Η θάλασσα είναι ένα ευχάριστο και υγιεινό περιβάλλον αλλά συνάμα μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Απαιτεί, από όσους την επισκέπτονται, να ευρίσκονται υπεύθυνοι που να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας και ασφάλειας. Η παρουσία ναυαγοσωστών είναι καθοριστική για την ασφάλεια των λουομένων σε παραλίες, πισίνες και άλλα υδατικά περιβάλλοντα, καθώς ο πρωταρχικός τους ρόλος είναι η πρόληψη ατυχημάτων και η άμεση ανταπόκριση σε κρίσιμες καταστάσεις.
Οι ναυαγοσώστες επιτηρούν συνεχώς την ακτή ή την πισίνα για εντοπισμό πιθανών κινδύνων και αποτροπή ατυχημάτων. Ενημερώνουν τους λουόμενους για τους κανόνες ασφαλείας και πιθανές επικίνδυνες συνθήκες (π.x. ρεύματα, βάθη ή πιθανά εμπόδια). Επίσης, είναι εκπαιδευμένοι να ενεργούν με ψυχραιμία σε συνθήκες υψηλού στρες. Σε περίπτωση επαπειλούμενου πνιγμού, επεμβαίνουν άμεσα χρησιμοποιώντας εξειδικευμένες τεχνικές διάσωσης. Επίσης, μπορούν να παράσχουν άμεση ιατρική φροντίδα σε τραυματισμούς, παθολογικά περιστατικά (π.x. καρδιακή προσβολή, θερμοπληξία και επιληψία) ή σε άτομα που κινδύνευσαν να πνιγούν.
Οι παραλίες του Ηρακλείου ιδιαίτερα αυτές δυτικά της πόλης θεωρούνται σχετικά ασφαλείς. Προστατεύονται από βόρειους και ΒΔ ανέμους λόγω θέσης αλλά επίσης, τουλάχιστον οι περισσότερες, διαθέτουν ναυαγοσώστες και έμπειρους εθελοντές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παραλία Παλαιόκαστρου, που είναι σε σχετικά κλειστό κολπίσκο και προστατεύεται από ΒΔ ανέμους, ενώ σημαντικότατες υπηρεσίες προσφέρουν ο εθελοντής κ. Γ. Φλουρής (Αγγελάκης, 2026) και ο ναυαγοσώστης κ. Μανώλης Λασιθιωτάκης. Παραλίες δυτικά του Ηρακλείου, όπως αυτές της Παντάνασσάς και Λυγαριάς στερούνται προστασίας από ναυαγοσώστες.
Στις περισσότερες παραλίες με ναυαγοσώστες, υπάρχουν τα παρατηρητήρια των ναυαγοσωστών, τα λεγόμενα βάθρα, που κατασκευάζονται από ανθεκτικά υλικά, ώστε να αντέχουν τις καιρικές συνθήκες. Επίσης διαθέτουν κλίμακες ανόδου και καθόδου, καθίσματα και ιστούς σημαίας. Οι εγκαταστάσεις αυτές αποτελούν υποχρεώσεις των δήμων για την προμήθεια και/ή κατασκευή και τοποθέτηση τους. Όμως ενίοτε, η χωροθέτηση των βάθρων γίνεται σε σημεία ευάλωτα από καιρικά φαινόμενα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παραλία Παλαιόκαστρο, που το βάθρο βρίσκεται στην ακριβή εκβολή των ανάντι πλημμυρικών νερών, με αποτέλεσμα σχεδόν κάθε έτος να δημιουργούνται σημαντικές ζημιές στα σημεία στήριξης του, που συχνά δεν αποκαθίστανται, με κίνδυνο δυσάρεστων συμβάντων. Επίσης τα πλημμυρικά συμβάντα αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου, εξαιτίας της συνεχούς αύξησης του πολεοδυναμικού ιστού του Παλαιόκαστρου. Η μετακίνηση του βάθρου νότια θα μπορέσει να συμβάλλει στην πληρέστερη προστασία του.
Όπως προαναφέρθηκε, ο ναυαγοσώστης κ. Λασιθιωτάκης και ο εθελοντής κ. Φλουρής συνδράμουν ασταμάτητα τους κολυμβητές με ειδικά προβλήματα, τα παιδιά, τους ηλικιωμένους και γενικά τους ανήμπορους καθώς και στον καθαρισμό της παραλίας. Οι πολυάριθμοι κολυμβητές του Παλαιόκαστρου τους συγχαίρομε και τους εκφράζομε την ευγνωμοσύνη μας.
Βιβλιογραφία
Αγγελάκης, Α. Ν. (2026). Γιάννης Φλουρής: Η προσωποποίηση του Εθελοντή. Πατρίς, Ηρακλείου, https://www.patris.gr/stiles/proektaseis/giannis-flouris-i-prosopopoiisi-tou-ethelonti/
* O Ανδρέας Ν. Αγγελάκης είναι Επίτιμο Μέλος και Διακεκριμένος Fellow του Παγκόσμιου Οργανισμού Υδατικών Πόρων
