Του ΝΙΚΟΥ ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΥ
Γνωρίζω ότι το αναγνωστικό κοινό στο οποίο απευθύνεται τούτο το άρθρο, ανέχεται χωρίς αντίδραση την κατάρρευση του Νοσοκομείου Ρεθύμνης και ακόμα ανέχεται σαν το πιο «επαναστατικό» κίνημα στις μέρες μας το «κίνημα της πετσέτας». Κατά συνέπεια δεν περιμένω ανάλογη προσοχή και αντίδραση, απλώς φανερώνω με έντονο τρόπο τις αμφιβολίες μου. Είναι φυσικό λοιπόν να μην ελπίζω και πολλές αντιδράσεις από τις διαπιστώσεις που θα εκθέσω παρά κάτω.
Αφορμή για την παρέμβασή μου αυτή, αποτέλεσε η έρευνα και η παρουσίαση με δημοσιογραφικό τρόπο θέμα «για την λειτουργία της νέας μονάδας επεξεργασίας απορριμμάτων Αμαρίου».
Από μόνο του αυτό το θέμα, είναι εδώ και αρκετά χρόνια αντικείμενο απασχόλησης τόσο της επιστήμης και της τεχνολογίας όσο και της πολιτικής που προσπαθεί να εφαρμόσει κάθε κρατική ή αυτοδιοικητική οντότητα. Η συλλογική εμπειρία της Ευρώπης μετά από πολλά χρόνια δοκιμών και συγκρίσεων κατέδειξε ότι η αποδοτική ανακύκλωση γίνεται όταν διαχωριστούν αρχικά τα υλικά στην πηγή από τον πολίτη. Άλλες προσεγγίσεις – όπως αυτή του μπλε κάδου – για διαλογή των απορριμμάτων μετά την ανάμειξη των υλικών στο σημείο παραγωγής τους, είτε μηχανικά, είτε με χειροδιαλογή, δοκιμάστηκαν και αποδείχτηκαν ακριβές ή ανεπαρκείς λόγω κακής ποιότητας των ανακτώμενων υλικών μετά τη διαλογή τους. Και αυτό γιατί είχε προηγηθεί η ανάμειξη των ανακυκλώσιμων υλικών από τους πολίτες και με οργανικά απορρίμματα (απορρίμματα κουζίνας). Είναι για αυτούς τους λόγους που η Ε.Ε. επένδυσε και επενδύει στην ενημέρωση των πολιτών για την ανάγκη διαλογής των υλικών στην πηγή και το θεσμοθέτησε πολύ πρόσφατα και ως νομική υποχρέωση των κρατών μελών για τα βασικά υλικά συσκευασίας. Το «ρεπορτάζ» της κας Αριστείδου στις 25/08/2023, αποτελεί ένα ευχολόγιο για το πώς θα θέλαμε να είναι η διαχείριση των απορριμμάτων στον νομό μας. Φυσικά δεν έχω κανένα λόγο να κατηγορήσω την δημοσιογράφο για την παρουσίαση που έκανε, αντίθετα να την συγχαρώ για το πολύ σοβαρό θέμα που ανέδειξε και που τα επόμενα χρόνια θα μας απασχολήσει έντονα.
Ο λόγος λοιπόν που αμφισβητώ, με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο είναι γιατί τα ερωτήματα που πρέπει πάντα να τίθενται όπως για κάθε μεγάλη επένδυση είναι κατά πόσον οι επενδύσεις είναι αναγκαίες, κατά πόσον εξυπηρετούν τον σκοπό τους και τελικά κατά πόσον επιτυγχάνουν το ζητούμενο αποτέλεσμα. Στην προκειμένη περίπτωση οι μεγάλες αυτές επενδύσεις αποκλίνουν από τη δοκιμασμένη πρακτική στην υπόλοιπη Ευρώπη και την γενική κατεύθυνση που έχει χαραχτεί από το ψηφισμένο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), τα περιφερειακά σχέδια (ΠΕΣΔΑ) και τα αντίστοιχα τοπικά. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το δυσανάλογο μεγάλο μέγεθος των μονάδων και των επενδύσεων είναι αναγκαίο δεδομένης της νομικής υποχρέωσης που έχουμε ως κράτος να εφαρμόσουμε τη διαλογή στην πηγή. Και ρωτώ:
- Έχουν τοποθετηθεί κάδοι για τα οργανικά στα σημεία απορριμματοσυλλογής του δήμου Ρεθύμνης που είναι ο δήμος με την μεγαλύτερη συλλογή απορριμμάτων στον νομό; Κάτι τέτοιο δεν έχει πέσει στην αντίληψή μου, τόσο για την πόλη που είμαι κάτοικος αλλά και στον δήμο Αμαρίου μου που ευρίσκεται το χωριό μου, και ο δήμος υποτίθεται διαχειρίζεται το όλο ζήτημα.
- Γιατί δεν διαθέσαμε ένα τμήμα από τα εκατομμύρια που στοιχίζουν οι μονάδες αυτές σε εντατική ενημέρωση σε όλα τα επίπεδα για να μάθουμε τη διαλογή στη πηγή;
- Το τελευταίο ερώτημα, ποιος θα πληρώσει το κόστος αν αυτές οι μονάδες αποδειχθούν ότι δεν επιτυγχάνουν το στόχο τους; Αν δηλαδή δεν μπορούν να παράξουν υλικά καθαρά που να μπορούν να βρουν αγορές και να ανακυκλωθούν; Και τι θα γίνουν τότε αυτά τα υλικά;
Οι απαντήσεις και η ανάδειξη αυτού του ζητήματος δεν περιμένω να δοθούν από τον δήμο Αμαρίου, του οποίου η τεχνική υπηρεσία δεν διαθέτει επάρκεια, αλλά στον δήμο Ρεθύμνης που και η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και επαρκέστατη σε επιστημονικό δυναμικό είναι και μπορεί να συνεργαστεί με την ΔΕΥΑΡ, που το αντικείμενο του δυναμικού της είναι περισσότερο προσεγγιστικό σε τέτοια ζητήματα. Να με συγχωρέσει ο δήμος Αμαρίου, αλλά όταν μου ζητάνε γήπεδο για εγκατάσταση βιολογικού στο χωριό μου, την στιγμή που όλο το λύμα χάνεται από τις διαρροές των ενώσεων των σωλήνων σκυροδέματος και από τους λιθόκτιστους αγωγούς της αποχέτευσης του χωριού, τι θα επεξεργαστεί ο βιολογικός, και τι εμπιστοσύνη μπορεί να εμπνέει μια τέτοια αυτοδιοικητική πραγματικότητα;
