Η ανθυγιεινή διατροφή είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που οδηγεί στην παχυσαρκία, σε συνδυασμό με την έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, τονίζουν οι επιστήμονες
Στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Ρεθύμνου φιλοξενήθηκε το 2ο Φεστιβάλ Υγείας
Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η παιδική παχυσαρκία στην Κρήτη, η οποία διατηρεί την αρνητική πρωτιά στην Ελλάδα και τη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση με το υψηλότερο ποσοστό παχύσαρκων παιδιών αμέσως μετά την Κύπρο, σύμφωνα με τα στοιχεία.
Το πρώτο λιθαράκι για την αλλαγή των αντιλήψεων και της συμπεριφοράς σχετικά με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής επιχειρεί να βάλει η Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, που υλοποιείται από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη Unicef και σειρά εταίρων, ένα πρόγραμμα που εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGenerationEU.
Στην Κρήτη και συγκεκριμένα στους νομούς Ηρακλείου, Ρεθύμνης και Χανίων το πρόγραμμα υλοποιείται από τον Τομέας Κοινωνικής Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης και περιλαμβάνει το Φεστιβάλ Υγείας που πραγματοποιήθηκε για δεύτερη φορά στο νησί, αυτήν τη φορά στο Ρέθυμνο.
Το φεστιβάλ που φιλοξενήθηκε στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Ρεθύμνου το πρωί του Σαββάτου σχεδιάστηκε με τρόπο ώστε μικροί και μεγάλοι να γνωρίσουν μέσα από εργαστήρια, διαδραστικά παιχνίδια και συζητήσεις με ειδικούς, τις βασικές αρχές υγιεινής διατροφής και σωματικής άσκησης.
«Τροφή για Δράση»: Διαθέσιμο υλικό στο διαδίκτυο για παιδιά και εφήβους
Εργαλειοθήκες με υλικό που έχουν επιμεληθεί το υπουργείο Υγείας, η Unicef και το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο και απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους ηλικίας από 4 έως 18 ετών.
Σε αυτές τις εργαλειοθήκες με τον τίτλο «Τροφή για Δράση» οι ενδιαφερόμενοι μπορούν με διασκεδαστικούς τρόπους να λάβουν συμβουλές για μια πιο υγιής καθημερινότητα, με τέσσερις βασικούς στόχους όπως περιέγραψε σε δήλωσή της η επίκουρη καθηγήτρια Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Δημόσιας Υγείας στον τομέα Κοινωνικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Κρήτης Ιζόλδη Μπουλουκάκη.
«Οι εργαλειοθήκες «Τροφή για δράση» στοχεύουν σε τέσσερις συμπεριφορές στόχους. Αύξηση κατανάλωσης νερού και μείωση των ροφημάτων που έχουν ζάχαρη, αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, μείωση καθιστικής ζωής και της χρήσης οθονών και προαγωγή ενός υγιεινού πρωινού και ενδιάμεσων γευμάτων».
Πέρα από αυτές τις δράσεις, σημείωσε, έχουν προγραμματίσει διαδικτυακά σεμινάρια σε γονείς ώστε να εκπαιδευτούν πώς να πάρουν οι ίδιοι τον έλεγχο της υγείας τους, ώστε να μπορούν να έχουν τον έλεγχο της υγείας των παιδιών.
Επίσης, όπως τόνισε, στη διάρκεια του προγράμματος έχουν καταγραφεί όλοι οι διαθέσιμοι χώροι άθλησης και πρασίνου στην Κρήτη, ώστε να προταθούν προς αξιοποίηση στο υπουργείο Υγείας, δίνοντας στους πολίτες ασφαλείς διόδους για παιχνίδι, περπάτημα και άθληση.
Καταγραφή των υπέρβαρων παιδιών για παροχή εξατομικευμένου πλάνου διατροφής
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας περιλαμβάνει και πιο δραστικές λύσεις από αυτές της ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης. Όπως σημείωσε η κ. Μπουλουκάκη, υπάρχουν πλέον ευαισθητοποιημένοι παιδίατροι στην Κρήτη που ξέρουν να καταγράφουν και να κατηγοριοποιούν το παιδί εάν είναι υπέρβαρο ώστε να δοθούν εξατομικευμένα πλάνα διατροφής.
Επίσης υπάρχει μια δωρεάν υπηρεσία τηλε – συμβουλευτικής, που εάν ένας παιδίατρος κρίνει το παιδί ότι είναι παχύσαρκο μπορεί να οδηγήσει τον γονέα να γραφτεί σε αυτήν την υπηρεσία και να έχει δώδεκα συνεδρίες δωρεάν με κάποιον διατροφολόγο από το Χαροκόπειο διαδικτυακά, έτσι ώστε να μπορέσει να βοηθήσει το παιδί εξατομικευμένα να έχει καλύτερη διατροφή και άσκηση.
Επίσης για τα παιδιά που αντιμετωπίζουν ζητήματα αυξημένου βάρους και έχουν συνοδά προβλήματα υγείας υπάρχουν ειδικά ιατρεία σε τριτοβάθμια νοσοκομεία, τα οποία μπορούν να χειριστούν πιο εξατομικευμένα και πιο ολιστικά τα παιδιά αυτά, όπως περιέγραψε η ίδια, ενώ για τα ανησυχητικά ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας τόνισε: «Δυστυχώς στην Ελλάδα έχουμε το δυσάρεστο προνόμιο της πρωτιάς στην υπερβαρότητα και την παχυσαρκία στα παιδιά μας. Εμείς μαζί με την Κύπρο έχουμε ένα ποσοστό γύρω στο 40%-44% των παιδιών που είναι υπέρβαρα και παχύσαρκα. Συγκεκριμένα στην Κρήτη φαίνεται ότι έχουμε το υψηλότερο ποσοστό παχυσαρκίας και υπερβαρότητας στην Ελλάδα το οποίο μπορεί να είναι από 46% σε πόλεις, αλλά να φτάσει το 54% υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά σε αγροτικές περιοχές της Κρήτης».
«Έχουμε απομακρυνθεί από την παράδοση, την κρητική και μεσογειακή διατροφή»
Ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή που φαίνεται ολοένα και πιο πολύ να απομακρύνεται η νέα γενιά από την παράδοση και τα παλαιότερα πρότυπα που περιελάμβαναν τη μεσογειακή διατροφή και περισσότερη άσκηση.
Όπως ανέφερε σε δήλωσή της η διαιτολόγος – διατροφορολόγος Σεβαστή Περράκη που συμμετέχει στο πρόγραμμα: «Δυστυχώς έχει αλλάξει ο τρόπος ζωής μας και έχουμε απομακρυνθεί αρκετά και από την παράδοση, την κρητική και μεσογειακή διατροφή και γενικότερα τα πρότυπα που δεν αφορούν μόνο στο φαγητό. Οι παλαιότερες γενιές έβγαιναν έξω, είχαν περισσότερη άσκηση μέσα στην ημέρα τους, είτε λόγω της εργασίας, είτε έκαναν κάποιες αποστάσεις με τα πόδια περισσότερο. Οπότε πλέον έχει μειωθεί αρκετά η σωματική δραστηριότητα και έχουμε κινηθεί περισσότερο προς τα δυτικά πρότυπα διατροφής».
Ακόμα κι εάν υπάρχει γονιδιακός παράγοντας που επηρεάζει στην αύξηση του σωματικού βάρους, ένας υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να τον ανατρέψει, τόνισε η κ. Περράκη: «Υπάρχει μια επίδραση από τους γονιδιακούς παράγοντες, όμως φαίνεται ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες έχουν πολύ πιο ισχυρή επίδραση τελικά εάν εμφανίσουμε την παχυσαρκία και την υπερβατότητα, όπως και άλλα διάφορα νοσήματα. Οπότε δίνουμε βάση στον τρόπο ζωής μας και προσπαθούμε έτσι να αποκτήσουμε καλές συμπεριφορές υγείας και καλύτερες συνήθειες έτσι ώστε τα παιδιά να τις διατηρήσουν και μακροπρόθεσμα».
Είναι κρίσιμη η παρέμβαση στις μικρότερες ηλικίες, προκειμένου να γίνει τρόπος ζωής με την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών, σημείωσε η ίδια, τη στιγμή που τα υψηλά ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας εντοπίζονται κυρίως στο δημοτικό, όμως όπως τόνισε: «Φαίνεται ότι όταν ένα παιδί εμφανίζει την παιδική υπερβαρότητα, αυξάνονται πάρα πολύ οι πιθανότητες να τη διατηρήσει και στην ενήλικη ζωή την παχυσαρκία».
«Έχει ταυτιστεί η υγιεινή διατροφή με τυποποιημένα τρόφιμα» – Ο ρόλος της εκπαίδευσης
Η άγνοια πολλές φορές για το τι είναι και τι δεν είναι υγιεινό δημιουργεί ένα θολό τοπίο στις διατροφικές επιλογές τόσο των γονέων, όσο και των παιδιών.
Οι εκπαιδευτικοί έχουν σημαντική θέση σε μια τέτοια δράση κατά της παιδικής παχυσαρκίας, καθώς σε καθημερινό επίπεδο μπορούν να εκπαιδεύουν και να καθοδηγούν τους μαθητές προς υγιεινές συνήθειες.
Το Παιδαγωγικό τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστήμιο Κρήτης συμμετέχει στην Εθνική Δράση. Όπως τόνισε η καθηγήτρια του τμήματος Ελένη Κατσαρού: «Οι διαστάσεις του φαινομένου είναι μεγάλες κι εάν ένας φορέας μπορεί να κάνει κάτι απέναντι σε αυτό το φαινόμενο είναι μόνο η εκπαίδευση. Ευαισθητοποιώντας τα παιδιά και πληροφορώντας τους γονείς που κάνουν συστηματικά λάθη – πολλές φορές μη γνωρίζοντας τι πρέπει να κάνουν – και μέσα από την ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών που μπορούν να περάσουν αυτά τα μηνύματα στους γονείς και στους μαθητές, ευελπιστούμε ότι θα μπορέσουμε να φέρουμε κάποια μικρή αλλαγή», ενώ πρόσθεσε: «Έχει ταυτιστεί η υγιεινή διατροφή με τυποποιημένα προϊόντα όπως μπάρες κ.λπ. και έχουμε ξεχάσει εντελώς τη διατροφή των προγόνων μας που βασιζόταν στα χόρτα της κρητικής γης, στις πίτες που φτιάχνονταν με αυτά, στα παξιμάδια και σε όλα αυτά τα υγιεινά σνακ που τα έχουμε βγάλει εντελώς από τη ζωή μας και τα έχουμε αντικαταστήσει από τυποποιημένα τάχα μου υγιεινά, που εάν τα ψάξουμε περισσότερο διαπιστώνουμε ότι δεν είναι καθόλου υγιεινά και απλά υποστηρίζουν τα συμφέροντα των εταιρειών που τα συσκευάζουν και μας τα δίνουν».
Από τη μεριά του ο αντιδήμαρχος Παιδείας του δήμου Ρεθύμνης Νεκτάριος Παπαδογιάννης σε δήλωσή του ανέφερε: «Κοινωνικοί παράγοντες, παράγοντες κληρονομικότητας και άλλοι που αφορούν στα πρότυπα διατροφής που έχουμε υιοθετήσει στην Κρήτη, θα πρέπει να αλλάξουν. Δεν έχουμε το περιθώριο να χάσουμε το πλεονέκτημα που είχαμε τόσα χρόνια, την κρητική διατροφή. Είναι παγκοσμίως γνωστή η διατροφή μας και δεν μπορεί να έχουμε τα πιο παχύσαρκα παιδιά στο νησί μας».
