Δια ζώσης και διαδικτυακές ενημερωτικές εκδηλώσεις για γονείς σε σχολεία μέσα στο 2026 – Ενημέρωση για τη χρήση της εφαρμογής «Family Pairing» και για την ομαλή προσέγγιση και επικοινωνία με τους εφήβους
Τη στιγμή που τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μπει μέσω των κινητών και των ηλεκτρονικών συσκευών στις ζωές της συντριπτικής πλειοψηφίας παιδιών και ενηλίκων σήμερα, οι σχέσεις εξάρτησης των χρηστών από τον ψηφιακό κόσμο μεγαλώνει διαρκώς και έχει ήδη μετατραπεί σε μία αποδεκτή και φυσιολογική κοινωνική συνθήκη. Τα λεγόμενα social media έχουν πλέον, εκτός από ψυχαγωγικές, και επαγγελματικές, ενημερωτικές, εκπαιδευτικές και επιχειρηματικές λειτουργίες, με αποτέλεσμα το κινητό να μην είναι απλώς «προέκταση του χεριού του χρήστη», όπως συνηθιζόταν να λέγεται τα προηγούμενα χρόνια, αλλά συνιστούν πλέον μία ενασχόληση, με χαρακτηριστικά άκριτης πρόσληψης και αυτοματοποίησης, η οποία συνοδεύει σχεδόν όλες τις καθημερινές δραστηριότητες. Σε όλο αυτό το περιεχόμενο λοιπόν, το οποίο συχνά μπορεί να είναι προσβλητικό, να προβάλλει και να ενισχύει τη βία και τις παραβατικές συμπεριφορές, να προωθεί στερεότυπα, λανθασμένα πρότυπα και κυρίως να στερείται ποιότητας, είναι εκτεθειμένοι οι ανήλικοι. Τα παιδιά στην Ελλάδα, ήδη από την ηλικία των 13 αποκτούν κινητή συσκευή και συνεπώς ζητούν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα πολλές φορές η έκθεσή τους σε αυτά, να μην ελέγχεται και να μην περιορίζεται. Σε αυτό το πρόβλημα κοινωνικών προεκτάσεων, γονέων και εκπαιδευτικών, έρχεται να δώσει λύση το πρόγραμμα επιστημονικής καθοδήγησης, πρακτικής ενδυνάμωσης και σύγχρονης ενημέρωσης του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) σε συνεργασία με το Tik Tok, με την ονομασία «Digital Waves – Family Anchors – Μαζί online: Μεγαλώνοντας με ασφάλεια στον ψηφιακό κόσμο». Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που υποστηρίζεται από τα υπουργεία Παιδείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και συντονίζεται από Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου – SaferInternet4Kids. Στο πλαίσιο του προγράμματος θα προσφερθούν μέσα στην εκπαιδευτική χρονιά 2025-2026 διαδικτυακές και δια ζώσης εκδηλώσεις σε σχολεία της Κρήτης και σε όλη τη χώρα, ενώ θα διατεθεί και ένας αναλυτικός οδηγός που έχει αναπτυχθεί, σχετικά με την ασφάλεια στο διαδίκτυο και τη δημιουργική ψηφιακή πλοήγηση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα διαθέσιμα εργαλεία γονικού ελέγχου, όπως το «Family Pairing» του Tik-Tok, μία εφαρμογή που επιτρέπει στους γονείς να συνδέουν τους λογαριασμούς τους με αυτούς των παιδιών τους και να εποπτεύουν την ασφάλεια, τον χρόνο χρήσης και το περιεχόμενο στο οποίο εκτίθενται.
«Επίβλεψη της δραστηριότητας του παιδιού – Όχι έλεγχος ή παρακολούθηση»
Η νέα μόδα στα social media είναι αυτή του διαρκώς εναλλασσόμενου οπτικού περιεχομένου, κυρίως με τη μορφή βίντεο, όπως αυτό που προσφέρει η εφαρμογή Tik Tok και όχι μόνο. Ο χρήστης ουσιαστικά παρακολουθεί πολλά βιντεάκια μικρής χρονικής διάρκειας, καθιστώντας το αναπαραγόμενο περιεχόμενο, σύντομο, εύληπτο και εναλλασσόμενο, χωρίς τέλος, καθηλώνοντας τον πολλές φορές, για αρκετή ώρα μπροστά από μία οθόνη. Σύμφωνα με την Παρασκευή Φραγκοπούλου, Συντονίστρια του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του ΙΤΕ και καθηγήτρια στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) του ΕΛΜΕΠΑ και όσα ανέφερε μεταξύ άλλων στα «Ρ.Ν.», «σκοπός είναι να ενημερώσουμε τους γονείς σχετικά με τις δικλείδες ασφαλείας και τα μέτρα ασφαλείας που υπάρχουν στα κοινωνικά δίκτυα, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα το Tik Tok, το οποίο είναι ένα κοινωνικό δίκτυο πολύ αγαπητό στα παιδιά». Η κ. Φραγκοπούλου αναφέρθηκε στην εφαρμογή family pairing, η οποία είναι διαθέσιμη για χρήση και με την οποία, οι γονείς που θέλουν να προστατεύσουν τα παιδιά τους από το περιεχόμενο στο οποίο εκτίθενται καλούνται να εξοικειωθούν: «Η συγκεκριμένη εφαρμογή η οποία είναι διαθέσιμη και στο Tik Tok ονομάζεται family pairing, οικογενειακή σύνδεση όπως λέγεται και είναι μία εφαρμογή, η οποία διατίθεται από το ίδιο το κοινωνικό δίκτυο, μπορεί να το κατεβάσει ο γονιός στο κινητό του και με αυτόν τον τρόπο να το συνδέσει με το κινητό του παιδιού και να έχει μία επίβλεψη, όχι έλεγχο ή παρακολούθηση του, αλλά επίβλεψη για την δραστηριότητα του παιδιού, δηλαδή τις ώρες που περνάει το παιδί online και τι εφαρμογές χρησιμοποιεί, αλλά όχι τα μηνύματα που στέλνει κλπ.» Η εφαρμογή μπορεί να εγκατασταθεί μέσω του Tik – Tok, πηγαίνοντας στην ενότητα «Ρυθμίσεις και απόρρητο» και επιλέγοντας την ενότητα «Σύνδεση οικογένειας». Στην συνέχεια, με ένα QR κωδικό, τα δύο κινητά μπορούν να το σκανάρουν και να ενεργοποιήσουν την λειτουργία Family Pairing.
Όπως ξεκαθάρισε, υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας και ρυθμίσεις που μπορούν να γίνουν στην εφαρμογή, ωστόσο αυτό πρέπει να γίνεται σε συνεργασία πάντα με το παιδί. «Υπάρχουν ρυθμίσεις ασφαλείας, τις οποίες πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζουν οι γονείς, ειδικά εφόσον τα παιδιά μπαίνουν από τα 13 τους πλέον στα κοινωνικά δίκτυα και τις οποίες θα πρέπει να εφαρμόζουν από την αρχή της χρήσης των κοινωνικών δικτύων. Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη από το app store, είναι ελεύθερη να την κατεβάσουν γονείς και παιδιά και να συνδέσουν τα κινητά τους. Όλο αυτό πρέπει να γίνεται με συνεννόηση με το παιδί και όχι αυθαίρετα, γιατί αλλιώς δημιουργούνται αντιδράσεις, γιατί ναι μεν όλα αυτά τα εργαλεία είναι διαθέσιμα, αλλά υπάρχει ένας ειδικός τρόπος, με τον οποίο θα πρέπει να προσεγγίσουν οι γονείς όλη αυτήν την κατάσταση», ανέφερε η κ. Φραγκοπούλου και επίσης σημείωσε ότι σκοπός των ενημερώσεων που θα γίνουν μέσω του Digital Waves είναι να ενημερωθούν οι γονείς τόσο για το πρακτικό σκέλος της εγκατάστασης και της εφαρμογής του Family Pairing, όσο και για το κομμάτι της επικοινωνίας με το παιδί, της σωστής προσέγγισης και επεξήγησης ότι πρόκειται για την επιβεβαίωση μία ασφαλούς εμπειρίας στον ψηφιακό κόσμο. «Το Τik Tok έχει 60 ρυθμίσεις ασφαλείας από επιλογή όταν δημιουργείται ένας λογαριασμός για έναν ανήλικο χρήστη, που περιλαμβάνει περιορισμούς στο χρόνο, στις ώρες που χρησιμοποιούν την εφαρμογή, αποκλεισμούς ακατάλληλου περιεχομένου και πολλά ακόμα. Μέσω του family pairing, ο γονιός μπορεί να ρυθμίσει τρία βασικά πράγματα: το πρώτο είναι τον χρόνο έκθεσης, που είναι κάτι που μας απασχολεί πάρα πολύ στα παιδιά και όχι μόνο, μπορεί επίσης να περιορίσει την πρόσβαση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και μπορεί να περιορίσει την επικοινωνία του παιδιού με αγνώστους», εξήγησε η κ. Φραγκοπούλου.
Ανάγκη για επικοινωνία και εμπιστοσύνη και ο ρόλος της STEM εκπαίδευσης
Ανεξάρτητα από την πρακτικότητα της εφαρμογής γονικού ελέγχου Family Pairing, η αποτελεσματικότητα αυτής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την σχέση ανάμεσα σε παιδί και γονείς. Αν η εποπτεία δεν γίνει μέσα από αμοιβαία συνεννόηση και επικοινωνία ανάμεσα στα δύο μέλη, τότε ενδέχεται να υπάρξουν προστριβές, οι οποίες εντείνονται λόγω της ιδιαίτερης ηλικίας της εφηβείας. «Αυτό είναι το πιο σημαντικό κομμάτι, πώς χτίζουμε αυτήν την σχέση εμπιστοσύνης και τα πράγματα πρέπει να γίνουν ανάποδα για την ακρίβεια. Πρώτα πρέπει να χτιστεί η σχέση εμπιστοσύνης και στην συνέχεια τα παιδιά είναι δεκτικά. Η σχέση εμπιστοσύνης δεν χτίζεται από την μία μέρα στην άλλη, ούτε από την μία στιγμή στην άλλη, είναι κάτι που ο γονιός πρέπει να έχει επενδύσει σε βάθος χρόνου, στην διάρκεια που μεγάλωνε το παιδί», επεσήμανε η κ. Φραγκοπούλου και στην συνέχεια συμπλήρωσε: «Τώρα στο κατά πόσο τα παιδιά είναι δεκτικά, η αλήθεια είναι ότι όσο πιο νωρίς επιστρατευτούν αυτά τα μέσα, που μας προσφέρει η τεχνολογία για να κρατάμε τα παιδιά μας ασφαλή στο διαδίκτυο, τόσο πιο δεκτικά είναι τα παιδιά. Άπαξ και τα παιδιά αρχίσουν να χρησιμοποιούν ανεξέλεγκτα τα κοινωνικά δίκτυα, τότε δεν υπάρχει επιστροφή και μάλιστα η επικοινωνία μετά γίνεται πιο δύσκολη και η επίβλεψη ακόμα δυσκολότερη».
Ο γονιός καλείται να χτίσει ποιοτικές και ειλικρινείς γέφυρες επικοινωνίας, να επενδύσει σε αυτές σε βάθος χρόνου και να αποδεχτεί επίσης ότι η εφηβεία είναι μία απαιτητική περίοδος με συχνές και μεγάλες αλλαγές για το παιδί. «Ο γονιός θα πρέπει να έχει επενδύσει στην καλή επικοινωνία με το παιδί του και επειδή η εφηβεία είναι μία περίοδος ιδιαίτερα δύσκολη, την στιγμή που ένα παιδί πιάνει ένα κινητό στο χέρι του και έχει μία δική του αυτόνομη συσκευή, καλό είναι από την αρχή ο γονιός να είναι ήδη ενημερωμένος, να έχει ήδη μιλήσει με το παιδί του και να επενδύσει στον χρόνο που χρειάζεται έτσι ώστε και ο ίδιος να εξοικειωθεί με το κομμάτι της εγκατάστασης και της επίβλεψης. Οι γέφυρες επικοινωνίας με τα παιδιά είναι κάτι που χτίζεται σε όλη τη διάρκεια του μεγαλώματος ενός παιδιού, μέχρι να φτάσουν στην ηλικία να έχουν το δικό τους κινητό τηλέφωνο και να χρησιμοποιούν δικά τους κοινωνικά δίκτυα με δικό τους λογαριασμό», σημείωσε η κ. Φραγκοπούλου, Επιπλέον, σύμφωνα με την κ. Φραγκοπούλου, το Τικ Τοκ διαθέτει και STEM εκπαιδευτικό υλικό (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και μαθηματικά), δηλαδή μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει αυτούς τους τέσσερις τομείς για την εκπαίδευση, εστιάζοντας στην επίλυση προβλημάτων και την εφαρμογή γνώσεων στον πραγματικό κόσμο. Σκοπός της είναι να εξοπλίσει τους μαθητές με δεξιότητες για την αγορά εργασίας και να ενθαρρύνει την καινοτομία και την κριτική σκέψη. «Μέσω της εφαρμογής και πάλι ο γονιός μπορεί να παρακινήσει το παιδί να έχει πρόσβαση με προτεραιότητα σε αυτό το υλικό, έτσι ώστε να μην εκτίθεται μόνο σε ψυχαγωγικό περιεχόμενο, αλλά να έχει και πρόσβαση σε περιεχόμενο που έχει σχέση με επιστήμη, με τεχνολογία, με μηχανική, με μαθηματικά. Είναι σύντομα βιντεάκια που εξηγούν διάφορες έννοιες, με τρόπο σύντομο και διασκεδαστικό», κατέληξε η κ. Φραγκοπούλου.
