Αίτημα της Ένωσης Καταναλωτών Κρήτης να αναγράφεται σε φρούτα και λαχανικά η τιμή παραγωγού και η τελική τιμή πώλησης – Σημαντική η απώλεια εισοδήματος στην Κρήτη από εκατοντάδες τηλεφωνικές και διαδικτυακές απάτες
Διαρκώς εκτεθειμένοι σε κινδύνους απώλειας εισοδήματος, τηλεφωνικές και διαδικτυακές απάτες, αισχροκέρδεια σε προϊόντα και υπηρεσίες και καιροσκόπους που εκμεταλλεύονται συγκυρίες, γεωπολιτικές και οικονομικές εντάσεις, βρίσκονται οι καταναλωτές της Κρήτης. Οι πολεμικές εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, που προς το παρόν έχουν επηρεάσει αισθητά μόνο τα καύσιμα στο νησί, έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για προστασία των δικαιωμάτων του καταναλωτικού κοινού, τον περιορισμό των ακραίων ανατιμήσεων και την αντιμετώπιση της γενικής ακρίβειας, που παραμένει το νούμερο ένα πρόβλημα για τα σημερινά νοικοκυριά. Τα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης, με παρεμβάσεις που θέτουν πλαφόν στις τιμές τροφίμων και καυσίμων κρίνονται από την Ένωση Καταναλωτών Κρήτης ανεπαρκή, εκτιμώντας ότι οι πολίτες εξακολουθούν να βρίσκονται εκτεθειμένοι στην ακρίβεια, τις πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων και κυρίως σε μία ενδεχόμενη εκτόξευση των τιμών, αν η κατάσταση κλιμακωθεί περαιτέρω. Την ίδια ώρα, θεμελιώδες πρόβλημα πρέπει να θεωρείται το γεγονός ότι πολλοί καταναλωτές δυσκολεύονται ακόμα και να αντιληφθούν πότε μία τιμή είναι υπερβολική ή πότε ο έμπορος έχει υιοθετήσει αθέμιτες πρακτικές. Σε αυτό πλαίσιο, τα μέτρα, που απαιτούν σύμφωνα με την Ένωση από τους καταναλωτές να λειτουργούν σαν ελεγκτές τιμών σε σούπερ μάρκετ και πρατήρια, δεν παρέχουν επαρκή προστασία και στερούνται της απαραίτητης ενημέρωσης των πολιτών σχετικά με τα εργαλεία ανίχνευσης που μπορούν να χρησιμοποιήσουν.
Παράλληλα, οι ενώσεις καταναλωτών βασίζονται κυρίως σε εθελοντικό προσωπικό, στερούμενες αναγκαίων πόρων, προκειμένου όχι μόνο να προσλάβουν τακτικό έμψυχο δυναμικό, αλλά και να μπορέσουν να διενεργήσουν επαρκείς ελέγχους. Η ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών προστασίας, μεγαλύτερης διαφάνειας στις τιμές και ουσιαστικής στήριξης των συλλογικών φορέων που εκπροσωπούν τους πολίτες προβάλλεται εκ νέου σαν ανάγκη – προτεραιότητα, για μία τοπική κοινωνία που αναστενάζει λόγω ακρίβειας. Η συζήτηση αποκτά μάλιστα επιπλέον βαρύτητα, καθώς συμπίπτει με την παγκόσμια ημέρα καταναλωτή που τιμάται κάθε χρόνο στις 15 Μαρτίου. Σήμερα αναγνωρίζονται οκτώ θεμελιώδη δικαιώματα, μεταξύ των οποίων η ασφάλεια, η πληροφόρηση, η επιλογή, η αποζημίωση, η εκπαίδευση και η προστασία του περιβάλλοντος, ωστόσο παρά το θεσμικό πλαίσιο, η καθημερινότητα των πολιτών δείχνει ότι ο σεβασμός σε αυτά τα δικαιώματα συχνά παραμένει ζητούμενο.
«Στην ψηφιακή εποχή, η προστασία του καταναλωτή είναι πιο κρίσιμη από ποτέ»
Ελεγκτές καθιστούν τους καταναλωτές τα κυβερνητικά μέτρα περιορισμού της αισχροκέρδειας σε τρόφιμα και καύσιμα, σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», η Ιωάννα Μελάκη, πρόεδρος της Ένωσης Καταναλωτών Κρήτης. «Η θέση μας είναι ότι έχουν κάνει εμάς τους καταναλωτές να είμαστε ελεγκτές. Βεβαίως τα μέτρα είναι ανεπαρκή και δεν μιλάμε ουσιαστικά για πλαφόν. Ναι μεν υπάρχει το Παρατηρητήριο Καυσίμων του υπουργείου, αλλά δεν θεωρούμε ότι είναι απαραίτητα, αρκετά ωφέλιμα τα μέτρα για τον καταναλωτή», σε μία εποχή μάλιστα έντονης αβεβαιότητας και πληθωριστικών εντάσεων. «Ζητούμε από την πολιτεία και γενικά από την κυβέρνηση να εκπαιδεύσει τους πολίτες, ακόμα και τις ενώσεις καταναλωτών και να δώσει και ένα κίνητρο, τόσο στις ενώσεις, όσο και στους καταναλωτές να προβαίνουν σε καταγγελίες. Ευχόμαστε να επέλθει ειρήνη και να μην κλιμακωθεί η κατάσταση, γιατί οπωσδήποτε αυτή η κατάσταση ωφελεί τους κερδοσκόπους και τους καιροσκόπους και στο νησί», ανέφερε. Σύμφωνα μάλιστα με ανακοίνωσή της Ένωσης Καταναλωτών Κρήτης: «Η παγκόσμια ημέρα καταναλωτή, αποτελεί μία ευκαιρία για ενημέρωση και για την αδράνεια στήριξης, του καταναλωτικού κινήματος, που όφειλε να επιστρατεύσει ως πρωτοβάθμιο στάδιο, την ευρεία στήριξη του καταναλωτικού κινήματος, που όφειλε να επιστρατεύσει ως πρωτοβάθμιο στάδιο, την ευρεία ενημέρωση των πολιτών, μέσα από σεμινάρια σε σχολεία ή σε μάθημα Αγωγής του καταναλωτή, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Η πολιτεία διαχρονικά φέρει την ευθύνη, που οι περισσότεροι καταναλωτές, δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, και δεν είναι προσεκτικοί στις αγορές τους και δεν απαιτούν διαφάνεια και δικαιοσύνη, από τις επιχειρήσεις και τους φορείς λήψης αποφάσεων. Στην ψηφιακή εποχή, η προστασία του καταναλωτή είναι πιο κρίσιμη από ποτέ, καθιστώντας απαραίτητη τη συνεχή εγρήγορση και την προσαρμογή στις νέες προκλήσεις».
«Έχουμε μία σημαντική απώλεια εισοδήματος στην Κρήτη εξαιτίας των ιντερνετικών απατών»
Σημαντική είναι η αδυναμία των καταναλωτών στην Κρήτη να καταλάβουν την αισχροκέρδεια, όπου την εντοπίσουν και να κάνουν καταγγελία. «Υπάρχει στο νησί αισχροκέρδεια, υπάρχει απάτη, υπάρχει παραπλάνηση. Την βλέπουμε στα τρόφιμα, όταν βλέπουμε ότι το αβοκάντο στην λαϊκή έχει 2 ευρώ και στα καταστήματα έχει 4,5 ευρώ…», ανέφερε η κ. Μελάκη. Όπως τόνισε, αίτημα των Ενώσεων Καταναλωτών, το οποίο μάλιστα το υπουργείο έχει αναφέρει ότι πρόκειται να υλοποιήσει είναι η αναγραφή δύο τιμών στα παραγωγικά προϊόντα: «Την τιμή παραγωγού και την τιμή που θα πουλάει το κατάστημα, στη φρουταγορά στο σούπερ μάρκετ. Ένας καταναλωτής θα ξέρει ότι αυτή η αγορά ξεκίνησε από τον παραγωγό στο 1 ευρώ και τώρα πουλιέται στα 4 ευρώ. Επομένως οι μεσάζοντες παίρνουν το κέρδος», εξήγησε. Στο Ρέθυμνο μάλιστα, η Ένωση έχει λάβει διάφορες καταγγελίες, όπως άλλωστε και στην υπόλοιπη Κρήτη για απάτες σε ιντερνετικές αγορές. «Εκεί γίνονται οι μεγάλες απάτες και εκεί ζητάμε να προσέχουν, να μην πηγαίνουν σε ιστοσελίδες που δεν έχουν ξαναεπισκεφθεί, να μην προπληρώνουν και να επιλέγουν αντικαταβολή, όταν δεν ξέρουν το κατάστημα. Έχουμε μία σημαντική απώλεια εισοδήματος στην Κρήτη εξαιτίας των ιντερνετικών απατών, γι αυτό προτρέπουμε τους πολίτες να ψωνίζουν από τα τοπικά καταστήματα, τις τοπικές επιχειρήσεις, για να μπορούν και αυτές να λειτουργούν», ανέφερε. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα απατών στην Κρήτη, σύμφωνα με την κ. Μελάκη, τα οποία έχουν να κάνουν με την ανεξέλεγκτη ακρίβεια και τα τεχνάσματα απατεώνων τηλεφωνικά και διαδικτυακά. «Οι απάτες μπορούν να στοχεύουν ανθρώπους υπερήλικες, αλλά όταν αντιμετωπίζουμε και απάτες σε κρητικά καταστήματα, αυτό μας βγάζει έξω από τα ρούχα μας. Είχαμε μία περίπτωση που ένα μαγαζί στο Ηράκλειο πούλησε δίχτυα ελαιοσυλλογής σε μία Χανιώτισσα παραγωγό και από το 2024 δεν τα έχει παραλάβει ποτέ. Με τη μεσολάβησή μας πήρε τα λεφτά της πίσω, αλλά έχασε ήδη δύο περιόδους ελαιοσυλλογής. Σε τοπικό επίπεδο έχουμε πάρα πολλές παραβάσεις. Έχουμε καθημερινά σε όλη την Κρήτη πάρα πολλές ιστορίες, οι οποίες μας θλίβουν και μας ανησυχούν. Ακόμα και στο ίντερνετ οι καταναλωτές την πατάνε και όχι μόνο ηλικιωμένοι, αλλά και επιστήμονες. Είχαμε μία καθηγήτρια του Πανεπιστημίου που έχασε 800 ευρώ σε μία τραπεζική συναλλαγή, για κάποιο λάθος. Οι καταναλωτές είναι απροστάτευτοι», σημείωσε.
Απουσία ισχυρών καταναλωτικών κινημάτων
Η Ένωση Καταναλωτών διεκδικεί χρηματοδότηση από το υπουργείο Ανάπτυξης, ώστε να μπορεί να στελεχωθεί επαρκώς και να διενεργήσει τους αναγκαίους ελέγχους. «Έχουμε ζητήσει, κάθε καταναλωτής που νομίζει ότι παραβιάζονται τα δικαιώματά του ή έρχεται αντιμέτωπος με κάποια μορφή αισχροκέρδειας, είτε αυτό λέγεται καύσιμο, είτε προϊόντα, είτε μη παροχή υπηρεσιών να έρχεται σε εμάς. Εμείς αναλαμβάνουμε τις καταγγελίες, τις επεξεργαζόμαστε και τις στέλνουμε στις αρμόδιες αρχές, είτε για διοικητικό πρόστιμο, είτε κατευθείαν στην εισαγγελική αρχή για ποινική δίωξη. Οι Ενώσεις Καταναλωτών κινούνται με τον εθελοντισμό των μελών και με μία ισχνή συνδρομή, που οι περισσότεροι δεν την πληρώνουν. Πολλά γραφεία αναγκάζονται να κλείσουν και δεν έχουμε φτάσει ακόμα δυστυχώς, σε ένα σημείο να έχουμε εκπαιδεύσει τους ανθρώπους να ξέρουν ότι πρέπει να έχουν ισχυρά καταναλωτικά κινήματα, όπως στην Ευρώπη. Εμείς σαν Ένωση Καταναλωτών Κρήτης έχουμε ζητήσει επανειλημμένα και από την περιφέρεια και από τους δήμους να μας δώσουν γραφείο. Μας έχουν απαξιώσει», σημείωσε η κ. Μελάκη και τέλος συμπλήρωσε: «Είμαστε μία κοινωνική συλλογικότητα με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων μας και αυτό που βλέπουμε τακτικά είναι ότι δεν υπάρχει η αίσθηση του έχω δικαιώματα και έχω και υποχρεώσεις Καταναλωτές είμαστε όλοι μας. Είτε είμαι επιχειρηματίας, είτε δάσκαλος, είμαι καταναλωτής είτε προϊόντων, είτε υπηρεσιών, σε άλλους τομείς. Γι’ αυτό οφείλουμε να στηρίξουμε κοινά αιτήματα και όταν η φωνή είναι μεγάλη, φυσικά μπορούμε να διεκδικούμε πράγματα και να τα κερδίζουμε. Η πολιτεία δεν μας προστατεύει, το έχουμε πει πολλές φορές».
