Στην καθημερινότητά μας όλοι ερχόμαστε σε επαφή με την αγορά. Ενδεικτικά αναφέρουμε, όταν ψάχνουμε καλύτερες τιμές στο σούπερ μάρκετ ή τα καύσιμα, όσες φορές για διαδικτυακές αγορές συγκρίνουμε υπηρεσίες και τιμές ή κάθε φορά που ακούμε ότι μια νέα μικρή επιχείρηση ανοίγει και μια άλλη υφιστάμενη κλείνει. Πίσω από αυτές τις απλές καθημερινές εικόνες οι ειδικοί ισχυρίζονται ότι συναντούμε συχνά διαφορετικές αντιλήψεις για το πώς πρέπει να λειτουργεί η οικονομία και ποιος πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο για την υλική ευημερία της κοινωνίας και την πρόοδο των μελών της, το κράτος ή η ελεύθερη αγορά.
Οι φιλελεύθεροι, από τη μια, πιστεύουν ότι η αγορά μπορεί σε μεγάλο βαθμό να ρυθμίζεται από μόνη της. Πιστεύουν πως, εάν υπάρχει ένα σταθερό και με ισχυρά θεμέλια κράτος δικαίου, οι άνθρωποι και οι επιχειρήσεις μπορούν να συνεργάζονται μεταξύ τους ελεύθερα και να συνάπτουν συμφωνίες χωρίς πολλές ή σημαντικές κρατικές παρεμβάσεις.
Σε αυτή τη λογική, λένε, μπορεί να τοποθετηθεί και ο νεοφιλελευθερισμός. Και τούτο, διότι υποστηρίζει τις ιδιωτικοποιήσεις και ενθαρρύνει τη συρρίκνωση του δημόσιου τομέα και ελέγχου και τη μείωση των κοινωνικών παροχών. Δίνει μεγάλη σημασία στην ατομική πρωτοβουλία και αντιμετωπίζει την ελεύθερη αγορά ως τον πρωταρχικό κινητήριο μηχανισμό της οικονομίας.
Ωστόσο, η ενίσχυση των διεθνών αγορών που προκύπτει από αυτή την προσέγγιση, όπως βλέπουμε καθημερινά, έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με τα συμφέροντα μιας οικονομίας που θέλει να προστατεύει την εθνική της παραγωγή, αλλά και με τα συμφέροντα των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι είναι, σε αντίθεση με όσους στηρίζουν τη φιλελεύθερη οικονομία, αναντίρρητα, η κοινωνική δύναμη εκείνη που μπορεί να στηρίξει ένα ισχυρό κράτος και να του παρέχει κάθε βοήθεια ώστε αυτό να βελτιώσει τις βιοτικές συνθήκες μέσα σε ένα κοινωνικό σύνολο.
Και για να το δούμε, τέλος, και αλλιώς, οι εργαζόμενοι με την ανιδιοτελή αρωγή του κράτους, θα συμφωνήσετε όλοι, νομίζω, δύνανται να αντιμετωπίζουν – και με τη συνεργασία και την ενότητα ως εφόδια και χωρίς ιδεοληψίες – τα σοβαρά πανανθρώπινα προβλήματα, όπως η φτώχεια, η διαφθορά και η εγκληματικότητα.
