Σύντομη περιγραφή
Το λίθιο από την Ελληνική λέξη «λίθος» είναι το χημικό στοιχείο με χημικό σύμβολο Li. Ανήκει στα αλκαλιμέταλα δηλ. στην πρώτη ομάδα των στοιχείων του Περιοδικού Πίνακα. Είναι ένα μαλακό στερεό αργυρόλευκο μέταλλο, είναι το ελαφρύτερο, αλλά και το ελαφρύτερο στερεοχημικό στοιχείο. Εξ αιτίας της μεγάλης χημικής δραστηριότητας του, το λίθιο δεν έχει βρεθεί στη φύση στη στοιχειακή του κατάσταση, παρά μόνο με τη μορφή ενώσεών του.
Το στοιχείο βρίσκεται σε ιχνοποσότητες σε όλα τα εδάφη, κυρίως σε αυτά που περιέχουν άργιλο. Είναι επίσης παρόν σε επιφανειακά ύδατα, όπως π.χ. στα ποτάμια. Πλούσιες περιοχές σε λίθιο είναι αυτές της Βόρειας Χιλής
Σημασία του λιθίου
Το λίθιο και οι ενώσεις του έχουν αρκετές βιομηχανικές εφαρμογές, όπως θερμοανθεκτικό γυαλί και κεραμικά κράματα υψηλής αντοχής, που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή αεροσκαφών. Επίσης χρησιμοποιείται ευρέως στις μπαταρίες κινητών τηλεφώνων.
Τα κατιόντα λιθίου (Li+), που προέρχονται από διάφορα άλατα λιθίου, αποδείχθηκαν ότι είναι χρήσιμα ως φάρμακα σταθεροποίησης της διάθεσης δηλ. ως αντικαταθλιπτικά, την θεραπεία διπολικής διαταραχής και για τη θεραπεία διπόλων, εξαιτίας των νευρολογικών αποτελεσμάτων των ιόντων του στο ανθρώπινο σώμα.
Η έλλειψη λιθίου στον ανθρώπινο, έχει ως αποτέλεσμα να ταράζεται πιο εύκολα κάποιος απέναντι σε διάφορα γεγονότα της ζωής
Στη σύγχρονη ιατρική εκτός από σταθεροποίηση της ψυχικής διάθεσης, δοκιμάζεται για την ενίσχυση της μνήμης και την αποφυγή Αλτσχάιμερ
Ιστορία
Μια χημική ένωση ο πεταλίτης ανακαλύφθηκε το 1800 μ.Χ., από τον Βραζιλιάνο χημικό και πολιτικό, Χοσέ Μπονιάθο ντε Αντράντα Σίλβα, σε ορυχείο του νησιού Ούτο της Σουηδίας, όταν δούλευε στο χημικό εργαστήριο του χημικού Γιούς Γιάκομπ Μπερζέλιους και ανεκάλυψε το λίθιο ως χημικό στοιχείο στο ορυκτό του πεταλίτη
Μεταγενέστεροι επιστήμονες μελέτησαν επισταμένως, το εν λόγω χημικό στοιχείο και εντόπισαν όλες τις βιολογικές ιδιότητες του που γνωρίζουμε σήμερα
Που περιέχεται
Από τις τροφές, τα γαλακτοκομικά και οι κρόκοι αυγών, φαίνεται πως περιέχουν την μεγαλύτερη ποσότητα λιθίου στη διατροφή. Από τα λαχανικά οι ντομάτες και τα αγγούρια είναι πιο πλούσιες πηγές. Ικανοποιητικές ποσότητες περιέχουν τα όσπρια (μπιζέλια, φασόλια, φακές, ρεβίθια) και η σόγια. Το ιχνοστοιχείο λιθίου υπάρχει επίσης σε μικρές ποσότητες στα θαλασσινά (γαρίδες, αστακοί, στρείδια, μύδια και χτένια) καθώς και στο κρέας.
Δεν έχει διευκρινισθεί επακριβώς η καθημερινή απαίτηση του ανθρώπινου σώματος σε λίθιο. Κάποιοι ερευνητές θεωρούν ότι το 1mg την ημέρα είναι αρκετό για ένα άνθρωπο βάρους 70 κιλών. Η ποσότητα αυτή είναι διαφορετική για ένα άτομο που ζει στις ΗΠΑ και κυμαίνεται μεταξύ 0.6-3,0 mg την ημέρα, από ένα άλλο που ζει στις Άνδεις της Βόρειας Αργεντινής και λαμβάνεται από το πόσιμο νερό, κυμαίνεται δε σε 2-3mg.
Σημειώνεται ότι το νάτριο που υπάρχει στο αλάτι και η καφεΐνη, βοηθούν την απομάκρυνση του λίθιου από το σώμα και ως εκ τούτου αυξάνουν τις ανάγκες πρόσληψης του ιχνοστοιχείου λίθιου, από τη διατροφή.
Λιγότερες αυτοκτονίες περισσότερη διάρκεια ζωής
Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι σε περιοχές με χαμηλή περιεκτικότητα λίθιου σε νερό, αυξημένα ποσοστά αυτοκτονιών και βίαιων εγκλημάτων. Σημειώνεται ότι στο 90% των αυτοκτονιών υπάρχει κάποια ψυχική διαταραχή. Οι δε παραπάνω μελέτες διεξήχθησαν στην Αυστρία σε διάφορες περιοχές της, με αποτέλεσμα στις περιοχές με λιγότερο λίθιο στο τοπικό νερό, να παρατηρούνται τα υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών.
Παρενέργειες
Πριν την κατανάλωση κάποιου φαρμακευτικού σκευάσματος λίθιου, θα πρέπει ο θεράπων ιατρός, να ελέγξει τη συγκέντρωση του στο αίμα, διότι τα υψηλά επίπεδα στο αίμα, μπορεί να προκαλέσει αστάθεια, μυϊκή αδυναμία, πρόβλημα στην ομιλία, ναυτία, εμετό και υπνηλία.
Είναι προτιμότερο να λαμβάνεται το σωστό φάρμακο λίθιου με το φαγητό, διότι φαίνεται ότι μειώνονται οι παρενέργειες.
Το 25% που λαμβάνει θεραπεία με λίθιο, παρατηρούνται ανωμαλίες του θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών αδένων. Το ποσοστό αυτό του υπο- θυρεοδεισμού, αυξάνεται περίπου έξι φορές στους ασθενείς αυτούς, γι’ αυτό τον λόγο θα πρέπει να ελέγχεται ο θυρεοειδής κάθε χρόνο, σε αυτούς τους ασθενείς.
Μία άλλη παρενέργεια του λίθιου είναι η συχνή ούρηση.
Προσοχή λοιπόν πριν από την λήψη του και φυσικά με κάποια παρακολούθηση ειδικού ιατρού
*Ο Αναστάσιος Τριποδιανάκης είναι χημικός
