Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΑΡΟΥ*
Την προηγούμενη περίοδο είχα την τιμή να είμαι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Ξενοδόχων Ρεθύμνου. Μέσα από αυτή την θητεία – με το βλέμμα ενός επιστήμονα των νέων τεχνολογιών και της βιώσιμης ανάπτυξης, αλλά κυρίως, από την εμπειρία της διοίκησης τριών μικρών ξενοδοχείων που προσπαθούν να είναι παραμένουν ανταγωνιστικά- καταθέτω συνοπτικά ορισμένες κρίσιμες σκέψεις για τις εκλογές και για το τι μπορεί, ρεαλιστικά, να πετύχει ο Σύλλογος για ένα ανθεκτικό και βιώσιμο τουριστικό μέλλον για το Ρέθυμνο.
Οι φετινές εκλογές έχουν ειδικό βάρος. Η ανανέωση που διαφαίνεται, μαζί με την παρουσία έμπειρων στελεχών, μπορεί να γίνει το «καύσιμο» για αλλαγές που ο Σύλλογος είναι πλέον ώριμος να τολμήσει: πιο συγκροτημένη λειτουργία, σαφείς στόχοι, μετρήσιμα αποτελέσματα και ουσιαστικότερη σχέση με τα μέλη, την κοινωνία και την πόλη. Βρισκόμαστε σε σημείο καμπής: πιέσεις σε υποδομές και φυσικούς και κοινωνικούς πόρους, δυσκολία των επιχειρήσεων στην πρόσβαση σε κεφάλαιο και τεχνογνωσία, νέα δεδομένα που θα επιταχυνθούν με το αεροδρόμιο στο Καστέλι, αυξανόμενες απαιτήσεις βιωσιμότητας και συμμόρφωσης και, ταυτόχρονα, ριζικές αλλαγές που ήδη δρομολογούνται με καταλύτη την τεχνητή νοημοσύνη, στον τρόπο που προβάλλεται, «πουλιέται» και λειτουργεί το ξενοδοχείο.
Καλωσορίζουμε συναδέλφους που μπαίνουν για πρώτη φορά στα κοινά – ο Σύλλογος χρειάζεται νέες δεξιότητες και όρεξη για συλλογική δράση. Καλωσορίζουμε και τις «ηχηρές» υποψηφιότητες με μεγάλη εμπειρία και προσφορά, με την ουσιαστική προϋπόθεση ότι η εμπειρία μεταφράζεται σε σύνθεση, συνεργασία και μεθοδική δουλειά. Οφείλουμε, επίσης, να αναγνωρίσουμε την ανεκτίμητη παρακαταθήκη του απερχόμενου προέδρου, του αντιπροέδρου και των μελών που αποχωρούν: άφησαν έργο, σχέσεις και θεσμικό κεφάλαιο. Εξίσου κρίσιμος είναι όμως και ο ρόλος όσων έχουν ήδη υπηρετήσει και επαναδιεκδικούν θέση, κρατώντας ζωντανή την οργανωσιακή μνήμη. Η επόμενη ημέρα θα χτιστεί με τον σωστό συνδυασμό συνέχειας και ανανέωσης – ώστε ο Σύλλογος να αποκτήσει ρυθμό.
Ποιες είναι, λοιπόν, οι προϋποθέσεις ώστε το νέο Δ.Σ. να λειτουργήσει δημιουργικά και αποτελεσματικά; Κατά την πεποίθησή μου, χρειάζεται να επανεξετάσουμε -ως ξενοδόχοι- τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουμε τους εκπροσώπους μας.
Πρώτο κριτήριο είναι να εκλεγούν άνθρωποι που θέλουν και μπορούν να συγκροτήσουν μια πραγματική ομάδα διοίκησης – και εδώ η έμφαση είναι στην ομάδα. Η συμμετοχή στο Δ.Σ. δεν είναι τίτλος, είναι δέσμευση χρόνου, συνέπειας και συνεργασίας. Απαιτεί τακτικές και ουσιαστικές συναντήσεις, πρόγραμμα εργασιών, κατανομή ρόλων, ομάδες εργασίας, παρακολούθηση αποφάσεων, μετρήσιμα παραδοτέα και λογοδοσία στα μέλη. Και απαιτεί καθαρότητα προθέσεων: χωρίς στείρες αντιπαλότητες, χωρίς παραγοντισμούς, χωρίς προσωπικές στρατηγικές που υποκαθιστούν το συλλογικό συμφέρον. Με απλά λόγια: όχι «υποψηφιότητες κύρους», αλλά άνθρωποι έτοιμοι για δουλειά.
Δεύτερο κριτήριο είναι οι υποψήφιοι να γνωρίζουν τα κεντρικά επίδικα του τουρισμού στο Ρέθυμνο και να μπορούν να τα αναλύουν τεκμηριωμένα. Πώς αναχαιτίζουμε την τάση «περισσότεροι επισκέπτες—μεγαλύτερη πίεση—μικρότερη καθαρή αξία» για επιχειρήσεις, εργαζόμενους και κοινωνία; Έχουμε τη βούληση για στιβαρό χωρικό και τουριστικό σχεδιασμό, με στόχους και κριτήρια όπως φέρουσα ικανότητα, λειτουργικότητα πόλης και προστασία ταυτότητας; Θα μείνουμε στον πόλεμο τιμών και στην εξάρτηση από πλατφόρμες και operators ή θα χτίσουμε συλλογικά εργαλεία ανταγωνιστικότητας, ειδικά για τα μικρά ξενοδοχεία, σε τεχνολογία, πωλήσεις, ποιότητα και βιωσιμότητα; Πώς απαντάμε στο έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού και στην πρόσβαση σε κεφάλαιο, ιδίως για τα λιγότερο καταλύματα; Πώς κάνουμε πιο ουσιαστική την παγκρήτια συνεργασία των Συλλόγων, μέσα από τον Σύνδεσμο Ξενοδόχων Κρήτης, ώστε να αποκτήσουμε μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στα μεγάλα θέματα; Και τι σημαίνει, επιτέλους, «12μηνος τουρισμός»: ίδιο προϊόν και ίδια λογική επειδή θα αυξηθεί η κίνηση μέσω Καστελίου, ή διαφορετική προσέγγιση που αναβαθμίζει το προϊόν, ανοίγει αγορές και απλώνει ορθολογικά τη ζήτηση; Παράλληλα, πως ο Σύλλογος μπορεί να βελτιώσει την εικόνα του «Ξενοδόχου» στην κοινωνία: ως υπεύθυνου εργοδότη, διαχειριστή πόρων, συνεργάτη της τοπικής οικονομίας και φορέα που σέβεται την πόλη και αναγνωρίζει τίμια τις ωφέλειες και τις επιπτώσεις της τουριστικής δραστηριότητας. Και τέλος, πως ο Σύλλογος θα δομήσει με τον νέο Οργανισμό Διαχείρισης Προορισμού μια ουσιαστική συνεργασία με στόχους, δείκτες και απτά αποτελέσματα για το Ρέθυμνο.
Κλείνω με μια σύντομη αναφορά στη δική μου συμμετοχή στις εκλογές. Τα προηγούμενα τρία χρόνια στο Διοικητικό Συμβούλιο προσπάθησα να τοποθετούμαι με ευθύτητα, ακόμη κι όταν η κυρίαρχη αίσθηση δεν πήγαινε στην ίδια κατεύθυνση, και να στηρίζω κάθε άποψη σε επιχειρήματα και δεδομένα—όχι σε εντυπώσεις. Παράλληλα, εργάστηκα με συνέπεια για την ανάληψη πρωτοβουλιών και την καλλιέργεια συνεργασιών που, κατά την κρίση μου, ενίσχυσαν την αποτελεσματικότητα και την εμβέλεια του Συλλόγου. Πιστεύω βαθιά ότι οι αποφάσεις αποκτούν βαρύτητα όταν προκύπτουν από συλλογική προσπάθεια, διαφάνεια και λογοδοσία, και ότι ο Σύλλογος αποδίδει όταν λειτουργεί πραγματικά ομαδικά: με ξεκάθαρους ρόλους, μοιρασμένους με βάση τις δεξιότητες του καθενός, και έναν κοινό στόχο. Ας ψηφίσουμε, όχι απλώς για εκπροσώπηση, αλλά για ένα Δ.Σ. που θα μπορεί να συνεργάζεται, να δουλεύει συστηματικά και να φέρνει μετρήσιμο αποτέλεσμα για τα μέλη και για τον προορισμό.
*Ο Γιώργος Καπαρός είναι επιχειρηματίας του τουρισμού, μηχανικός πληροφορικής και ειδικός βιώσιμου χωρικού σχεδιασμού
