσκελή απολογισμό της δράσης της Εταιρείας Φίλων Ρεθύμνης, που κατείχε τότε δεσπόζουσα θέση στην πολιτιστική ζωή της πόλης. Ο πρόεδρος της Εταιρείας, πρώτος γυμνασιάρχης του Ρεθύμνου, Μιχαήλ Πρεβελάκις, εξιστορεί την πλούσια δράση της (για την πορεία της ανασκαφής υπό τον καθηγητή Μαρινάτο, τις προσπάθειες για τη δημιουργία μουσείου, για την εποπτεία και τη διοίκηση της νυχτερινής σχολής, για τις διαλέξεις, τις μουσικές εκδηλώσεις και την παράσταση αρχαίου δράματος).
Στο τέλος αυτού του πλούσιου απολογισμού, που καλύπτει δραστηριότητες επί παντός του πνευματικού επιστητού για το 1935 ως το 1937, ο πρόεδρος ευχαριστεί ονομαστικά τους στενότερους συνεργάτες του στη διοίκηση, για τις δραστηριότητές τους, τους εκφράζει την ευγνωμοσύνη του και προτείνει την επανεκλογή τους. Ανάμεσά τους και «ο κ. Γεώργιος Ζανουδάκης, Γραμματεύς και χαλκέντερος της Εταιρείας εργάτης».
Αυτός ήταν ο Γιώργης Ζανουδάκης. Διανοούμενος έργω και λόγω και επί της ουσίας. Με ανοιχτούς ορίζοντες, με φιλελεύθερο και φιλέρευνο πνεύμα.
Υπερασπιστής της προόδου για όλους, με τη συμμετοχή όλων. Δεν εντοπίζεται καμιά απουσία του, κανένα κενό, καμιά μεροληψία στη μακρά πολύπλευρη δράση του.
Ο Γιώργης Ζανουδάκης είχε κατακτήσει, με την αξία του, με τη δράση και το παράδειγμά του, την αγάπη και την εκτίμηση των μαθητών του και των ανθρώπων που τον γνώρισαν».
Ο Γιώργης Ζανουδάκης, ο σπουδαίος εκείνος δάσκαλος, ήταν ο άνθρωπος που έδινε σημασία στην ουσία. Πνεύμα πρακτικό, λειτουργούσε πάντα με γνώμονα την ανακούφιση του πάσχοντα συνανθρώπου.
Στο ίδιο πνεύμα πάντα λειτουργώντας αρχές της δεκαετίας του 1930 εισηγήθηκε τη λειτουργία παιδικών κατασκηνώσεων. Το θέαμα των αδύνατων παιδιών, που υπέφεραν τα περισσότερα από αδενοπάθεια εξαιτίας της στερημένης από απαραίτητες τροφές για την ανάπτυξή του «στοίχειωνε» στη συνείδησή του.
Πρότεινε λοιπόν να εξασφαλιστούν κάποια χρήματα με κάθε τρόπο και να λειτουργήσουν παιδικές κατασκηνώσεις.
Κάθε αρχή και δύσκολη και ομολογουμένως δεν βρήκε άμεση ανταπόκριση ο σπουδαίος εκπαιδευτικός. Ο επιμένων όμως νικά και ο Ζανουδάκης μπόρεσε να εκπληρώσει το μεγάλο του όνειρο χάρις στη στήριξη δυο επίσης εξαίρετων συναδέλφων του, της Ευαγγελίας Δροσάκη και του Γιώργου Δαφέρμου.
Τελικά δεν προχώρησε η ωραία αυτή πρωτοβουλία που είχε ωφελήσει περίπου 80 παιδιά. Λίγο μετά το κλείσιμο της κατασκήνωσης ο Γεώργιος Ζανουδάκης έδωσε στη δημοσιότητα μια έκθεση πεπραγμένων με πλήρη οικονομικό απολογισμό.
Αργότερα, μετά τον πόλεμο και συγκεκριμένα από το 1946 άρχισαν να λειτουργούν από άλλο φορέα οι κατασκηνώσεις στο Αρκάδι και στον Μέρωνα.
ΕΝΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΟΙΗΜΑ
Ο Ζανουδάκης μάλιστα ήταν κι ένας ξεχωριστός ποιητής Έχουμε αναφέρει στο παρελθόν τις επιδόσεις του στην προσφώνηση και αντιφώνηση του Καρνάβαλου. Και στις ελεγείες όμως ήταν άφθαστος.
Από τα σημαντικότερα γεγονότα του Γενάρη 1927 ήταν η μεταφορά των οστών του Κλέαρχου Μαμαλάκη, που έπεσε ηρωικά πολεμώντας, ως εθελοντής κατά τους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913.
Έγινε μια πολύ συγκινητική εκδήλωση αλλά την παράσταση έκλεψε το παρακάτω ποίημα του Γιώργη Ζανουδάκη.
Ο επίλογος ήταν ένα ποίημα από τον δάσκαλο Γιώργη Ζανουδάκη που συγκλόνισε το ακροατήριο:
Κλέαρχε συ που πέταξες τόσες φορές στα ύψη
Συ που σφαλούσες μια καρδιά λεονταριού στα στήθη
Συ που κρατούσες θαρρετά το ξακουστό τιμόνι
κι εψήλωνες κι ανέβαινες στα σύννεφα απάνω
πως ήρθες και πως σ’ έφεραν εις την λεβεντογέννα
τη μάνα που σ’ εγέννησε και σ’ είδε καπετάνιο;
Κλέαρχε πως εδέχτηκες να ‘ρθείς μ’ ένα βαπόρι
εσύ που μόνο πεταχτός και γρήγορος κι ασβέλτος
πετούσες μες στον θάνατο στον ουρανό με τόλμη
κι ένοιωθες μέσα στην καρδιά πάντα να ξεφουντώνει
ο Έρωτας προς την τιμή και της Πατρίδας πόνος
Πώς έκανες στην ξενηθειά τόσον καιρό και μόνος;
Εμείς που περιμέναμε να δούμε τα φτερά σου
ν’ ακούσομε το βοητό και το φτερούγισμά σου
πού ‘κανε τ’ αεροπλάνο όταν στα ύψη επέτα
σε βλέπομε αμίλητο ψυχρό σαν κρύα πέτρα
Μα όχι ακούσετε βογκά η μηχανή του θα ‘ναι
να τα φτερά που πέφτουνε νάτε και το τιμόνι
Ιδέτε και τον Κλέαρχο μπροστά μας πως πληγώνει
όσους τον ήξεραν καλά κι όσους τον είδαν πάλι
στον πόλεμο, στο Μέτωπο στης Σμύρνης τ’ ακρογιάλι
Ποια είναι εκείνη η φτερωτή γυναίκα που σε φέρνει
εις τα φτερά της τα γοργά με πόνο και λαχτάρα;
Μην είν’ παιδί μου η λευτεριά μην είναι η Ιωνία
μην είναι η Χίος που έριξε τη φοβερή την μπόρα
κι άνοιξε και σ’ αγκάλιασε και σ’ είχε ως τα τώρα;
Είναι η δόξα που παντού θα σε βαστά μαζί της
Γιατί σ’ ανάθρεψε μικρό και σ’ έκαμε παιδί της
Και θα σε πάρει πλάι της αιώνια να μένεις
Στον τόπο που ‘ναι οι ξακουστοί οι πρώτοι οι δοξασμένοι
Αυτός ήταν ο Γεώργος Ζανουδάκης που ποτέ δεν θα καταφέρουμε να ξεδιπλώσουμε την προσωπικότητα του σε όλο της το μεγαλείο.
