Με στόχο να ενημερωθούν οι πολίτες, να προστατευτεί η δημόσια υγεία και να αναλυθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της παρουσίας του λαγοκέφαλου σε παράκτιες ελληνικές περιοχές πραγματοποιήθηκε χθες ειδική συζήτηση στην Επιτροπή Αλιείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για την εξάπλωση του λαγοκέφαλου στο Αιγαίο και συνολικά στις ελληνικές θάλασσες. Πρόκειται για πρόταση που κατατέθηκε με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και μέλους της επιτροπής, Σάκη Αρναούτογλου και έγινε δεκτή από την ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών. Η θεσμική και επίσημη αναγνώριση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες και ιδιαίτερα στις θάλασσες της Κρήτης αποτελεί κρίσιμο βήμα, τόσο για τη χάραξη πολιτικών διαχείρισης και αντιμετώπισης, όσο και για την κατεύθυνση αναγκαίων χρηματοδοτικών πόρων προς τον κλάδο της αλιείας, ο οποίος έχει πληγεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια από την παρουσία του ξενικού είδους στα θαλάσσια ύδατα. Σε αυτή τη χρονική φάση, όπου ο λαγοκέφαλος έχει επεκταθεί σημαντικά τόσο χωρικά, όσο και αριθμητικά, ακόμα και παράκτιες περιοχές της Ηπειρωτικής Ελλάδας, η ανάγκη για συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, με ξεκάθαρες προτεραιότητες, στόχευση και χρηματοδοτικά εργαλεία ενίσχυσης των αλιέων ξεπροβάλλει ως άμεση και επιτακτική. Εξάλλου, οι παρεμβάσεις που ξεκινούν δειλά-δειλά να γίνονται, έρχονται έτσι και αλλιώς ετεροχρονισμένα, για ένα ζήτημα που έχει εντοπιστεί και επισημανθεί από επαγγελματίες, ερασιτέχνες και κατά τόπους συλλογικότητες εδώ και αρκετά χρόνια.
Συγκεκριμένα και σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της Τηλεόρασης CRETA, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Σάκης Αρναούτογλου, το ζήτημα του λαγοκέφαλου το αναδεικνύει συστηματικά και στην Ευρωβουλή εδώ και σχεδόν δύο χρόνια. Συγκεκριμένα, από την αρχή της θητείας του ως ευρωβουλευτής, στις 24 Σεπτέμβρη του 2024 κατέθεσε την πρώτη κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας συγκεκριμένα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσής του και οικονομική στήριξη των αλιέων. Έπειτα, πριν από περίπου ένα μήνα και συγκεκριμένα στις 9 Ιουνίου του 2026 κατέθεσε δεύτερη ερώτηση, σε μία χρονική περίοδο βέβαια που το πρόβλημα έχει αποκτήσει μία άλλη διάσταση. «Τώρα, φυσικά μετά από αυτό που συμβαίνει, ακόμα δεν έχουμε πάρει κάποιες απαντήσεις τις οποίες θα πρέπει οπωσδήποτε να μας δοθούν, περνάω στο επόμενο βήμα. Με δική μου πρωτοβουλία, λοιπόν, ζήτησα από την ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών να ενταχθεί αυτό το θέμα στην επίσημη ημερήσια διάταξη και κατάφερα να πραγματοποιηθεί έτσι παρουσία εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Θέλουμε να τονιστεί η ανάγκη στο σύστημα της ενημέρωσης των πολιτών, στην προστασία της δημόσιας υγείας και στην αντιμετώπιση της παρουσίας του είδους κοντά στις τουριστικές και πολυσύχναστες παράκτιες περιοχές», ανέφερε ο κ. Αρναούτογλου μεταξύ άλλων.
Υπενθυμίζεται εξάλλου ότι ο λαγοκέφαλος προκαλεί σοβαρές ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία και στα αλιεύματα, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το εισόδημα των επαγγελματιών αλιέων. Παράλληλα, λόγω της τοξικότητάς του και των ολοένα συχνότερων περιστατικών επιθετικής συμπεριφοράς, δημιουργούνται σοβαρά ζητήματα για την προστασία των λουόμενων και τη δημόσια ασφάλεια. Ο κ. Αρναούτογλου έχει ζητήσει μέσα και από ομιλίες του στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την επιστημονική παρακολούθηση της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου, τη χρηματοδότηση στοχευμένων προγραμμάτων περισυλλογής και περιορισμού του πληθυσμού του, την αποζημίωση των αλιέων για τις ζημιές στα εργαλεία, στα δίχτυα και στα αλιεύματά τους, τη δημιουργία μηχανισμών επιβράβευσης για την αλίευση και παράδοση του είδους, την ενίσχυση της ενημέρωσης των πολιτών και των επαγγελματιών και την εκπόνηση μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής και μεσογειακής στρατηγικής για τα εισβολικά θαλάσσια είδη. Ανά καιρούς έχει επίσης τονίσει ότι οι αλιείς δεν μπορούν να επωμίζονται μόνοι τους το οικονομικό κόστος ενός προβλήματος που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, την αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών και τη μετακίνηση ξενικών ειδών από την Ερυθρά Θάλασσα προς τη Μεσόγειο.
Όπως ξεκαθάρισε η συζήτηση δεν αρκεί από μόνη της για να λύσει το πρόβλημα, ωστόσο αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση. «Με απλά λόγια για να καταλάβει και ο τηλεθεατής έφερα το πρόβλημα επιτέλους μπροστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και τώρα ζητώ συγκεκριμένες απαντήσεις. Δεν θέλω μια γενική παραδοχή, ναι, ότι ο λαγοκέφαλος υπάρχει, το συζητάμε και με τους άλλους συναδέλφους από άλλες χώρες, της Μεσογείου, ότι έχει φτάσει και το Γιβραλτάρ. Ρωτάμε συγκεκριμένα: Τι μέτρα θα ληφθούν; Ποια χρήματα μπορούν να κινητοποιηθούν; Αλλά και ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα, στο οποίο θα πρέπει οπωσδήποτε να καθίσουμε και να δούμε το ότι θα συμβεί».
Αναμονή έγκρισης για το πιλοτικό πρόγραμμα αλίευσης λαγοκέφαλου σε Κρήτη και νησιά Νοτίου Αιγαίου
Με στόχο την οργανωμένη αντιμετώπιση του είδους μέσω της στοχευμένης αλίευσης, της ασφαλούς συλλογής, καταγραφής, προσωρινής αποθήκευσης και τελικής διαχείρισής του, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχωρά στην πιλοτική εφαρμογή προγράμματος αλίευσης λαγοκέφαλου στις Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου, όπου το πρόβλημα εμφανίζεται εντονότερα. Οι επαγγελματίες αλιείς θα συμμετέχουν παραδίδοντας τους λαγοκέφαλους σε ειδικά σημεία που θα ορίσουν οι Περιφέρειες, εκεί θα γίνεται ζύγιση, καταγραφή και πιστοποίηση των ποσοτήτων, ώστε να υπολογίζεται η αμοιβή τους. Η προβλεπόμενη αμοιβή ανέρχεται σε 5,33 ευρώ ανά κιλό για τις ποσότητες που θα αλιεύονται και θα παραδίδονται σύμφωνα με την εγκεκριμένη διαδικασία. Το ποσό αυτό αφορά καθαρά την αποζημίωση των αλιέων, ενώ τα έξοδα μεταφοράς, αποθήκευσης, συντήρησης, διαχείρισης και καταστροφής των λαγοκέφαλων θα καλύπτονται ξεχωριστά από το πρόγραμμα μέσω των Περιφερειών. Λόγω της τοξικότητας του λαγοκέφαλου, οι αλιευμένες ποσότητες δεν θα προορίζονται για κατανάλωση ή εμπορική αξιοποίηση. Θα ακολουθούνται ειδικά πρωτόκολλα ασφαλούς διαχείρισης και τελικής διάθεσης, όπως μεταφορά σε κατάλληλες εγκαταστάσεις και καταστροφή με νόμιμες υγειονομικές διαδικασίες. Οι Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου έχουν την ευθύνη για τον σχεδιασμό και τον συντονισμό της δράσης, τον καθορισμό των σημείων παράδοσης, τους ελέγχους και τη διαδικασία πληρωμών. Παράλληλα, προβλέπεται επιστημονική παρακολούθηση για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος. Η πρακτική εφαρμογή θα ξεκινήσει μετά την έγκριση της πρότασης των Περιφερειών και την ολοκλήρωση του οργανωτικού σχεδιασμού. Τελικός στόχος είναι η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, η στήριξη των αλιέων και η δημιουργία ενός επιστημονικά τεκμηριωμένου μοντέλου διαχείρισης που θα μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Οι προτάσεις που κατέθεσε ο Σ. Αρναούτογλου στην Επιτροπή Αλιείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Στην ειδική συζήτηση που ακολούθησε, ο Έλληνας ευρωβουλευτής παρουσίασε τέσσερις συγκεκριμένες ευρωπαϊκές προτάσεις:
• Επέκταση των προγραμμάτων στοχευμένης αλίευσης σε όλες τις περιοχές όπου έχει εξαπλωθεί ο λαγοκέφαλος,
• Αποζημιώσεις για τις ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία και την απώλεια εισοδήματος,
• Δημιουργία Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανθεκτικότητας της Αλιείας για ζημιές από ξενικά είδη και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής,
• Χρηματοδότηση έρευνας ώστε η βιομάζα του λαγοκέφαλου να μπορεί να αξιοποιηθεί με ασφάλεια σε φαρμακευτικές, βιοτεχνολογικές και άλλες καινοτόμες εφαρμογές.
Παράλληλα, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκαθαρίσει πώς θα αξιολογηθεί το νέο Ελληνικό πρόγραμμα των 1,5 εκατ. ευρώ για τον λαγοκέφαλο και αν, σε περίπτωση που αποδώσει, θα επεκταθεί ώστε να μην αφήνει εκτός τις δεκάδες περιοχές της χώρας που αντιμετωπίζουν πλέον το ίδιο πρόβλημα.
Υπενθύμισε ακόμη ότι στην Κρήτη επιστημονική έρευνα έχει καταγράψει μέση οικονομική ζημιά που ξεπερνά τις 6.300 ευρώ ανά αλιευτικό σκάφος ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του ετήσιου εισοδήματος ενός παράκτιου αλιέα.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΚΟΓΛΟΥ
