Ψηφιακή ενδυνάμωση, σωματική άσκηση και κοινωνική συνάθροιση το τρίπτυχο της επιτυχίας για το Πανεπιστήμιο Τρίτης Ηλικίας στο Ρέθυμνο
Εντυπωσιασμένοι οι φοιτητές μοιράζονται τις εμπειρίες τους με τα «Ρ.Ν.»
Η έλλειψη ψηφιακών γνώσεων και εξοικείωσης με την τεχνολογία είναι ένα σύγχρονο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι τρίτης ηλικίας σήμερα, όχι μόνο γιατί τους στερεί μερικώς την αυτονομία και τη λειτουργικότητά τους, αλλά κυρίως γιατί τους απομονώνει κοινωνικά. Στην εποχή των smartphones, των ηλεκτρονικών τραπεζών, της ψηφιακής εξυπηρέτησης πολιτών, αλλά κυρίως στην εποχή που η διάδραση, η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους γίνεται μπροστά από μία οθόνη, είναι απολύτως λογικό, οι στερούμενοι αυτών των δυνατοτήτων να αισθάνονται κοινωνικά απομονωμένοι. Οι ανάγκες λοιπόν για ψηφιακή ενδυνάμωση και αξιοποίηση ενός κοινωνικού συνόλου, εν δυνάμει πλήρως λειτουργικού, είναι μεγάλες και αυτές κλήθηκε να καλύψει με σημαντική μάλιστα επιτυχία το Πανεπιστήμιο Τρίτης Ηλικίας στο Ρέθυμνο. Πρόκειται για μία πρωτοβουλία του καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντή του Εργαστηρίου Νέων Τεχνολογιών στη Διά Βίου και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση (Ε.ΔΙ.Β.Ε.Α.), Παναγιώτη Αναστασιάδη που υλοποιήθηκε για πρώτη φορά από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δ.Ε. και το Εργαστήριο. Απευθυνόμενο σε άτομα άνω των 60 ετών, τα μαθήματα του προγράμματος ολοκληρώνονται σήμερα, μετά από έναν πρώτο θεματικό κύκλο που διήρκησε περίπου δύο μήνες. Σε αυτό το χρονικό διάστημα, οι φοιτητές, με τη βοήθεια ειδικών επιμορφωτών και γυμναστών, όπως ο Άγγελος Ριτσάτος και ο Γιάννης Γαλερός αντίστοιχα, επισκέπτονταν το Πανεπιστήμιο τρεις φορές την εβδομάδα, όπου μετά από ένα πρόγραμμα σωματικής ευεξίας και ενδυνάμωσης, συμμετείχαν στα μαθήματα ψηφιακής κατάρτισης με βασικές τεχνολογίες. Στην πραγματικότητα, η μεγαλύτερη επιτυχία που σημείωσε το Πανεπιστήμιο Τρίτης Ηλικίας δεν έχει να κάνει ούτε με τη συμμετοχή, ούτε και με το προσφερόμενο εκπαιδευτικό υλικό στους συμμετέχοντες, αλλά κυρίως με το ότι οι στόχοι και η φιλοσοφία του πριν από την σύστασή του, ανταποκρίθηκαν πλήρως στις προσδοκίες των φοιτητών. Τα εβδομαδιαία μαθήματα στον χώρο του Πανεπιστημίου έδωσαν την ευκαιρία σε αυτούς τους ανθρώπους να ξεφύγουν από τη ρουτίνα, να έρθουν σε επαφή με τους χώρους και τις εγκαταστάσεις στην Πανεπιστημιούπολη του Γάλλου, να συναναστραφούν κοινωνικά με συνομηλίκους τους, να γυμναστούν και να αποκτήσουν ψηφιακές δεξιότητες – που συνιστούν άμεση αναβάθμιση της καθημερινότητάς τους.
Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε με τη βοήθεια του Νίκου Προβιά, υπεύθυνου αθλητισμού του Πανεπιστημίου Κρήτης και αντιδημάρχου Αθλητισμού του δήμου Ρεθύμνης και με την υποστήριξη της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης.
«Είναι πάρα πολύ σημαντικό να βοηθάς αυτούς τους ανθρώπους, σε μία προοπτική μετασχηματισμού της ένταξής τους στην κοινωνία»
Να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής των συμμετεχόντων, μέσω της απόκτησης σύγχρονων γνώσεων και σημαντικών δεξιοτήτων της καθημερινότητας, καθώς και να τους ενδυναμώσει σωματικά και πνευματικά ήταν ο στόχος του Πανεπιστημίου Τρίτης Ηλικίας. Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο κ. Αναστασιάδης με αφορμή την ολοκλήρωση του πρώτου θεματικού κύκλου του Πανεπιστημίου Τρίτης Ηλικίας, «όταν λέμε ψηφιακή ενδυνάμωση εννοούμε να μάθουμε να χρησιμοποιούμε το κινητό μας τηλέφωνο από την αρχή, να χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο ως μέσο επικοινωνίας, πληροφόρησης, ενημέρωσης, διασκέδασης, να χρησιμοποιούμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, facebook, viber, αλλά και να μάθουμε να χρησιμοποιούμε το κινητό μας τηλέφωνο για τις συναλλαγές, είτε με το κράτος (gov.gr), είτε με τις τράπεζες». Κάνοντας έναν απολογισμό και σχολιάζοντας την επιτυχία του προγράμματος, ο κ. Αναστασιάδης ανέφερε: «Είναι πολύ ωραίο να βλέπεις αυτούς τους ανθρώπους μέσα σε διάστημα ενός με δύο μηνών να έχουν μετασχηματίσει τον τρόπο με τον οποίο πραγματεύονται την καθημέρινότητά τους, τόσο σε επίπεδο διευκόλυνσης, με τις υπηρεσίες, με το κράτος, τις τράπεζες, όσο όμως κυρίως και με το επίπεδο των κοινωνικών τους σχέσεων, καθώς ήρθαν πιο κοντά με τα παιδιά τους, με τα εγγόνια τους, ένιωσαν χρήσιμοι ενημερώνοντας οι ίδιοι, άλλους, για το πώς θα μπορούσαν να γίνουν μέλη του facebook ή μέσω του viber να συμμετέχουν σε ομάδες. Ζήσαμε εν ολίγοις αυτό που λέγαμε στη θεωρία, ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό να βοηθάς αυτούς τους ανθρώπους, σε μία προοπτική μετασχηματισμού της ένταξής τους στην κοινωνία, στον κοινωνικό και οικογενειακό τους περίγυρο, στα εγγόνια τους, στους φίλους τους». Ο κ. Αναστασιάδης τέλος εξέφρασε την ελπίδα του το πρόγραμμα να συνεχιστεί και από το νέο έτος, καθότι υπάρχει τόσο η πρόθεση, όσο και η ζήτηση από τους φοιτητές. «Αυτό που σκεφτόμαστε είναι ο δεύτερος κύκλος να έχει να κάνει με την αξιοποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητά τους, γιατί αυτό είναι το σύγχρονο πια», κατέληξε ο κ. Αναστασιάδης. Ενθουσιώδης με την επιτυχία του προγράμματος δήλωσε μεταξύ άλλων με τη σειρά του, μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο κ. Ριτσάτος, ο οποίος είχε και την άμεση επαφή με τους φοιτητές. «Πολλές κυρίες δεν ήξεραν τα βασικά του κινητού, αλλά περισσότερο είδα, όπως είπαν και οι ίδιες, ότι το σημαντικότερο ήταν η κοινωνικοποίηση, δηλαδή ότι ήρθαν σε μία ομάδα και ήρθαν στο Πανεπιστήμιο, που είναι πολύ σημαντικό. Το ότι βρίσκονται στον χώρο του Πανεπιστημίου είναι κάτι το οποίο αν για παράδειγμα γίνονταν τα συγκεκριμένα μαθήματα σε ένα ΚΑΠΗ δεν θα είχε τόση επιτυχία», σχολίασε και στη συνέχεια συμπλήρωσε: «Ενώ υπήρχε ο φόβος με τη μετακίνηση, ενθουσίασε τόσο πολύ ο χώρος του Πανεπιστημίου τις κυρίες, ότι έρχονται, κάνουν τη γυμναστική τους, έχουν το κυλικείο, συναντιόμαστε, μιλάμε, γιατί δεν ασχολούμασταν μόνο με το μάθημα, αλλά κάναμε φιλίες, γνωριστήκαμε και όλο αυτό ενθουσίασε παραπάνω το κλίμα της ομάδας».
Οι φοιτητές τρίτης ηλικίας μιλούν στα «Ρ.Ν.»
Μία ακαδημαϊκή αίθουσα γεμάτη με ανθρώπους, που όπως δήλωσαν στα «Ρ.Ν.», βρήκαν στο Πανεπιστήμιο Τρίτης Ηλικίας μία διέξοδο από την καθημερινότητα και μία δυσεύρετη και άκρως πολύτιμη εμπειρία. Το τμήμα με τους φοιτητές τρίτης ηλικίας αποτελείται στη συντριπτική του πλειοψηφία από γυναίκες, για την ακρίβεια, ανάμεσα στους περίπου 20 φοιτητές, ο κ. Γεράσιμος, είναι ο μοναδικός άντρας. Έχοντας φτάσει στην ηλικία των 79 ετών, ο κ. Γεράσιμος σχολίασε στα «Ρ.Ν.» το πώς έζησε ο ίδιος την εμπειρία του Πανεπιστημίου Τρίτης Ηλικίας, αναφέροντας: «Εγώ διαπίστωσα ότι το σώμα μας μπορεί να ανταποκριθεί όταν το αγαπήσουμε εμείς και έχουμε μεγαλύτερες δυνατότητες από εκείνες που νομίζουμε. Κάθε μέρα που περνούσε, η ανταπόκριση και η ευχαρίστηση ήταν μεγαλύτερη, γιατί κάναμε και πράγματα που δεν νομίζω ότι θα σκεφτόμασταν ποτέ να τα κάνουμε. Στο δεύτερο μέρος, μάθαμε να «πλατσουρίζουμε» στις βασικές ψηφιακές εφαρμογές και νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε περισσότερα πράγματα με τη βοήθεια των καθηγητών». Την ευκαιρία να μάθει πώς να παίζει το παιχνίδι μνήμης SUDOKU είχε η κ. Ζαφειρούλα, η οποία μεταξύ άλλων σημείωσε: «Είμαι πολύ ευχαριστημένη. Έχω εγγονάκια στο εξωτερικό που τα βλέπω στην καθημερινότητά τους, οπότε έχω μία σχέση με την τεχνολογία, έμαθα περισσότερα πράγματα όμως. Το πιο σημαντικό για μένα ήταν ότι προχώρησα…δεν μπορώ να πω ότι είμαι αστέρι, αλλά έμαθα πολλά παραπάνω από ό,τι ήξερα».
Μία πραγματικά αξιόλογη πρωτοβουλία που αγκαλιάστηκε από όλους τους φοιτητές, χαρακτήρισε το Πανεπιστήμιο Τρίτης Ηλικίας, η κ. Λίλα. «Στην αρχή έγιναν κάποιες δοκιμές, γιατί ήμασταν μία ανομοιογενής ομάδα, μετά δέσαμε κάπως. Είχε διαφορετικά κινητά ο καθένας, οπότε έπρεπε ο εκπαιδευτής να μας τεστάρει στην αρχή, όπως και έκανε και στη συνέχεια να δουλέψει το πρόγραμμά του πάνω σε αυτό. Το ίδιο έγινε και στη γυμναστική, με αποτέλεσμα να δέσουμε μία πολύ ωραία ομάδα και να προχωρούμε». Μάλιστα, όπως τόνισε, το κομμάτι της κοινωνικοποίησης ήταν πολύ σημαντικό και οι φοιτητές μπορούσαν να πάνε να φάνε στο εστιατόριο του Πανεπιστημίου και να ξεναγηθούν στη Βιβλιοθήκη. Όπως μάλιστα δήλωσε η κ. Γραμματική: «Τόσα χρόνια λειτουργεί το Πανεπιστήμιο και δεν είχε τύχει ποτέ να το επισκεφθούμε. Είχε τύχει μία φορά να έρθω, όταν πήρε η κόρη μου μεταπτυχιακό, αλλά τους χώρους αυτούς και τις εγκαταστάσεις δεν τις είχα δει, έμεινα έκπληκτη από το περιβάλλον και μου άρεσε πάρα πολύ».
Η κ. Εύα, φοιτήτρια του προγράμματος, εξακολουθεί ακόμα να είναι επαγγελματικά ενεργή. Σχολιάζοντας στα «Ρ.Ν.» το αν οι γνώσεις που αποκόμισε από το Πανεπιστήμιο θα μπορούσαν να τη βοηθήσουν στη δουλειά της, ανέφερε: «Αν το είχα πιο μπροστά σίγουρα θα με βοηθούσε. Εγώ προσωπικά έμαθα καινούργια πράγματα και για το ebanking κ.λπ., και αισθάνομαι πολύ τυχερή που είχα την ευκαιρία να έρθω στο Πανεπιστήμιο, μία ευκαιρία που δεν είχα ποτέ». Η κ. Άννα ανέφερε στα «Ρ.Ν.»: «Μπήκαν οι ρίζες και οι σπόροι για το μέλλον. Ένα πράγμα απίστευτο που δεν είχα σκεφτεί ότι θα συναντήσω εδώ είναι αυτοί οι άνθρωποι, που είναι υπέροχοι. Είναι και αυτοί στην ηλικία σου, έχουν λίγο πολύ τα ίδια θέματα και σκέφτονται το ίδιο και έχουν τις ίδιες ανησυχίες, με αποτέλεσμα αυτό να σε κάνει να περπατάς πιο άνετα, ξέρεις ότι δεν είσαι μόνος». Οι περισσότεροι από τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Τρίτης Ηλικίας επέστρεψαν στα θρανία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μετά από πολλά χρόνια και σε μία τελείως διαφορετική εποχή. Η κ. Ειρήνη ανέφερε στα «Ρ.Ν.»: «Δεν ήταν έτσι το Πανεπιστήμιο πριν 40 χρόνια. Η όλη λογική κατά κάποιον τρόπο ήταν να μάθουμε κάποια πράγματα, δεν είχε καμία διέξοδο να συναναστραφούμε κοινωνικά. Ποτέ μου δεν ένιωσα ιδιαίτερα δεμένη με κάποιον στο Πανεπιστήμιο. Εδώ είναι σαν να είσαι σε μία τάξη σχολείου. Εμείς ζήσαμε άλλες εποχές του Πανεπιστημίου». Η κ. Λίλα στη συνέχεια συμπλήρωσε: «Ήταν πολύ διαφορετικά τα πράγματα παλιά στα Πανεπιστήμια. Σκεφτείτε ότι στο αμφιθέατρο καθόμασταν ξεχωριστά τα κορίτσια από τα αγόρια, όπως το είχαν ζητήσει οι καθηγητές. Δεν κάναμε τίποτα βιωματικό, τότε είχαν ξεκινήσει οι τεράστιοι υπολογιστές, αλλά εμείς δεν είχαμε πρόσβαση σε αυτά».
Η κ. Πόπη δήλωσε: ««Εγώ δεν είχα τηλέφωνο αφής και ήθελα εδώ και χρόνια να το μάθω, αλλά δεν τα κατάφερα. Είδα στην εφημερίδα μία μέρα την ανακοίνωση και είπα ότι τα παρατάω όλα και πάω. Αυτό που θέλω να πω ότι τους ευχαριστώ όλους. Έμαθα πάρα πολλά θεωρητικά, τα οποία τώρα θέλω πω ότι ήταν ένα πολύ όμορφο δίμηνο αυτό για εμένα γιατί ξέφυγα από τη ρουτίνα της δουλειάς. Εγώ δεν είχα τηλέφωνο αφής και ήθελα εδώ και χρόνια να το μάθω, αλλά δεν τα κατάφερα. Έμαθα πάρα πολλά θεωρητικά, θέλω να τα εξασκήσω κιόλας. Γενικά το περιβάλλον μου έκανε καλό, τους συμφοιτητές μου που καθόμασταν μαζί στο κυλικείο. Ξέφυγα από τη ρουτίνα της δουλειάς». Αντίστοιχα η κ. Ελένη ανέφερε: «Αισθάνομαι συγκινημένη, επειδή δεν είχα την τύχη ποτέ να είμαι μία φοιτήτρια, αισθάνθηκα αυτό το δίμηνο ότι όντως σε αυτόν τον χώρο είμαι μία φοιτήτρια. Τους ευχαριστώ όλους και ευχαριστώ πάρα πολύ αυτήν την ωραία ομάδα, που είχαμε μία καλή συνεννόηση, βοηθούσαμε ο ένας τον άλλον ή η μία την άλλη. Εύχομαι να συνεχιστεί αυτό το πρόγραμμα, όλη η ομάδα το θέλει πολύ». Τέλος, η κ. Ιωάννα σημείωσε: «Όταν πήγαινα στο γυμνάσιο έμενα σε ένα σπίτι που είχε τηλεόραση. Μαζευόταν όλη η γειτονιά για να κάτσει σε αυτό το σπίτι και να δει τηλεόραση. Όταν πέρασα στη σχολή, αυτό που μας έλεγε ο καθηγητής μας και δεν το καταλάβαινα ποτέ ήταν να κάνουμε προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών και τώρα είμαστε σε μία εποχή που κάνουμε μάθημα μέσω του κινητού. Επίσης χάρηκα πάρα πολύ που βρέθηκα σε αυτόν τον χώρο, γιατί ήμουν υπάλληλος στο Πανεπιστήμιο κάποτε και όταν ξαναήρθα μετά από 15 χρόνια εδώ, χάρηκα ιδιαίτερα».
