Έρευνα του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης για την Golden Visa στην Κρήτη – Σημαντικό ενδιαφέρον το 2025 από Κίνα, ΗΠΑ και Ρωσία για απόκτηση αδειών μόνιμου επενδυτή
Συνολικά το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης, ήταν σε ισχύ 740 άδειες διαμονής μόνιμων επενδυτών, εκ των οποίων το 12% του συνόλου αντιστοιχούσε στην Π.Ε. Ρεθύμνου, με το 9,1% στον δήμο Ρεθύμνης και από 1,4% στους δήμου Μυλοποτάμου και Αγίου Βασιλείου αντίστοιχα
Σημαντικός παράγοντας ρύθμισης της αγοράς ακινήτων και αποτύπωσης του επενδυτικού ενδιαφέροντος από το εξωτερικό στην Κρήτη σχετικά με την κατοικία και την επιχειρηματικότητα είναι το καθεστώς της Golden Visa. Η «χρυσή βίζα» είναι ένα πρόγραμμα χορήγησης άδειας διαμονής πενταετούς διάρκειας σε πολίτες τρίτων χωρών που πραγματοποιούν επένδυση στην Ελλάδα και παρέχει δικαίωμα διαμονής και ελεύθερης κυκλοφορίας στη χώρα που γίνεται η επένδυση. Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, για την απόκτησή της προβλέπεται επένδυση σε ακίνητα από 250.000 έως 800.000 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή και το είδος ακινήτου, ή εναλλακτικά επενδύσεις 250.000 – 500.000 σε χρηματοοικονομικά προϊόντα ή νεοφυείς επιχειρήσεις. Τα τελευταία χρόνια, οι ξένοι επενδυτές επιδιώκουν την απόκτηση της «χρυσής βίζας», έτσι ώστε να μπορούν να αποκτήσουν γη και ακίνητα και αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους, είτε ακόμα και να γίνουν μόνιμοι κάτοικοι του νησιού. Στην Κρήτη και το Ρέθυμνο, την ώρα που η αγορά κατοικίας βρίσκεται σε κρίση, με τη ζήτηση να είναι πολλαπλάσια της προσφοράς και τις τιμές ακινήτων να βρίσκονται σε ανοδική πορεία, η επενδυτική κοινότητα σε ακίνητα, από το εξωτερικό, διαρκώς μεγαλώνει. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί μία σταθερή πορεία, αλλά οι επενδυτές εκτός Ευρώπης πολλαπλασιάζονται χρόνο με τον χρόνο, με αιχμή την Κίνα και την Αμερική. Το αγοραστικό ενδιαφέρον από τους Έλληνες και τους ντόπιους παρότι επίσης εντεινόμενο, συχνά δεν βρίσκει ανταπόκριση, με τα ακίνητα και τις εκτάσεις γης να βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερα των οικονομικών δυνατοτήτων τους επίπεδα. Μάλιστα, οι ευκαιρίες σχετικά οικονομικών ακινήτων σπανίζουν, αλλά όταν εμφανίζονται, δεν μένουν διαθέσιμες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η αυξημένη επενδυτική διάθεση συνδέεται και με την άνοδο στις τιμές πώλησης των ακινήτων και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και των ενοικίων, περιορίζοντας επίσης την προσφορά κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους. Από την άλλη πλευρά, η golden visa αποτελεί έναν προσβάσιμο και δημοφιλή τρόπο εισφοράς κεφαλαίων στην τοπική οικονομία, αξιοποιώντας αχρησιμόποιητα ακίνητα και εκτάσεις γης και ενισχύοντας εν δυνάμει και τον κατασκευαστικό κλάδο.
Σε μία προσπάθεια να ακτινογραφήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον στην Κρήτη, το Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης πραγματοποίησε εντός του 2025, έρευνα με τίτλο «Golden Visa στην Περιφέρεια Κρήτης» αναδεικνύοντας, μια ποικιλόμορφη και δυναμική επενδυτική κοινότητα στην Κρήτη, με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή και χώρα προέλευσης. Συνολικά το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης, ήταν σε ισχύ 740 άδειες διαμονής μόνιμων επενδυτών, εκ των οποίων το 12% του συνόλου αντιστοιχούσε στην Π.Ε. Ρεθύμνου, με το 9,1% στον δήμο Ρεθύμνης και από 1,4% στους δήμους Μυλοποτάμου και Αγίου Βασιλείου αντίστοιχα. Παράλληλα, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα δύο τρίτα των επενδυτών διαμένουν στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, με την Π.Ε. Ηρακλείου (14%), να ακολουθεί. Ουσιαστικά, η Δυτική Κρήτη δέχεται την πλειονότητα των επενδυτών, ένα φαινόμενο που σχετίζεται με την τουριστική ανάπτυξη αυτών των περιοχών και τις διαθέσιμες επενδυτικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Ισχυρό είναι το επενδυτικό ενδιαφέρον που καταγράφεται στην Περιφέρεια Κρήτης και στο Ρέθυμνο, από την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ρωσία. Συγκεκριμένα στην Π.Ε. Ρεθύμνης, από τις συνολικά 81 άδειες golden visa, το 25% αυτών προέρχονται από την Κίνα, το 15% από τις ΗΠΑ, το 14% από την Ρωσία, το 9% από το Ισραήλ και το 9% από την Αγγλία. Αντίστοιχα, στο σύνολο της Περιφέρειας Κρήτης, οι επενδυτές προέρχονται συνολικά από 48 διαφορετικές χώρες, και οι άδειες μόνιμου επενδυτή αφορούν κυρίως την Κίνα με 27,4%, τις ΗΠΑ με 14,3%, την Ρωσία με 13,2%, την Αγγλία με 11,5% και το Ισραήλ με 6,8%.
Αναφορικά τώρα με τα χαρακτηριστικά των επενδυτών, στην Π.Ε. Ρεθύμνου, στον δήμο Ρεθύμνης υπάρχουν συνολικά 67 ενεργές άδειες, εκ των οποίων οι 46 αφορούν άντρες και οι 21 γυναίκες. Στον Μυλοπόταμο από τις συνολικά 10 golden visa, οι 6 αφορούν άντρες επενδυτές και οι 4 γυναίκες και στον δήμο Αγίου Βασιλείου, από τις επίσης 10 golden visa, 5 αφορούν άντρες και 5 αφορούν γυναίκες. Ο μέσος όρος ηλικίας των επενδυτών στον νομό Ρεθύμνου είναι στα 53 έτη, στον δήμο Μυλοποτάμου στα 60 έτη, στον δήμο Ρεθύμνης στα 53 έτη και στον δήμο Αγίου Βασιλείου στα 46 έτη. Συνολικά λοιπόν, στο Ρέθυμνο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου, 55 άδειες αφορούν άντρες και 36 γυναίκες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα δύο τρίτα των επενδυτών είναι άνδρες και το 36% να είναι γυναίκες σε όλη την Περιφέρεια Κρήτης, το γενικό μοτίβο της Περιφέρειας φαίνεται να ισχύει και για τις επιμέρους Περιφερειακές Ενότητες όπου, οι όποιες μικρές διαφοροποιήσεις είναι αμελητέες. Επιπλέον, ο μέσος όρος ηλικίας των κατόχων άδειων παραμονής επενδυτή στην Περιφέρεια Κρήτης είναι 53 έτη. Ο μικρότερος μέσος όρος ηλικίας παρατηρείται στην Π.Ε. Ηρακλείου (50 έτη) και ο μεγαλύτερος στην Π.Ε. Λασιθίου (57 έτη). Σε σχέση με τον δήμο διαμονής των αλλοδαπών επενδυτών περίπου το ένα τέταρτο από αυτούς κατοικούν στον δήμο Αποκορώνου (185) ενώ περίπου ίδιος αριθμός διαμένει στον δήμο Πλατανιά (169). Αθροιστικά οι δήμοι Αποκορώνου και Πλατανιά συγκεντρώνουν περίπου τους μισούς επενδυτές της Περιφέρειας Κρήτης. Στην συνέχεια ακολουθούν οι δήμοι Χανίων (100), Αγίου Νικολάου και Ρεθύμνου (67) και ο δήμος Ηρακλείου (58). Αντίθετα με τους δήμους της Δυτικής Κρήτης, οι δήμοι της Νότιο Ανατολικής περιοχής του νησιού εμφανίζουν ελάχιστη επενδυτική δραστηριότητα με τους μικρότερους αριθμούς αλλοδαπών επενδυτών να συναντώνται στους δήμους Βιάννου και Φαιστού (1)
«Η κτηματαγορά είναι σε κρίση, διότι δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες»
Την ίδια ώρα, σε κρίση και σε αδυναμία να καλύψει τις υπάρχουσες ανάγκες είναι η τοπική κτηματαγορά, όπως αποτυπώνουν στα «Ρ.Ν.», κτηματομεσίτες του Ρεθύμνου. Συγκεκριμένα το επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό βρίσκεται σε σταθερά επίπεδα και επικεντρώνεται κυρίως στην κατασκευή κατοικιών, ενώ η ελληνική αγορά, παρότι το επιθυμεί, αδυνατεί να βρει οικονομικά προσιτά ακίνητα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», ο Νίκος Κασωτάκης, κτηματομεσίτης, στο Ρέθυμνο εκδηλώνουν ενδιαφέρον για ακίνητα κυρίως Γάλλοι, Γερμανοί και άλλοι κεντροευρωπαίοι, ενώ στο Νότιο τμήμα του νησιού κινητοποιούνται και κάποιοι Ισραηλινοί. «Εμείς βλέπουμε μία σταθερή κατάσταση. Τα οικονομικά σε όλη την Ευρώπη έχουν «σφίξει» και υπάρχει μία κατηγορία αγοραστών, που δεν ανήκουν στην μεσαία τάξη, αλλά διαθέτουν παραπάνω εισοδήματα και μπορούν να στραφούν σε κάτι πιο ακριβό, κυρίως για να το κατασκευάσουν», ανέφερε και επίσης συμπλήρωσε: «Ακόμα και τα μεταχειρισμένα ακίνητα, έχουν πουληθεί τα παλιά ακίνητα που ήταν σε προσιτές τιμές και πλέον δεν υπάρχει διαθεσιμότητα. Σε αυτά που κυκλοφορούν έχουν ανέβει οι τιμές ανά τετραγωνικό σε πολύ μεγάλα ύψη και αυτό είναι αποτρεπτικό». Αναφορικά με την ελληνική αγορά τώρα, το ενδιαφέρον εστιάζεται στην πόλη και στους περιαστικούς οικισμούς. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στα «Ρ.Ν.», ο Ανδρέας Ανδρουλιδάκης, επίσης κτηματομεσίτης, «Ο κόσμος δεν μπορεί να αγοράσει, με βάση τα επίπεδα τιμών που υπάρχουν τώρα. Γι’ αυτό υπάρχει ένα μικρό κούμπωμα στην αγορά ακινήτων. Ωστόσο η προσφορά εξακολουθεί να είναι πολύ μικρή και η ζήτηση τεράστια. Αυτός είναι και ο λόγος που οι τιμές έχουν φτάσει σε αυτό το επίπεδο». Όπως τέλος επεσήμανε, κατά την άποψή του ο κ. Ανδρουλιδάκης, «Η κτηματαγορά είναι σε κρίση, διότι δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες, είτε σε αγοραστικό επίπεδο, είτε σε επίπεδο ενοικίασης».
