Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ο θεμέλιος λίθος μιας δίκαιης κοινωνίας, ωστόσο στη σύγχρονη πραγματικότητα συχνά αντιμετωπίζονται ως θεωρητικές έννοιες ή ακόμα και ως αντικείμενο πολιτικών αντιπαραθέσεων, όπως εξηγεί ο αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Γιάννης Ιωαννίδης σε συνέντευξή του στην Τηλεόραση CRETA με τη Σώτια Πεντεδήμου.
Ο κ. Ιωαννίδης έριξε φως στα ζητήματα που αφορούν στα ανθρώπινα δικαιώματα στη χώρα, τονίζοντας: «Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι θεωρίες, είναι οι βασικές μας ανάγκες, οι βασικές μας αξιώσεις απέναντι στην πολιτεία και στην κοινωνία, να γίνεται σεβαστή η αξιοπρέπειά μας και να απολαμβάνονται τα δικαιώματά μας σε ένα καθεστώς ισότητας. Τα ανθρώπινα δικαιώματα για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα ήταν μια έννοια που προσλαμβάνονταν θετικά και περιέργως το τελευταίο διάστημα υπάρχει μια αντίστροφη ρητορική, σαν τρόπο τινά να πάσχουμε από υπερβολική προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υπάρχει και μια έννοια που περίπου είναι περιφρονητική, οι «δικαιωματιστές».
Η καθημερινότητα αποδεικνύει ότι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι θεμελιώδης για όλους, αλλά ταυτόχρονα εκτεθειμένη σε αδυναμίες, όπως η έλλειψη πρόσβασης στη δικαιοσύνη: «Ανθρώπινο είναι και το δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Το να μπορεί δηλαδή κάποιος πολίτης που νιώθει ότι αδικείται να προσπαθήσει να βρει το δίκαιο του μέσα από τη δικαιοσύνη. Εάν η δικαιοσύνη δεν λειτουργεί σωστά, ένα βασικό δικαίωμα του ανθρώπου και πολλά ενδεχομένως που εξαρτώνται από αυτό, όπως το δικαίωμα στην κατοικία, το δικαίωμα στην περιουσία, στην εκπαίδευση ή οτιδήποτε άλλο, δεν αποδίδονται. Ξέρουμε ότι υπάρχει θέμα με τη δικαιοσύνη στη χώρα μας. Είναι ένα ζήτημα που αφορά τους πάντες και όχι κάποια απομακρυσμένη μειοψηφία», επεσήμανε ο κ. Ιωαννίδης.
Στην Ελλάδα αν και έχουν γίνει σημαντικά βήματα προόδου, υπάρχουν ακόμα πολλά ζητήματα που χρειάζονται λύση. Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο σε πολλά επίπεδα, όπως στη νομοθεσία για την ισότητα στον γάμο, ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα, όπως οι συνθήκες στις φυλακές, η αστυνομική βία και οι παραβιάσεις στον χώρο εργασίας, σημειώνει ο κ. Ιωαννίδης: «Καμία χώρα σε όλο τον κόσμο, ακόμα και σε εκείνες που είναι προηγμένες οικονομικά, δεν έχουν λυθεί όλα τα ζητήματα. Στη χώρα μας γιορτάζουμε φέτος την επέτειο των 50 χρόνων από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Ασφαλώς δεν είμαστε εκεί που ήμασταν πριν από δεκαετίες, έχουμε κάνει βήματα προόδου. Και ασφαλώς συγκριτικά να το δει κανείς με το τι γίνεται στις άλλες χώρες, καταλαβαίνει ότι είμαστε σε ένα «προνομιούχο» τμήμα του κόσμου που βασικά ανθρώπινα δικαιώματα γίνονται σεβαστά ή υπάρχει μια προσπάθεια να προστατεύονται. Επίσης, έχουμε κάνει και προόδους και το τελευταίο χρονικό διάστημα, τόσο όσον αναφορά στη προστασία των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ προσώπων, με την ισότητα στον γάμο, τη νομοθεσία που ψηφίστηκε πρόσφατα που είναι σημαντική και σε συμβολικό και σε πρακτικό επίπεδο. Υπάρχουν όμως και σοβαρά ζητήματα», ενώ συμπλήρωσε για τα ζητήματα που υπάρχουν στη χώρα:
«Όπως είδαμε την ιστορία με τις παρακολουθήσεις τηλεφώνων, που ακόμα δεν έχει λυθεί και έχει αφήσει και διάφορα ερωτήματα σε ό,τι αφορά τον τρόπο που αντιμετωπίστηκαν οι ανεξάρτητες αρχές στη χώρα μας. Εκτός από αυτά, έχουμε μια μόνιμη κατάσταση που επικρατεί στις φυλακές. Έχουμε απανωτές καταδίκες από το ευρωπαϊκό δικαστήριο για τα δικαιώματα του ανθρώπου, θεωρεί ότι είναι συστημικό το πρόβλημα στις ελληνικές φυλακές, γιατί οι συνθήκες διαβίωσης είναι απάνθρωπες, κυρίως λόγω συνωστισμού αλλά όχι μόνο. Έχουμε θέματα συμπεριφοράς της αστυνομίας προς τους πολίτες. Επίσης, έχουμε σημαντικά ζητήματα που τείνουμε συχνά να τα ξεχνάμε, όπως είναι οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων στον χώρο της εργασίας, είτε αυτά έχουν να κάνουν με τη διάσταση του φύλου και με τη σεξουαλική παρενόχληση ή την ανισότητα στην αμοιβή. Είτε και με την παραβίαση των βασικών θεσμών της εργατικής νομοθεσίας. Έχουμε πολύ δρόμο να κάνουμε και όσον αφορά στην προστασία των κλασικών ατομικών δικαιωμάτων, της ελευθερίας, της έκφρασης, αλλά και όσον αφορά στα κοινωνικά δικαιώματα, της εκπαίδευσης, την υγεία και του δικαιώματος που έχει να κάνει με την κοινωνική προστασία».
Ο κ. Ιωαννίδης αναφέρθηκε επίσης στον διχασμό που προκαλείται γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα: «Είναι φυσικό να υπάρχουν διαφωνίες σε μια κοινωνία και να γίνεται δημόσιος διάλογος. Συχνά παρατηρείται το φαινόμενο, ειδικά τα τελευταία χρόνια, υπερπολιτικοποίησης και διχασμού επί τη βάση μιας υπερπολιτικοποίησης κάθε θέματος. Για παράδειγμα, αυτή τη στιγμή έχουμε την τωρινή κυβέρνηση, όποιος κάνει κριτική επί τη βάση παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τρόπο τινά καταγγέλλεται ως «δικαιωματιστής» ως «υπερευαίσθητος», ως κάποιος που κάνει κριτική για να κάνει κριτική και αντιστρόφως. Εάν υπάρχει μια επικριτική διάθεση προς τη σημερινή κυβέρνηση πολλές φορές για οτιδήποτε κινείται αποδίδεται μια πολιτική χροιά, ενώ πιθανότητα να μην υπάρχει πάντοτε πολιτική σκόπευση».
Επιμέλεια: Μαγδαληνή Κουντουνιώτη
