Η ελληνική πολιτική έχει καταντήσει μια ατελείωτη αγορά μεταγραφών. Οι βουλευτές μπαινοβγαίνουν στα κόμματα με τέτοια ευκολία, που αν δεν παρακολουθεί κανείς καθημερινά τις εξελίξεις, κινδυνεύει να χάσει… τον λογαριασμό.
Εκλέγονται με τη σημαία ενός κόμματος, ορκίζονται πίστη στις αρχές και στο πρόγραμμά του και, λίγους μήνες αργότερα, εμφανίζονται με άλλη κομματική ταυτότητα. Μετά ανεξαρτητοποιούνται. Μετά ξαναβρίσκουν πολιτική στέγη. Και κάθε νέα μεταγραφή παρουσιάζεται ως «πολιτική εξέλιξη» και «σύγκλιση απόψεων». Λες και οι ιδεολογίες αλλάζουν από τη μια μέρα στην άλλη.
Η αλήθεια είναι πολύ πιο πεζή. Όταν οι καρέκλες γίνονται σημαντικότερες από τις αρχές, η πολιτική μετατρέπεται σε επάγγελμα διαχείρισης προσωπικής επιβίωσης. Και όταν τα κόμματα ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες σε κάθε διαθέσιμο βουλευτή, ανεξάρτητα από όσα έλεγαν γι’ αυτόν μέχρι χθες, αποδεικνύουν ότι η αριθμητική των εδρών έχει μεγαλύτερη αξία από την πολιτική αξιοπρέπεια.
Το πιο τραγικό είναι ότι όλα αυτά γίνονται στο όνομα της Δημοκρατίας. Ποιας Δημοκρατίας; Εκείνης που ζητά την ψήφο του πολίτη με ένα πρόγραμμα και, λίγους μήνες μετά, του λέει ουσιαστικά: «Ευχαριστούμε για την ψήφο, από εδώ και πέρα θα αποφασίσουμε εμείς πού ανήκει».
Η βουλευτική έδρα δεν είναι προσωπική περιουσία. Δεν είναι χρηματιστηριακή μετοχή για να αλλάζει χέρια ανάλογα με το πολιτικό κλίμα. Είναι εντολή των πολιτών. Και όποιος δεν μπορεί ή δεν θέλει να υπηρετήσει την εντολή με την οποία εξελέγη, οφείλει να έχει το πολιτικό θάρρος να την επιστρέψει και να ζητήσει ξανά την κρίση των ψηφοφόρων.
Ας σταματήσουν, λοιπόν, τα παραμύθια περί «διεύρυνσης» και «πολιτικών ζυμώσεων». Αυτό που βλέπουν οι πολίτες είναι ένα πολιτικό σύστημα που, αντί να παράγει ιδέες, ανακυκλώνει πρόσωπα. Ένα σύστημα όπου οι αρχές είναι ελαστικές, οι δεσμεύσεις προσωρινές και οι κομματικές σημαίες αλλάζουν με ταχύτητα που θα ζήλευε ακόμη και επαγγελματική ομάδα στην περίοδο των μεταγραφών.
Και μετά απορούν γιατί η κοινωνία γυρίζει την πλάτη στην πολιτική. Δεν φταίει η κοινωνία. Φταίνε όσοι κατάφεραν να μετατρέψουν την πολιτική από λειτούργημα σε παιχνίδι μετακινήσεων και τις βουλευτικές έδρες σε προσωπικά εισιτήρια διαρκείας.
* Ο Σταύρος Βουρβαχάκης είναι οικονομολόγος
