Τα τελευταία χρόνια, χιλιάδες δανειολήπτες βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα. Τα κόκκινα δάνεια που δημιουργήθηκαν μέσα στην οικονομική κρίση, την περίοδο της ύφεσης, της ανεργίας και της δραματικής μείωσης των εισοδημάτων, πωλήθηκαν από τις τράπεζες σε επενδυτικά funds έναντι τιμήματος που σε πολλές περιπτώσεις αντιστοιχούσε σε ένα μικρό μόνο ποσοστό της ονομαστικής τους αξίας.
Ενώ όμως τα funds απέκτησαν αυτές τις απαιτήσεις σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, οι ίδιοι οι δανειολήπτες δεν είχαν ποτέ τη δυνατότητα να εξαγοράσουν τα δάνειά τους με τους ίδιους όρους. Αντίθετα, σήμερα καλούνται να αντιμετωπίσουν την επιθετική πολιτική είσπραξης των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers),οι οποίες απαιτούν την αποπληρωμή ποσών πολλαπλάσιων από εκείνα που καταβλήθηκαν για την αγορά των δανείων τους.
Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα έντονο αίσθημα αδικίας στην κοινωνία. Ο πολίτης που έχασε εισόδημα, επιχείρηση ή εργασία λόγω μιας πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης αντιμετωπίζεται συχνά ως στρατηγικός κακοπληρωτής, ενώ τα funds εμφανίζονται να αποκομίζουν υπερκέρδη αξιοποιώντας την οικονομική αδυναμία και την ανάγκη των δανειοληπτών.
Οι συνεχείς τηλεφωνικές οχλήσεις, οι πιέσεις για δυσβάστακτες ρυθμίσεις, οι κατασχέσεις και οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας έχουν ενισχύσει την αντίληψη ότι το σύστημα λειτουργεί περισσότερο προς όφελος των επενδυτικών κεφαλαίων παρά προς την αναζήτηση δίκαιων και βιώσιμων λύσεων για τους πολίτες.
Το βασικό ερώτημα που εξακολουθεί να παραμένει αναπάντητο είναι απλό: εφόσον ένα δάνειο μπορεί να πωληθεί σε fund με μεγάλη έκπτωση, γιατί δεν δίνεται πρώτα στον ίδιο τον δανειολήπτη η δυνατότητα να το εξαγοράσει στην ίδια ή σε παρόμοια τιμή; Η απουσία μιας τέτοιας επιλογής τροφοδοτεί εύλογες αμφιβολίες για το κατά πόσο το υφιστάμενο πλαίσιο υπηρετεί την κοινωνική δικαιοσύνη.
Η διαχείριση των κόκκινων δανείων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μηχανισμό μεταφοράς πλούτου από τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις προς διεθνή επενδυτικά κεφάλαια. Η οικονομική εξυγίανση των τραπεζών είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να επιτυγχάνεται σε βάρος της κοινωνικής συνοχής και της αξιοπρέπειας των πολιτών που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση. Μια πραγματικά δίκαιη πολιτεία οφείλει να προστατεύει τους συνεπείς αλλά οικονομικά αδύναμους δανειολήπτες και να διασφαλίζει ότι κανείς δεν χάνει την περιουσία του για να μεγιστοποιούνται οι αποδόσεις επενδυτικών κεφαλαίων που αγόρασαν τις οφειλές του σε τιμές ευκαιρίας.
