Η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι δεν είναι δύο ιστορικές ημερομηνίες που επιστρέφουν κάθε Αύγουστο για να συνοδεύονται από στεφάνια και μεγαλόστομες διακηρύξεις. Είναι το πιο σκληρό κατηγορώ απέναντι σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να θεωρεί τον πόλεμο μέσο επιβολής πολιτικής. Ογδόντα και πλέον χρόνια μετά, οι πυρηνικές σκιές δεν έχουν σβήσει. Απλώς μετακινήθηκαν πάνω από άλλους λαούς.
Ο πόλεμος δεν γεννιέται από το μίσος των λαών. Γεννιέται από τους ανταγωνισμούς των ισχυρών. Όταν οι αγορές, οι δρόμοι της ενέργειας, οι σφαίρες επιρροής και τα γεωπολιτικά συμφέροντα γίνονται σημαντικότερα από την ανθρώπινη ζωή, τότε οι βόμβες βαφτίζονται «αναγκαίες επεμβάσεις» και οι νεκροί μετατρέπονται σε ψυχρούς αριθμούς στα δελτία ειδήσεων. Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο του ιμπεριαλισμού.
Απέναντι σε αυτή τη βαρβαρότητα, η ειρήνη δεν μπορεί να είναι ένα σύνθημα επετειακής χρήσης. Είναι στάση ζωής και καθημερινή καλλιέργεια. Μαθαίνεται πρώτα μέσα στην οικογένεια, εκεί όπου το παιδί διδάσκεται να σέβεται τον άλλον, και συνεχίζεται στο σχολείο, όπου οφείλει να διαμορφώνεται η συνείδηση του ενεργού πολίτη, που απορρίπτει τον φανατισμό, τον ρατσισμό και τη βία. Κανένα οπλικό σύστημα δεν μπορεί να εγγυηθεί την ειρήνη όσο οι νέες γενιές μεγαλώνουν χωρίς παιδεία αλληλεγγύης και δημοκρατίας.
Το πραγματικό μνημόσυνο για τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι δεν είναι οι επίσημες τελετές. Είναι ο διαρκής αγώνας των λαών απέναντι στον μιλιταρισμό, στους εξοπλισμούς και σε κάθε ιμπεριαλιστική επιδίωξη που μετατρέπει την ανθρώπινη ζωή σε κόστος και την ειρήνη σε διαπραγματευτικό χαρτί. Γιατί όσο οι λαοί σιωπούν, η επόμενη Χιροσίμα δεν θα αποτελεί απειλή· θα είναι απλώς θέμα χρόνου.
