Την ανάγκη επαναπροσδιορισμού προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα στο πλαίσιο της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση, ανέδειξε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, στο πλαίσιο της ομιλίας του στην ημερίδα που διοργανώνει το Υπουργείο Πολιτισμού με θέμα «Εθνική Στρατηγική για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», που πραγματοποιήθηκε, χθες, Δευτέρα 9 Μαρτίου, στο Μουσείο της Ακρόπολης.
Κατά την ομιλία του, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η προστασία των μνημείων «δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στην αποκατάσταση μετά από φθορές, αλλά οφείλει να στηρίζεται στην πρόληψη, την ετοιμότητα και τον συστηματικό σχεδιασμό», τονίζοντας πως η κλιματική κρίση έχει αλλάξει τις συνθήκες υπό τις οποίες καλούνται να διατηρηθούν τα μνημεία, καθώς πυρκαγιές που πλησιάζουν αρχαιολογικούς χώρους, ακραία καιρικά φαινόμενα και μεταβολές στο φυσικό περιβάλλον «καθιστούν πιο εύθραυστη τη σχέση μεταξύ φυσικού τοπίου και πολιτιστικής κληρονομιάς».
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη συνεργασία που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, η οποία θεμελιώθηκε με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας το 2021 και ενισχύθηκε τα επόμενα χρόνια με πιο στοχευμένες δράσεις, ιδίως για την αντιμετώπιση του κινδύνου πυρκαγιάς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη θεσμοθέτηση ειδικού Κανονισμού Πυροπροστασίας για αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία που διαμορφώνεται σε συνεργασία των δύο Υπουργείων, ο οποίος όπως εξήγησε ο κ. Κεφαλογιάννης «καλύπτει ένα σημαντικό θεσμικό κενό, καθώς μέχρι σήμερα η προστασία των υπαίθριων αρχαιολογικών χώρων βασιζόταν κυρίως σε αποσπασματικές πρακτικές. Το νέο πλαίσιο εισάγει ενιαίες προδιαγραφές για την αξιολόγηση κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τη μορφολογία των χώρων, τα χαρακτηριστικά του φυσικού περιβάλλοντος και τις ιδιαιτερότητες κάθε μνημείου». Με τον τρόπο αυτό μετατοπίζεται το βάρος από την αποσπασματική αντιμετώπιση σε μια συστηματική διαχείριση κινδύνου, βασισμένη στην πρόληψη, στη γνώση και στη συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων.
Ο Κανονισμός αυτός, όπως υπογράμμισε, δεν αποτελεί μια απομονωμένη κανονιστική παρέμβαση αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια «να περάσουμε από το θεσμικό πλαίσιο στην επιχειρησιακή εφαρμογή». Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται παρεμβάσεις μέσω του Προγράμματος ΑΙΓΙΣ, που αξιοποιούν σύγχρονες τεχνολογίες για την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών σε επιλεγμένους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας.
Κλείνοντας, ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι η Ελλάδα, ως χώρα με μοναδικό πολιτιστικό αποτύπωμα στην ιστορία της ανθρωπότητας, έχει την ευθύνη να προστατεύει τα μνημεία της «όχι μόνο για το παρόν αλλά και για τις επόμενες γενιές, διασφαλίζοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά που άντεξε στον χρόνο θα μπορέσει να αντέξει και στις προκλήσεις της κλιματικής εποχής».
