Τα ανδραγαθήματά του έφθαναν τις παρυφές του θρύλου
Είναι σπουδαίο το λογοτεχνικό έργο που μας άφησε ο αξέχαστος λογοτέχνης Μανόλης Κουτσουράκης. Σπουδαιότερα όμως τα στοιχεία για τη ζωή και δράση του αγωνιστή προγόνου του Γεωργίου Κουτσούρη που εντόπισε στο οικογενειακό τους αρχείο.
Μεγάλη μορφή ο ήρωας αυτός. Μέσα από τη δράση του μπορούμε να έχουμε μια ακόμα εικόνα από τη μαρτυρική ζωή των υπόδουλων στους Τούρκους Έλληνες.
Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ο Ατσιπουλιανός λογοτέχνης.
«Κατά το έτος 1821, όταν πολλοί Χριστιανοί δεν μπορούσαν να υποφέρουν τα τόσα μαρτύρια που τους έκαναν οι Τούρκοι, οι Ατσιπουλιανοί, Γεώργιος Κουτσούρης και Ιωάνης Σκορδίλης, άφησαν τα σπίτια τους, πήραν τα όπλα τους και ενώθηκαν με τους επαναστάτες, που είχαν αποκλείσει τους Οθωμανούς στο φρούριο της Ρεθύμνης. Μετά την άφιξη οκτώ χιλιάδων Αλβανών, που ήρθαν σε ενίσχυση των πολιορκουμένων, έσπασαν τον κλοιό και απώθησαν τους Χριστιανούς μέχρι τα βουνά της Ασή Γωνιάς, φονεύοντας, πυρπολώντας και λεηλατώντας. Ο Θεός όμως που πάντα βοηθάει τους Χριστιανούς, έστειλε μια ομίχλη τόσο πυκνή, που οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να διακρίνουν το δάκτυλό τους. Οι Τούρκοι σταμάτησαν να κυνηγούν τους Χριστιανούς και παίρνοντας μαζί τους πάνω από εκατό γυναικόπαιδα, έφυγαν αφού άφησαν εις το πεδίο της μάχης πάνω από 150 νεκρούς. Μεταξύ των αιχμαλώτων ήταν και η Σοφία Καλογένητου, από το Ατσιπόπουλο, η μητέρα της, (δεν αναφέρεται το όνομά της) και ο μικρός αδελφός της, ενός έτους.
Την επομένη, οι μεν Χριστιανοί μπήκαν στην επαρχία Σφακίων, οι δε Οθωμανοί στα Χανιά. Και τα μεν λάφυρα τα μοιράστηκαν μεταξύ τους, τους δε αιχμαλώτους τους πούλησαν στην αγορά. Μεταξύ των αγοραστών ήταν και ένας Αλβανός Γιαννίτσαρος, Μπεκίρης ονομαζόμενος (Μπεκίραγασής) περίφημος για την ανδρείαν του, που αγόρασε τη Σοφία Καλογένητου μαζί με τη μητέρα της και τον αδελφό της. Μη υποφέροντας όμως τα κλάματα του παιδιού, το έσφαξε και το ‘δωσε στη μητέρα του. Ο Μπεκίρης έμαθε πως η Καλογένητου κατάγονταν από το Ατσιπόπουλο και ότι ήταν κάτοχος αρκετής περιουσίας.
Ανεχώρησε αμέσως για το Ρέθυμνο, άφησε τη μητέρα στο Ατσιπόπουλο, για να επιτηρεί την περιουσίας της και ήρθε με τη μικρή Σοφία στην Επισκοπή Ρεθύμνης, επί κεφαλής 600 Αλβανών.
Ο Γεώργιος Κουτσούρης περιφερόμενος μετά των επαναστατών των επαρχιών Σφακίων και Κισσάμου, έλαβε μέρος εις την πολιορκία της Γραμπούσας και ήταν από τους πρώτους που μπήκαν στο φρούριο.
Μετά την κατάληψη της Γραμπούσαν, γύρισε στο Ατσιπόπουλο, από δε το χωριανό του Χατζή-Γιώργη Παπαλέξη έμαθε περισσότερα για την κατάσταση στην επαρχία Ρεθύμνης, όσο και για την αιχμαλωσία της Σοφίας Καλογένητου από το Μπεκίρη. Αφού σχεδίασαν με ποιο τρόπο θα μπορέσουν να πάρουν πίσω τη Σοφία Καλογένητου, συμφώνησαν πως ο μοναδικός τρόπος ήταν να φονευθεί ο Μπεκίρης. Ο Γ. Κουτσούρης έστειλε τον Χατζή Γιώργη Παπαλέξη για να προσπαθήσει να έρθει σε συνεννόηση και επαφή με τη Σοφία.
Εκείνος σχημάτισε μικρό σώμα από τους Ιωσήφ Γουμενάκη από το Ροδάκινο, Μηνά Παπαδάκη από το Μούντρος και Μιχάλη Φουντουλάκη από τα Ρούστικα, και αναχώρησαν για την Επισκοπή.
Το σπίτι του Μπεκίρη ήταν στο μέσον του χωριού, είχαν δε συνεννοηθεί με τη μικρή να περιμένουν να κοιμηθεί ο Μπεκίρης για να αρχίσει η επιχείρηση. Πέρασαν από το σπίτι δυο φορές και η μικρή τους έλεγε το σύνθημα «πορτοκάλι», σημείον κινδύνου. Την Τρίτη όμως τους είπε το αναμενόμενο «λεμόνι», σημείον πως ο Γιαννίτσαρος είχε κοιμηθεί.
Μπήκαν στο σπίτι, πήραν τη μικρή, μαζί με άλλες δυο γυναίκες σκλάβες από την Κάσσο κι έφυγαν.
Σαν έφτασαν εις τη θέση Μεζάρια, η μικρή ερώτησε αν εσκότωσαν τον Μπεκίρη. Σε αρνητική δε απάντηση, η Σοφία, δείχνοντας αρκετή ωριμότητα, είπε ότι θα γυρίσει πίσω, γιατί ο Μπεκίρης θα σκοτώσει τη μάνα της και τις υπόλοιπες σκλάβες που είχε στην κατοχή του. Ο Γ. Κουτσούρης, φαίνεται πως εξεπλάγη από τη φρόνιμη σκέψη της Σοφίας και είπε στους συντρόφους του να τον περιμένουν για ορισμένη ώρα κι αν δεν γυρίσει μέχρι τότε, να φύγουν… Γυρίζει πίσω, μπαίνει στο σπίτι του Γιαννίτσαρου, τον βρίσκει κοιμώμενο και με το γιαταγάνη του του κόβει την κεφαλή του.
Το αίμα έτρεξε ποτάμι και πέρασε στο υπόγειο που είχε κλεισμένες τις σκλάβες, και που νόμισαν, όπως ήταν σκοτάδι, πως ο Γιαννίτσαρος έπαιρνε το λουτρό του. ο Γ. Κουτσούρης έφυγε, κρατώντας στο χέρι του μόνο τη λαβή του γιαταγανιού του, γιατί ο γιαννίτσαρος, πριν πεθάνει, πρόλαβε κι άρπαξε το γιαταγάνι από την κόψη και το έσπασε.
Στη συνέχεια, βρίσκει τους συντρόφους του και αναχωρούν για τον Κάστελλο Αποκορώνου, και λίγες μέρες αργότερα έφυγαν για τη Μήλο.
Επιστρέφοντας αργότερα ενώθηκε με τους επαναστάτες έτοιμος για τον μεγάλο ξεσηκωμό του 1821.
Σαν να μην έφθαναν όλα αυτά πέφτει και μια φοβερή επιδημία πανούκλας θερίζοντας τους αποκλεισμένους στην πόλη, Χριστιανούς και Τούρκους.
Ο Οσμάν πασάς έστησε τις σκηνές του έξω από την πόλη στον λόφο του Ευληγιά, με στρατό και με τις οικογένειές τους, για να φύγουν από τη μολυσμένη ατμόσφαιρα της πόλης. Οι Επαναστάτες, χίλιοι περίπου τον αριθμό, επετέθησαν εναντίον τους και τους ανάγκασαν να μπουν στην πόλη, χωρίς να μπορέσουν να αντιπαραταχθούν. Τόση ήταν η σύγχυσή τους, ώστε άφησαν ανοιχτή την ανατολική πύλη, της άμμος την πόρτα. Στη μάχη τούτη πήραν μέρος και οι Γεώργιος Κουτσούρης, Ι. Σκορδύλης, Γεώργιος Σκανδάλης, Πέτρος Μαρκουλάκης και Μιχαήλ Φουντούλης, που κυνηγώντας τους Τούρκους, μπήκαν μέσα στην πόλη από την ανοιχτή πύλη κι έφτασαν μέχρι τα Νταπακαριά. Φοβήθηκαν όμως την καταστρεπτική αρρώστια και γύρισαν πίσω, παίρνοντας μαζί τους και αρκετά μεγάλη ποσότητα δερμάτων. Για να επισημοποιήσουν δε και την επιτυχία τους τούτη, άδειασαν τα όπλα τους εις την κεντρική πύλη της πόλης, την καλούμενη Μεγάλη Πόρτα, τα δε σημάδια τους φαίνονται ακόμη και σήμερα.
Οι επαναστάτες κατά την αναχώρησή τους από την Ευληγιά, έκαψαν εκτός από τη σκηνή του πασά και ό,τι θα μπορούσε να έχει μολυνθεί από την αρρώστια, ενώ μα ομάδα Τούρκων με τον Μπιλιβάνη βρήκαν την ευκαιρία να σφάξουν μερικά γυναικόπαιδα.
Την επομένη, περνώντας ο Ατσιπουλιανός Εμμανουήλ Δαλέντζας, είδε την καταστροφή, ειδοποίησε το χωριό και πήγαν αρκετοί και τους έθαψαν σε κοινό λάκκο. Άμα το έμαθε ο Γεώργιος Κουτσούρης, αποφάσισε εκδίκηση και με τους Ατσιπουλιανούς Ιωάννη Σκορδίλη, Γεώργιο Σκανδάλη, Πέτρο Μαρκουλάκη, Μανούσο Μανουσάκη, από τη Γωνιά Παντελή Καλούδη και Ιω. Κατζουράκη από τον Πρινέ, και Μιχαήλ Φουντούλη από τα Ρούστικα, αναχώρησαν από το Ατσιπόπουλο και νύχτα πήραν θέση στις Γαλιανές Πλακούρες, περιμένοντας τον Μπελιβάνη να φανεί από το Ρέθυμνο Εκείνος όμως τους ξάφνιασε κατεβαίνοντας από του Γάλλου αντί να βγαίνει από το Ρέθυμνο. Ο Μπελιβάνης με τη ζουρίδα του είχε βγει μέχρι τη σκάλα της Γωνιάς, χωρίς να συναντήσει κανένα και γυρίζοντας έπεσε στην ενέδρα του Γ. Κουτσούρη. Μόλις έφτασε στη μέση της ενέδρας, όλοι μαζί άδειασαν τα όπλα τους πάνω του, που έπεσε κεραυνόπληκτος, με επτά σφαίρες πάνω του. Οι υπόλοιποι τράπηκαν σε φυγή, κατέφυγαν στο Ρέθυμνο, παίρνοντας μαζί τους και ένα τραυματία. Στη συνέχεια, οι επαναστάτες ξαρμάτωσαν τον σκοτωμένο Μπελιβάνη κι αναχώρησαν για Ρούστικα.
Κάποια στιγμή μαθαίνουν ότι στα Ρούστικα, ο περίφημος για την ανδρεία του Γιανίτσαρος Κακόβαλος, έχοντας σύντροφο τον Οθωμανό Σκαλίδη, κατατυραννούσαν τους Χριστιανούς. Η ίδια ομάδα που αναφέρουμε, αποφάσισε και πάλι να τους εξοντώσει.
Πράγματι, ξεκίνησαν από τα Ρούστικα και τους συναντούν ανάμεσα Παλαίλημνο και Καλονύχτη, τους σκοτώνουν και γυρίζουν στα Ρούστικα για να μοιραστούν τα όπλα τους. Και του μεν Κατζούρη έδωσαν το όπλο του Κακόβολου και το οποίον έχουν μέχρι σήμερα οι απόγονοί του, ο δε Γ. Κουτσούρη, πήρε τη πιστόλα που είχαν να λένε πως καλύτερη δεν υπήρχε σ’ όλη την Κρήτη, γι’ αυτό κι ο Κουτσούρης την έλεγε Κακοβολίνα.
Από τα Ρούστικα αναχώρησαν μαζί με άλλους κι έφτασαν στο Ροδάκινο. Εκεί ενώθηκαν με τον αρχηγό του χωριού Βαρδή Μαρκάκη ή Δημητρακάκη και αναχώρησαν πενήντα περίπου, για το Μαλεβύζι. Από το Ηράκλειο είχαν βγει περί τους 1.000 Οθωμανοί, για να χτυπήσουν εις τον Κρουσώνα τους εκεί από διάφορες περιοχές συγκεντρωμένους επαναστάτες. Στη μάχη εκείνη οι Τούρκοι ηττήθηκαν, κατόρθωσαν δε οι επαναστάτες να εγκλωβίσουν σε μια εκκλησία, περί τους 300 Αλβανούς. Οι επαναστάτες τους καλούν να παραδοθούν αλλά εκείνοι αρνούνται. Αποφασίζουν τότε να τους κάψουν μέσα στην εκκλησία. Από την κορυφή ανοίγουν μια τρύπα για να ρίξουν μέσα εύφλεκτες ύλες. Από αδεξιότητα όμως, σκοτώθηκαν δύο… Τότε, ο Γ. Κουτσούρης με τον Μ. Φουντούλη, που βρίσκονταν στο δώμα της εκκλησίας, απαγόρευσαν στους άλλους να πλησιάσουν, με ένα δε μακρύ κοντάρι, μεγαλώνουν την τρύπα, φέρνουν πανιά, στρώματα κλπ., τα περιχύνουν με λάδι και μπαρούτι, και τα ρίχνουν μέσα στην εκκλησία. Οι Αλβανοί, μπροστά σε τούτο τον κίνδυνο, αφαιρούν τα σίδερα από τα παράθυρα της εκκλησίας κι αρχίζουν να βγαίνουν ένας-ένας. Οι πολιορκητές τους άφηναν να απομακρυνθούν και σκότωναν έναν έναν. Έναν όμως την ώρα που βγήκε, τον σκότωσε κάποιος από το δώμα και οι υπόλοιποι γύρισαν πίσω, ταμπουρώθηκαν στην εκκλησία και αρνούνταν να βγουν έξω. Προτίμησαν να πεθάνουν από τους καπνούς και τη φωτιά. Από τους 300, σώθηκαν μόνο δύο ή τρεις.
Λίγο αργότερα ο Κουτσούρης βρέθηκε στη Νεάπολη έχοντας μαζί του και τους Ατσιπουλιανούς Κων. Ροδινό και Μύρο Δημητρακάκη. Σε κείνη τη μάχη ο αριθμός των Οθωμανών περνούσε τους 1.000 των δε επαναστατών, πολύ μικρότερος. Σε κείνη τη μάχη λαβώθηκε επικίνδυνα ο Μύρος Δημητρακάκης. Ο Γ. Κουτσούρης, αφού του περιποιήθηκε την πληγή, τον έκρυψε σε ασφαλές μέρος, μετά δε τη μάχη τον παρέλαβε και τον έστειλε στη Σμύρνη, όπου και θεραπεύτηκε. Στη μάχη κείνη έκαψαν ζωντανούς 400 Τούρκους, μαζί με τον αρχηγό τους Παπούτσαλη. Το όπλο του το πήρε ο Γ. Κουτσούρης, έλεγαν δε πως σ’ όλη την Κρήτη λίγα όπλα είχαν την αξία που είχε το όπλο του Παπούτσαλη. Οι πολεμιστές άρχισαν να φιλονικούν για το όπλο και προσπάθησαν να το πάρουν από τον Κουτσούρη, επενέβη δε ο Γενικός αρχηγός, για να αποφευχθεί η συμπλοκή και είπε πως το όπλο ανήκει πράγματι στον Γ. Κουτσούρη, γιατί πρώτος το αφαίρεσε από τον φονευθέντα Παπούτσαλη, απευθυνόμενος σ’ αυτόν του είπε, χάρισμά σου και να το τιμήσεις.
Εν τω μεταξύ στο Ατσιπόπουλο είχαν μαζευτεί πολλοί από διάφορα χωριά μεταξύ των οποίων πολλοί Σφακιανοί, έγινε δε συμπλοκή με 400 Τούρκους και εκατό επαναστάτες από το Ατσιπόπουλο, Πρινέ, Γωνιά και Σφακιά. Αρχηγός των επαναστατών ήσαν οι, Γ. Κουτσούρης, Ι. Σκορδύλης, Ιω. Κατζούρης, Μ. Μανουσάκης, Μ. Φουντούλης, Δρουλίσκος, καθώς και ο Μανούσακας από τα Σφακιά.
Στη μάχη αυτή οι Τούρκοι σκόρπισαν κι αναγκάστηκαν να κλειστούν στο Ρέθυμνο.
Κάτω από του Γάλου υπήρχε σε μια ρεματιά, ένας μύλος. Εκεί κατέφυγε ένας Τούρκος, ονομαζόμενος Κοντός, ξακουστός για την παλληκαριά του, μαζί με άλλους τρεις, που αναγκάστηκαν να παραδοθούν, στη συνέχεια δε τους σκότωσαν. Στη συμπλοκή δε που αναφέρουμε πιο πάνω, σκοτώθηκαν περίπου δέκα Τούρκοι ενώ από τους επαναστάτες μόνον ένας, Σφακιανός.
Από τα Ρούστικα ξεκίνησαν 36 επαναστάτες με αρχηγούς τους Γ. Κουτσούρη, Ι. Κατζούρη, Ι. Σκορδίλη, Φουντούλη, με σκοπό να εμποδίσουν τους Τούρκους που έβγαιναν από το Ρέθυμνο και λεηλατούσαν το Ατσιπόπουλο, έπιασαν δε τις εξής θέσεις σε απόσταση πέντε λεπτών η μια από την άλλη, 6 έπιασαν την επίκαιρη θέση κοντά στο χωριό, 10 τη
θέση Ριγολέ, 10 τη θέση Βιολή Χαράκι και 10 την Ατσιπουλιανή Καμάρα. Οι Τούρκοι βγήκαν από το Ρέθυμνο υπό την αρχηγεία ανδρείου τινός Οθωμανού, του οποίου το όνομα αγνοώ, και επροχώρησαν μέχρι το Ατσιπόπουλο, χωρίς να ενοχληθούν από κανένα.
Εις το Ατσιπόπουλο όμως τους επιτέθηκαν οι 6 και έτρεψαν σε άτακτη φυγή επειδή αγνοούσαν τον ακριβή αριθμό των επαναστατών. Διερχόμενοι τη θέση Ριγολέ, τους επετέθησαν οι εκεί ενεδρεύοντες, που τους κατεδίωξαν μέχρι τη θέση Βιολί Χαράκι. Η ενέδρα στου Βιολί Χαράκι, τους αιφνιδιάζει και τους απωθεί μέχρι την Ατσιπουλιανή Καμάρα. Εκεί ο επί κεφαλής των Τούρκων, στην προσπάθειά του να συγκεντρώσει τους υποχωρούντες άνδρες του, φονεύεται, δεχόμενος 7 σφαίρες στο στήθος. Στη μάχη αυτή σκοτώθηκαν πολλοί Τούρκοι, τους πήραν δε και 36 άλογα και μουλάρια, ενώ από τους επαναστάτες δεν έπαθε κανείς τίποτα. Στη συνέχεια, 20 από τους επαναστάτες πιάνουν επίκαιρη θέση στο Κουμπέ, με τους Σκορδίλη, Κατζούρη, Σκανδάλη και Φουντούλη, πέντε δε από αυτούς, ο Κουτσούρης, Σκανδάλης, Κατζούρης, Μαρκουλάκης και Φουντούλης, προχώρησαν με το Γαλιανό ποταμό, σε απόσταση πέντε λεπτών από το Ρέθυμνο.
Εφοβήθηκαν όμως μήπως τους αντιληφτούν από τη Φορτέτζα και τους αρχίσουν με το πυροβολικό και μετατοπίστηκαν στον Κουμπέ, απέναντι στην άλλη ενέδρα. Σε λίγο φάνηκαν οι υπόλοιποι Τούρκοι να κατεβαίνουν και όταν επλησίασαν, τους χτυπούν και σκοτώνονται επτά και τραυματίζεται ένας. Μετά τη μάχη ο Πέτρος Μαρκουλάκης, ερευνούσε μήπως ανάμεσα στους σκοτωμένους υπήρχε κάποιος ζωντανός. Ο τραυματισμένος σηκώνεται και φωνάζει, «Για το Θεό, μη με σκοτώνετε και πάρετε με σκλάβο σας». Ο Τούρκος αναγνωρίζεται πως ήταν αυτός που κάποτε είχε σώσει ένα Χριστιανό από τη σφαγή, μετά δε την επίδεση του τραύματός του, αφέθηκε ελεύθερος.
Κατά το 1823, τρεις Γιανίτσαροι από το Ρέθυμνο έφτασαν στους Γουργούθους Αμαρίου, επροσκάλεσαν τους κατοίκους σε διασκέδαση σε κάποιο σπίτι τους ανάγκασαν να σφάξουν πρόβατα και τους διατάζουν να φέρουν και τις γυναίκες με τις κόρες τους.
Κάποιος Παντεροφραγκιάς από τη Βισταγή, ειδοποιεί τον Γεώργιο Κουτσούρη, παίρνει την παρέα του, Σκορδίλη, Κατζούρη, Μαρκουλάκη, Σκανδάλη, Φουντούλιο, Δρουλίσκο και Μανουσάκη και την ίδια νύχτα φτάνουν στους Γουργούθους, έξω από το σπίτι που γίνονταν το γλέντι των Γιανιτσάρων. Ανεβαίνουν στο δώμα και από το φεγγίτη παρατηρούσαν τα γινόμενα στον οντά. Ο ένας από τους Γιανιτσάρους, ο σπουδαιότερος από την παρέα, κρατούσε στα γόνατά του μια κοπέλα, που φαίνεται να αντιλήφτηκε κάποια κίνηση στο φεγγίτη και λέει μια μαντινάδα:
«Κάθου καλά που κάθεσαι, μα εγώ καλά θωρώ σε
Κι απ’ ούλα τ’ άστρη τ’ ουρανού το λαμπηρότερό σαι.»
Ένας άλλος κρατούσε στον κύκλο του χορού, ο δε τρίτος χόρευε με τρίτη κοπέλα.
Λύσσα έπιασε τότε αυτούς που βρίσκονταν στο δώμα, ο δε Φουντούλης ετοιμάστηκε να πηδήσει από το φεγγίτη και να τιμωρήσει μόνος του τους Γιανιτσάρους. Συγκρατήθηκε όμως από τους άλλους, γιατί κινδύνευε να σκοτωθεί και να αποτύχει η αποστολή τους.
Κατέβηκαν τότε από το δώμα και περίμεναν να βγει κάποιος από την πόρτα, για να ορμήσουν όλοι μέσα. Σε λίγο η πόρτα ανοίγει και βγαίνει μια γυναίκα, την έπιασαν και της
έκλεισαν το στόμα για να μην φωνάξει, την απομάκρυναν και όλοι μαζί εισορμούν στο
σπίτι, αιφνιδιάζουν τους Γιανιτσάρους, τους δένουν και τους παίρνουν μαζί τους. Από αυτούς, τους μεν δύο εσκότωσαν τον δε άλλο, πάντα δεμένο, τον έσερναν μαζί των. Οι Τούρκοι όταν το έμαθαν, επρόσφεραν 500 λίρες για λύτρα, αλλά οι επαναστάτες αρνήθηκαν να τον δώσουν. Αύξησαν το ποσόν αλλά και πάλι αρνήθηκαν (σημ: δεν εξηγείται ο λόγος της αιχμαλωσίας του Γιανιτσάρου, αντί να τον εκτελέσουν με τους άλλους δύο, ούτε και ο λόγος που αρνήθηκαν τα λύτρα. Ίσως να ζητούσαν υπέρογκα λύτρα, που οι Τούρκοι δεν τα έδιναν).
Στο τέλος βαρέθηκαν να τον τραβούν, τον έστησαν σε κάποιο μέρος κι άδειασαν τα όπλα τους πάνω του. Εκείνος, εντελώς σώος, ετράπη σε φυγή και μόνο ύστερα από καταδίωξη δύο ωρών, συνελήφθη και αποκεφαλίστηκε επί τόπου…».
Τραγικές σελίδες μιας εποχής αιματοβαμμένης όπου οι Τούρκοι εξάντλησαν όλη τους την αγριότητα.
Θέλουμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον Αντιστράτηγο ε.α κ. Νίκο Σαμψών για τα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα που μας παραχώρησε από το πολύτιμο αρχείο του.
