Έως 20 Φεβρουαρίου, στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη
Ο πολυποίκιλος, σύνθετος και μαγικός κόσμος του φωτογραφικού βιβλίου βγαίνει από τα ράφια των συλλεκτών και εκτίθεται στο κοινό του Ρεθύμνου μέσα από την έκθεση «Explore Photobooks» που φιλοξενείται στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη, έως 20 Φεβρουαρίου. Μια πρωτοβουλία που προήλθε από τρεις φίλους, συλλέκτες, λάτρεις του φωτογραφικού βιβλίου, τον Ανδρέα Μελαδάκη, τον Βαγγέλη Δασκαλάκη και τη Νίκη Πετράκη, οι οποίοι συγκεντρώνουν επιλεγμένα φωτογραφικά βιβλία από τις προσωπικές τους βιβλιοθήκες και τα παρουσιάζουν στο κοινό. Στόχος είναι ο κόσμος να ανακαλύψει ένα ιδιαίτερα δυνατό μέσο αφήγησης – το φωτογραφικό βιβλίο – το οποίο ενώ γνωρίζει άνθηση παγκοσμίως συχνά για αυτόν ακριβώς τον λόγο μοιάζει «χαοτική» η αρχή του να μυηθεί κάποιος σε αυτή την πλευρά της φωτογραφικής τέχνης. Στην έκθεση, θα βρει κανείς κλασικά έργα, γνωστά στο ευρύ κοινό και άλλα πιο δυσεύρετα και «ψαγμένα». Σε κάθε περίπτωση, όπως μας εξήγησε ενώ μας ξενάγησε στην «Explore Photobooks», ο Ανδρέας Μελαδάκης, η έκθεση λειτουργεί ως ένας άτυπος οδηγός για όσους επιθυμούν να ανακαλύψουν τη φωτογραφία μέσα από την έντυπη μορφή της. «Το φωτογραφικό βιβλίο γνωρίζει μια τεράστια άνθηση το τελευταίο διάστημα. Και βγαίνουν πάρα πολλοί τίτλοι, μικρές αυτο-εκδόσεις. Οπότε επειδή πολύς κόσμος δεν έχει τη δυνατότητα και δεν ξέρει πως να ξεκινήσει να ανακαλύπτει τον κόσμο του φωτογραφικού βιβλίου, δηλαδή ποιο να αγοράσει, συγκεντρωθήκαμε τρεις φίλοι, εγώ, ο Βαγγέλης Δασκαλάκης και η Νίκη Πετράκη και ενδεικτικά φέραμε κάποιες προτάσεις από τις προσωπικές μας βιβλιοθήκες για να μπορέσει όποιος θέλει να έρθει να τις δει», αναφέρει στα «Ρ.Ν.» ο κ. Μελαδάκης.
Όσοι επισκεφθούν την έκθεση θα αντιληφθούν αμέσως πως η φωτογραφία και κατά συνέπεια το φωτογραφικό βιβλίο δεν γνωρίζει όρια. Με άλλα λόγια δεν θα βρει μόνο βιβλία που μέσα έχουν φωτογραφίες. Η έκθεση περιλαμβάνει αρκετά πειραματικά έργα, κάποια στα μονοπάτια του «graphic novel» και κάποια με πιο ντοκιμενταρίστικη διάθεση, καθώς και άλλα με πιο κλασική φόρμα. Το κάθε ένα τους κουβαλάει τη δική του ιστορία και προσέγγιση. Κοινός παρονομαστής ωστόσο όλων, η φωτογραφία. Σημαντικό μάλιστα για αρκετά από τα έργα είναι όχι μόνο η φωτογραφία καθαυτή, αλλά και το πως εναλλάσσεται η μια την άλλη μέσα στο βιβλίο. «Τα βιβλία που φέραμε είναι αντιπροσωπευτικά δείγματα του φωτογραφικού βιβλίου. Δηλαδή φέραμε κάποια τα οποία έχουν χαράξει κάποιους δρόμους πάνω στο μέσο αυτό. Το βιβλίο επειδή φεύγει από το ψηφιακό μέσο και μένει σαν υλικό, κάποια τα φέραμε γιατί είναι πολύ καλά δείγματα σε αυτό το κομμάτι, του υλικού. Κάποια άλλα έχουν δυνατά storytelling, δηλαδή το πως η μια φωτογραφία εναλλάσσεται με την επόμενη ώστε όταν κλείσουμε το βιβλίο να μας μείνει η κεντρική ιδέα που θέλει ο καλλιτέχνης», εξηγεί ο κ. Μελαδάκης.
Ζώντας σε άλλες εποχές, αγγίζοντας «δύσκολες» θεματολογίες
Πολλά βιβλία της έκθεσης καταφέρνουν να μυήσουν τον αναγνώστη στον κόσμο που φωτογράφισε ο καλλιτέχνης. Κόσμοι άλλων εποχών, μακρινών τοποθεσιών που όμως έχουν αποτυπωθεί παραστατικά μέσα στις σελίδες των βιβλίων. Για τον κ. Μελαδάκη χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι «Αμερικάνοι», του Robert Frank. «Είναι μια δουλειά που έγινε το ΄60 στην Αμερική για δύο χρόνια, τράβηξε 10.000 φωτογραφίες ο φωτογράφος αυτός. Έβγαλε αυτό το βιβλίο το οποίο όταν το άφησε στο μουσείο είπε ότι το αφήνω δωρεάν με την προϋπόθεση να μην ξαναβγεί βιβλίο με διαφορετική σειρά φωτογραφιών. Τόσο σημασία είχε για εκείνο η εναλλαγή των ιστοριών και το πως η μια φωτογραφία ήταν συνδεδεμένη με την επόμενη. Κάτι που δεν είναι πολύ εύκολο αν δεν το πιάσεις και δεν το δεις όντως, γιατί στο τέλος καταλαβαίνεις πως ήταν να ζεις στην Αμερική το ’60» , αναφέρει ο ίδιος συμπληρώνοντας: «Επίσης, ένα αγαπημένο είναι το «Sleeping by the Mississippi», Alex Soth. Το οποίο φωτογραφίζει στην ευρύτερη περιοχή του Μισισίπι και όντως κλείνεις το βιβλίο και σου αφήνει την αίσθηση πως είναι να έχεις ζήσει σε αυτή την περιοχή. Έχει πολλά εσωτερικά σπιτιών, φανταστικά πορτρέτα και είναι από τα πιο κλασικά βιβλία των τελευταίων χρόνων».
Αρκετά από τα βιβλία έχουν πολύ δυνατές αφηγήσεις μέσω της φωτογραφίας αγγίζοντας θεματολογίες που «πονάνε» ορισμένες κοινωνίες. Ένα τέτοιο είναι της Laia Abril, το «Περί Εκτρώσεως» ή αλλιώς «On Abortion». «Ένα επίσης φανταστικό βιβλίο», σχολιάζει ο κ. Μελαδάκης προσθέτοντας «Μας μεταφέρει το τι συνεπάγεται για κάποιες γυναίκες να μην έχουν δικαίωμα στην έκτρωση γιατί σε κάποιες χώρες το απαγορεύουν. Οπότε αυτό το βιβλίο είναι τρομερό».
Ρεθεμνιώτικες πινελιές
Κάτι βασικό που αξίζει να γνωρίζει κανείς για την τέχνη της φωτογραφίας είναι ότι δεν είναι όλες οι φωτογραφίες κατάλληλες για ένα βιβλίο. Ορισμένες εικόνες λειτουργούν καλύτερα σε μια ψηφιακή πλατφόρμα, άλλες ως αυτόνομα έργα σε τοίχο ή καμβά και άλλες βρίσκουν τον φυσικό τους χώρο μέσα στις σελίδες ενός βιβλίου. Με αυτή την έννοια, όπως μας εξηγεί ο κ. Μελαδάκης, η έκθεση λειτουργεί και ως μια επιλεγμένη συλλογή, μέσα από την οποία ένας καλλιτέχνης από το Ρέθυμνο μπορεί να αντλήσει έμπνευση και να αποκτήσει μια σαφή εικόνα για το πώς θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη δική του δουλειά του και να τη μεταφέρει σε ένα φωτογραφικό βιβλίο που επιθυμεί να δημιουργήσει. «Ένας ακόμα λόγος που κάνουμε αυτή την έκθεση είναι για όποιον έχει μαζέψει μια φωτογραφική δουλειά και θέλει να την αποτυπώσει σε έντυπη μορφή, να πάρει ιδέες από τα βιβλία της έκθεσης. Το να φτιάξεις το δικό σου φωτογραφικό βιβλίο είναι σχετικά εύκολο. Στο Ρέθυμνο είναι κάμποσα παιδιά που έχουν φτιάξει» αναφέρει ο κ. Μελαδάκης, δείχνοντάς μας τα δύο βιβλία του φωτογράφου Χαράλαμπου Κυδωνάκη αλλά και το βιβλίο του Βαγγέλη Δασκαλάκη, δύο πολύ σημαντικών φωτογράφων Ρεθεμνιωτών. «Στην έκθεση έχουμε τον Ρεθεμνιώτη Χαράλαμπο Κυδωνάκη, τα δύο βιβλία του. Είναι από τους πιο καταξιωμένους Έλληνες φωτογράφους στον κόσμο. Το ένα βιβλίο είναι με εικόνες από την Κρήτη και το άλλο είναι από Νέα Υόρκη. Επίσης, έχουμε και το βιβλίο του Βαγγέλη Δασκαλάκη, επίσης βιβλιάρα. Είχε μείνει στον Ισημερινό κατά τη διάρκεια της πανδημίας, έβγαλε φωτογραφίες και με μια εφαρμογή στο κινητό τις μεταμόρφωσε σε graphic novell το οποίο όμως επειδή η φωτογραφία έχει αυτή τη δύναμη να είναι συνδεδεμένη με το παρόν το «σπάει» αυτό και γίνεται κάτι πολύ διαφορετικό και πολύ όμορφο», σχολιάζει ο κ. Μελαδάκης.
Η έκθεση «Explore Photobooks» θα φιλοξενείται στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη έως 20 Φεβρουαρίου και είναι επισκέψιμη Δευτέρα έως Παρασκευή 08:30-14:30 και Δευτέρα και Πέμπτη 18:00-20:30 μ.μ.
Παράλληλες δράσεις
Στο πλαίσιο της έκθεσης «Εxplore Photobooks» παρουσιάστηκε το απόγευμα της Παρασκευής το φωτογραφικό βιβλίο «Depression Era – Ένας συλλογικός φακός στην εποχή της κρίσης». Πρόκειται για ένα συλλογικό εγχείρημα, μια μεγάλη ομάδα φωτογράφων, επιχείρησε να αποτυπώσει την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Μέσα από τον φακό τους, επιδίωξαν ο κοινός νους να απομακρυνθεί από τις στερεοτυπικές εικόνες της περιόδου και να δει τη χώρα με μια πιο σύνθετη και ουσιαστική ματιά, αυτή της «Depression Era». Στην παρουσίαση μίλησαν οι Παύλος Φυσάκης, φωτογράφος, ιδρυτικό μέλος του «Depression Era», καλλιτεχνικός διευθυντής MedPhoto και Γιώργος Σαλαμέ μέλος του «Depression Era».
